II SA/Wa 482/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kędzielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwolnienia ze służby oddala skargę A. K. w dniu [...] kwietnia 2009 r. zwrócił się do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z prośbą o zwolnienie go ze służby w Służbie Więziennej. W dniu [...] kwietnia 2009 r. uzupełnił swoją prośbę o wskazanie daty zwolnienia, którą określił na dzień [...] maja 2009 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej [...] o powyższym poinformował Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, który, na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 6 oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz 1761 ze zm.), decyzją personalną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. zwolnił A. K. - [...] - ze Służby Więziennej, z dniem [...] maja 2009 r., z powodu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Decyzja ta została doręczona A. K. w dniu [...] kwietnia 2009 r. A. K. od powyższej decyzji nie złożył odwołania i decyzja stała się ostateczna. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. A. K. wystąpił do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją personalną Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej. Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], na podstawie art. 145 i art. 151 § 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie strony, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. A. K., nie zgadzając się z powyższym, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1330/10, uchylił obie decyzje podnosząc, iż zostały one wydane bez koniecznej analizy kwestii zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w związku z powołaniem się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W dniu [...] maja 2011 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej wydał, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji personalnej nr [...]. Na powyższe postanowienie A. K. wniósł zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Po przeanalizowaniu wniosku A. K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Minister Sprawiedliwości decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji personalnej nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie zwolnienia A. K. ze służby w Służbie Więziennej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister Sprawiedliwości podkreślił, iż podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2009 r. było oświadczenie woli wystąpienia ze Służby Więziennej A. K. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dodatkowo organ wskazał, iż decyzja o zwolnieniu ze Służby Więziennej została wydana na podstawie przepisu art. 39 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, który nakładał obowiązek na właściwego przełożonego zwolnienia funkcjonariusza ze służby, a zatem nie narusza prawa. Od powyższej decyzji A. K. złożył do Ministra Sprawiedliwości wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym, powołując się na przepis art. 155 k.p.a., wniósł o uchylenie decyzji o zwolnieniu go ze służby więziennej, zawarł także wniosek o przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność istnienia społecznego i słusznego interesu strony w uchyleniu tej decyzji oraz naruszenia procedury administracyjnej przy zwalnianiu go służby w Służbie Więziennej. W uzasadnieniu wniosku zarzucił organowi naruszenie art. 7, 9, 10, 12 § 1 k.p.a., art. 75 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a., ponadto wskazał, iż nie był w stanie złożyć odwołania od decyzji o zwolnieniu go ze służby, podkreślił także, że organ wydając zaskarżoną decyzję rozstrzygnął ponownie sprawę zakończoną wydaniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1330/10. W swoim wniosku odwołujący się wskazał także na naruszenie przez organ art. 24 § 1 pkt 5 i art. 25 k.p.a., poprzez to, iż zaskarżoną decyzję w imieniu Ministra Sprawiedliwości podpisał Sekretarz Stanu, który wcześniej brał udział w wydawaniu decyzji, która to decyzja wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2010 r. została uchylona. Zwrócił także uwagę na fakt, iż jako strona nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, czym organ naruszył art. 149 § 1 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał na istotę postępowania o stwierdzenie nieważności, ponownie wyjaśnił podstawę prawną decyzji o zwolnieniu odwołującego się ze Służby Więziennej oraz podstawę formalnoprawną wydania zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości, odniósł się do braku wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazując na fakt, iż to sam zainteresowany zainicjował wszczęcie tego postępowania, przywołując treść art. 61 § 1 k.p.a. oraz wskazując, iż tylko odwołujący był stroną tego postępowania. Ponadto w kwestii naruszenia przez organ I instancji w niniejszej sprawie przepisów art. 24 § 1 pkt 5 i art. 25 k.p.a. Minister Sprawiedliwości uznał, iż zarzut ten, sformułowany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., jest nieuzasadniony. Wyjaśnił, iż z treści art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, iż pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu II instancji użyte w art. 24 § 1 k.p.a. sformułowanie "w sprawie" oznacza sprawę administracyjną załatwianą w drodze decyzji. Organ za utrwalonym w tej kwestii orzecznictwem i doktryną podniósł, iż pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w sprawie "już zawisłej przed organem administracji publicznej, niezależnie od rodzaju i charakteru sprawy (...) w każdym stadium tej sprawy oraz w każdej instancji trybu zwykłego lub trybów nadzwyczajnych". Wyłączenie pracownika powstaje "na tle specyficznego stosunku określonego pracownika do określonej indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej. Pracownik wyłączony od udziału w postępowaniu nie traci wskutek tego zdolności do udziału w postępowaniu dotyczącym innych spraw, choćby były to sprawy tego samego rodzaju". Tak więc wydanie decyzji w toczącym się postępowaniu w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zwolnienia ze Służby Więziennej, uchylonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1330/10, przez działającego z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości nie stanowi przesłanki wyłączenia tego pracownika Ministerstwa Sprawiedliwości od udziału w sprawie toczącej się w innej sprawie administracyjnej, tj. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze Służby Więziennej. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie A. K. zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 8 i art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a., art. 9 i 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 12, 15, 14 i 25, art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a., art. 75 k.p.a., a także art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., art., 155, art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 7 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a., poprzez: niepodjęcie kroków niezbędnych do dokonania wyjaśnienia sprawy; brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie; prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa i w sposób opieszały i nie dość wnikliwy; pozbawienie strony prawa udziału w czynnościach prowadzonego postępowania; niezałatwienie sprawy w ramach trybu odwoławczego, który ma pierwszeństwo przed trybem nadzoru; niewyłącznie pracownika biorącego udział w wydaniu wcześniejszej decyzji; niewyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia; przewlekłe i nieterminowe załatwienie sprawy; pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto skarżący podniósł, iż organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 221 § 1 ust. 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 76, poz. 523 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości uznał zarzuty za nieuzasadnione i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Istotą sądowej kontroli administracji publicznej jest ocena legalności zaskarżonego do sądu aktu, według stanu faktycznego i prawnego sprawy z dnia podjęcia tego aktu. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 207) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle powyższych zasad należy uznać, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie są dotknięte wadami, o których mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy wskazać, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest ustalenie, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga w związku z tym bezpośredniego ustalenia, że ostateczna decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w tym przepisie. W postępowaniu tym organ nie rozpatruje sprawy co do jej istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym, lecz rozstrzyga wyłącznie co do ważności decyzji. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o rażącym naruszeniu prawa, jako przesłance stwierdzenia nieważności decyzji, można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996r., sygn. akt III SA 565/95). Nie chodzi tu zatem o przypadki błędów w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. O rażącym naruszeniu prawa możemy wiec mówić wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zastosowanie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru zbadał, mając na uwadze treść wniosku, czy decyzja personalna o zwolnieniu skarżącego ze służby w Służbie Więziennej spełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa i wyjaśnił, iż taką wadą nie jest dotknięta, jak też nie stwierdził zaistnienia innych przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Stanowisko organu należy podzielić. Decyzja nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej została podjęta przez właściwy organ, który był związany pisemnym zgłoszeniem funkcjonariusza A. K. wystąpienia ze służby. Wydając decyzje organ nie miał podstaw do badania przyczyn złożenia przez funkcjonariusza oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby ani też, czy funkcjonariusz nie działa pod wpływem błędu. Zasadnie zatem organ stwierdził, że decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby nie jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a., w tym w jego pkt 2, 3 i 7. Zarzut skargi, niezastosowania przez organ art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r., jest nieuzasadniony. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu dokonanie oceny ważności decyzji na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania. Decyzja personalna nr [...] Dyrektora Generalnego Służby więziennej została wydana w dniu [...] kwietnia 2009 r., na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Zatem ocena tej decyzji powinna być dokonana przy uwzględnieniu przepisów ustawy obowiązujących w dniu wydania decyzji o zwolnieniu. Zasadnie organ stwierdził, że wydanie decyzji administracyjnych w toczącym się postępowaniu w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zwolnienia ze Służby Więziennej, uchylonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1330/10, przez działającego z uprawnienia Ministra Sprawiedliwości Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, nie stanowi przesłanki wyłączenia tego pracownika od udziału w sprawie toczącej się w innej sprawie administracyjnej, tj. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze Służby Więziennej. Z tych wszystkich względów zarzuty skargi należy uznać za nieuzasadnione i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.