II SA/Wa 485/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-24
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania wojskowej renty rodzinnej w drodze wyjątku podlega oddaleniu, mimo ustawowego zwolnienia od kosztów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania wojskowej renty rodzinnej w drodze wyjątku podlega oddaleniu, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. Skutek ten następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi, co czyni odrębne orzekanie w przedmiocie wniosku zbędnym. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, gdyż dochody skarżącej nie pozwalają na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca M. R. złożyła skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej odmawiającą przyznania wojskowej renty rodzinnej w drodze wyjątku. W toku postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną, samotne zamieszkiwanie, wysokie koszty ogrzewania, zadłużenie i potrącenia z renty z tytułu egzekucji administracyjnej, co skutkuje otrzymywaniem miesięcznie kwoty 687,13 zł.Rozstrzygnięcie
1) oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla M. R. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wojskowej renty rodzinnej w drodze wyjątku postanawia: 1) oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla M. R. adwokata.
M. R. w toku postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania wojskowej renty rodzinnej w drodze wyjątku, zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jako adwokata z urzędu, z którego pomocy chciałaby korzystać skarżąca wskazała adw. J. F.
Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pisma z dnia 21 sierpnia 2012 r., stanowiącego uzupełnienie wniosku wynika, że skarżąca mieszka samotnie. Nie posiada jakiegokolwiek majątku. Oświadczyła, iż zamieszkuje w opuszczonym domu, który jest zawilgocony, skarżąca zmuszona jest ogrzewać go energią elektryczną, co kosztuje ją ok. 100 zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Trudna sytuacja życiowa zmusiła ją do wzięcia pożyczki w kwocie 2000 zł, której nie była w stanie spłacić. W związku z powyższym, z przysługującego jej świadczenia rentowego potrącana jest kwota 199, 79 zł z powodu egzekucji adminsitracyjnej. Po potrąceniu skarżąca otrzymuje kwotę 687, 13 zł miesięcznie.
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także niniejsza sprawa. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt. 1 sentencji.
Rozpoznając zaś wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, należy stwierdzić, że zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z danymi przedstawionymi przez wnioskodawczynię, uzyskuje ona dochód w wysokości 687,13 zł netto W tej sytuacji, mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego należało uznać, ze skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
O wyznaczenie adwokata Sąd zwróci się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. W tym celu przekaże temu organowi samorządu zawodowego, wraz z odpisem postanowienia o udzieleniu prawa pomocy, wniosek strony zgłoszony w trybie art. 244 § 3 ustawy P.p.s.a., zawierający dane konkretnego adwokata, z którego zastępstwa strona pragnie skorzystać. Ostateczna decyzja co do wyznaczenia pełnomocnika pożądanego przez stronę należy bowiem do władz korporacyjnych.
W świetle powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt. 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło