II SA/Wa 488/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2013 r. nr [...], odmawiającej P. Z. wydania pozwolenia na sześćdziesiąt egzemplarzy broni palnej do celów kolekcjonerskich, w tym broni czarnoprochowej. W sprawie ustalono stan faktyczny. P. Z. wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r. uzupełniony pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z prośbą o wydanie pozwolenia na broń palną, na nabój scalony, wytworzoną przed rokiem 1850 lub jej replikę oraz sześćdziesiąt egzemplarzy broni palnej do celów kolekcjonerskich. Komendant przeprowadził postępowanie dowodowe i decyzją z dnia [...] września 2013 r. - po dwukrotnym uchyleniu przez organ odwoławczy uprzednich jego dwóch decyzji - odmówił wydania wnioskodawcy żądanego pozwolenia z uwagi na fakt, że prawomocnym wyrokiem sądu karnego wnioskodawca został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 263 § 2 Kodeksu Karnego, tj. posiadania bez wymaganego pozwolenia broni i amunicji. W odwołaniu od powyższej decyzji P. Z. zarzucił organowi I instancji przewlekłe prowadzenie postępowania i naruszenie art. 7 i 8 kpa, co skutkowało nieuprawnioną odmową uwzględnienia jego żądania. Wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie mu żądanego pozwolenia. Komendant Główny Policji, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w pierwszej kolejności wyjaśnił, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia to, że przestępstwo z art. 263 § 2 kk strona popełniła pod rządami art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym do dnia 09 marca 2011 r., ponieważ postępowanie administracyjne w sprawie wydania jej pozwolenia zostało wszczęte na jej wniosek z dnia [...] lutego 2012 r., tj. już po wejściu w życie nowego zapisu art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Organ Policji zobowiązany był zatem wydać swoje rozstrzygnięcie w oparciu o znowelizowane przepisy prawa. Decydujące bowiem znaczenie dla sposobu rozpatrzenia niniejszej sprawy miał istniejący w dacie podjęcia decyzji stan prawny sprawy, w którym obowiązywał już (i obowiązuje nadal) wskazany w podstawie prawnej niniejszej decyzji przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Z tych względów, oceniając sytuację prawną P. Z. na dzień wydania decyzji i obowiązywania nowych przepisów, organy Policji nie mogły pominąć jego skazania z 2013 r. Dalej organ stwierdził, że wobec treści art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, ustalenie, że wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] Wydział Karny - Odwoławczy z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt [...] (zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego [...] w [...] z siedzibą w [...] Wydział Karny z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...]),P. Z. został uznany za winnego posiadania od stycznia 2000 r. bez wymaganego pozwolenia broni i amunicji, jest dla organów Policji wiążące w sprawie wydania mu pozwolenia na broń. W takich przypadkach ustawodawca sam bowiem rozstrzygnął o spełnieniu przesłanki zagrożenia ze strony takich osób. Dlatego osobom spełniającym tę przesłankę pozwolenia wydać nie można. W takich przypadkach ustawodawca nie daje więc organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu nad słusznym interesem obywatela. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący zarzucił obrazę art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 12 kpa art. 35 kpa oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w stanie faktycznym i w brzmieniu obowiązującym na dzień, w którym powinna zostać wydana decyzja, to jest na dzień wszczęcia postępowania. Wniósł o uchylenie przedmiotowych decyzji i zobowiązanie organu Policji do wydania rozstrzygnięcia w stanie faktycznym na dzień [...] lutego 2012 r. Skarżący wyjaśnił, że o wydanie pozwolenia na broń kolekcjonerską wystąpił w dniu [...] lutego 2012 r., a więc w momencie, gdy nie był osobą skazaną. Wniosek ten został złożony pod rządami art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w aktualnym brzmieniu, czyli zakaz udzielania pozwolenia na broń dotyczył tylko i wyłącznie osób skazanych za przestępstwo popełnione umyślnie, a zatem w stosunku do niego organ mógł wydać jedynie decyzję pozytywną. Tymczasem postępowanie w jego sprawie trwało rok i 8 miesięcy. Dlatego też, po przeanalizowaniu terminów wydawania poszczególnych decyzji, czasu w jakim były podejmowane kolejne czynności, wysnuł wniosek, iż organ państwowy działał w sposób opieszały, celowo przedłużając postępowanie tak, aby zaistniał właściwy stan faktyczny dla możliwości wydania zaprojektowanej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrywana pod tym kątem skarga P. Z. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012, poz. 576), pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W rozpoznawanej sprawie ustalono, że Sąd Okręgowy w [...] Wydział Karny - Odwoławczy wyrokiem z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt [...] zmienił wyrok Sądu Rejonowego [...] w [...] z siedzibą w [...] Wydział Karny z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...] i uznał P. Z. winnym posiadania od stycznia 2000 r. bez wymaganego pozwolenia broni i amunicji, tj. popełnienia przestępstwa z art. 263 § 2 kk. Nie ulega wątpliwości, że powyższy czyn ma charakter umyślny (por. A. Marek Komentarz do art. 263 Kodeksu karnego [w:] A. Marek "Kodeks karny. Komentarz", publ. LEX nr 59956, teza 9). Zestawiając zatem treść przepisu z ustalonym stanem faktycznym należy uznać, że organy Policji prawidłowo wydały decyzje o odmowie wydania skarżącemu pozwolenia na broń. Z przytoczonego bowiem przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a cytowanej ustawy wynika, że po stronie organu istnieje obowiązek odmowy wydania pozwolenia na broń osobie spełniającej przedmiotowe przesłanki, tj. osobie skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo. Ustalony fakt prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne wprost implikował wydanie decyzji odmownej dla strony. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy stwierdzić, że okazały się one niezasadne. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić skarżącemu, że żądanie skarżącego zastosowania wobec niego stanu faktycznego i prawnego z dnia wszczęcia postępowania, tj. gdy nie był on jeszcze osobą skazaną, nie mogło być zrealizowane. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie wiążą bowiem z datą wszczęcia postępowania podstawy faktycznej i prawnej rozpoznania sprawy. Miarodajny w tym zakresie jest stan obowiązujący w dniu wydania decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2012, str. 293). Prawdą jest, że skarżący wszczynając postępowanie o wydanie pozwolenia na broń wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r. zaznaczył, na podstawie jakich przepisów będzie toczyć się postępowanie. Nie oznacza to jednak, że w razie zmiany stanu prawnego organ nie ma obowiązku zbadania tej zmiany. W niniejszej sprawie organ prawidłowo zastosował przepis art. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012, poz. 576) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195) obowiązujący od dnia 10 marca 2011 r., a więc prawidłowo ustalił stan prawny w sprawie. Ustalenie natomiast stanu faktycznego w sprawie jest dokonywane w trakcie trwania postepowania administracyjnego. Organ, dokonując szeregu czynności, zgodnie z naczelnymi zasadami kpa, wyjaśnia "co się w sprawie zdarzyło", jakie okoliczności mają dla sprawy znaczenie, a jakie nie. Niewykluczone jest też, że już w trakcie postępowania pewne okoliczności mogą ulec zmianie i te też organ obowiązany jest uwzględnić. Z obowiązku tego nie jest też zwolniony organ odwoławczy, który rozpoznaje sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. To wypływające z zasady dwuinstancyjności rozwiązanie nakłada na organ odwoławczy, zgodnie z zasadą praworządności ustalenie obowiązującego stanu prawnego, a następnie po wyprowadzeniu z obowiązującej normy prawnej hipotetycznego stanu faktycznego, rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (por. B. Adamiak (...) str. 512). Dlatego też nieistotnym w sprawie był fakt, że w momencie złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na broń skarżący nie był osobą skazaną prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo, ponieważ okoliczność ta przed wydaniem decyzji ostatecznych zmieniła się i organ miał obowiązek ją uwzględnić. Odnosząc się natomiast do zarzutu przewlekłego i opieszałego prowadzenia postępowania, należy wskazać, że rzeczywiście sprawa toczyła się ponad rok. Jednakże nie można z tego powodu wywodzić, że organ celowo zwlekał z zakończeniem postępowania do czasu zakończenia sprawy karnej skarżącego. Organy prowadziły bowiem postępowanie, ustalały stan faktyczny i prawny dążąc do prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Dodatkowo należy wskazać, że skarżący zarzut przewlekłości postępowania wywiódł dopiero w rozpoznawanej skardze i choć miał prawo zwrócenia się do sądu administracyjnego ze skargą na przewlekłość postępowania w sprawie nie uczynił tego. Konkludując, w polskim prawodawstwie uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Wręcz przeciwnie, uprawnienie to stanowi odstępstwo od generalnej zasady, iż prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane. Dlatego też przepisy regulujące przedmiotową kwestię winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny. Racjonalny ustawodawca założył, że prawo do broni może być wydane tylko w szczególnych okolicznościach i tylko przy spełnieniu restrykcyjnych wymogów ustawowych. Wobec tego nie dopuszcza do sytuacji, by dostęp do broni palnej miały osoby, które swym postępowaniem w sposób umyślny naruszają prawo, za które to naruszenie ustawodawca przewiduje sankcję karną. Dlatego też, wobec wystąpienia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, organy Policji były zobligowane do podjęcia decyzji o odmowie wydania skarżącemu pozwolenia na broń. Decyzja wydawana na tej podstawie nie narusza prawa materialnego, jak też nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.