II SA/Wa 488/24
WyrokWSA w Warszawie2025-01-14
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Góraj, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia pierwszych stron orzeczeń Naczelnego Sądu Lekarskiego z określonego roku, w celu analizy interpretacji Kodeksu Etyki Lekarskiej i potencjalnych zmian legislacyjnych, stanowi informację publiczną przetworzoną, a jeśli tak, to czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny w jej uzyskaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia pierwszych stron 87 orzeczeń Naczelnego Sądu Lekarskiego, wymagające ich skopiowania, analizy pod kątem ochrony prywatności, anonimizacji i ponownego przekształcenia w formę elektroniczną, stanowi informację publiczną przetworzoną. Ponadto, sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tej informacji, ponieważ przedstawione przez niego argumenty dotyczące wpływu na zmiany w Kodeksie Etyki Lekarskiej i jego aktywności były niewystarczające, a sama informacja (pierwsze strony orzeczeń) była nieprzydatna do analizy motywów rozstrzygnięć.Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się do Naczelnego Sądu Lekarskiego (NSL) o udostępnienie pierwszych stron orzeczeń zarejestrowanych w 2020 r. Organ uznał żądanie za informację publiczną przetworzoną, wymagającą wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Wnioskodawca argumentował, że informacja jest potrzebna do analizy interpretacji Kodeksu Etyki Lekarskiej w kontekście planowanych zmian legislacyjnych i podkreślał swoją aktywność w środowisku lekarskim. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając, że wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, a sama informacja jest nieprzydatna do wskazanych celów. WSA oddalił skargę wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Przewodniczącego Naczelnego Sądu Lekarskiego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Przewodniczący Naczelnego Sądu Lekarskiego (dalej: Przewodniczący NSL, organ) decyzją z [...] marca 2024 r. nr [...] , na podstawie art. 16 ust. 1
w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej "u.d.i.p.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "Kpa."), po rozpoznaniu wniosku J. P. (dalej: wnioskodawca, skarżący) z [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji.
Wydaniu powyższej decyzji towarzyszył następujący stan sprawy.
[...] stycznia 2024 r. do NSL wpłynęło w formie elektronicznej podanie wnioskodawcy o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: "pierwszych stron orzeczeń Naczelnego Sądu Lekarskiego zarejestrowanych w roku kalendarzowym 2020 r. ze zbioru, o których mowa w treści § 87 Regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów lekarskich", w formie plików elektronicznych.
Pismem z [...] stycznia 2024 r. Przewodniczący NSL poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, ponieważ jej przygotowanie w celu udostępnienia zgodnie z wnioskiem wymaga podjęcia czasochłonnych i pracochłonnych czynności, nie tylko o charakterze technicznym, które z uwagi na niewielką liczbę pracowników Kancelarii NSL
nie mogą być zrealizowane bez negatywnych konsekwencji dla bieżącej działalności tego organu. Wezwano jednocześnie wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu mu żądanej informacji.
Odpowiadając na powyższe wezwanie, wnioskodawca w piśmie z [...] stycznia 2024 r., przesłanym na elektroniczną skrzynkę Naczelnej Izby Lekarskiej, wskazał, że nie zgadza się z twierdzeniem, że jego wniosek dotyczy informacji przetworzonej ze względu na sumę zakresu czynności, czy też typ czynności koniecznych do jej udostępnienia. Informacja dotyczyła bowiem jednego uporządkowanego zbioru wymienionego § 87 Regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów lekarskich. Wskazał również, że trwają obecnie prace nad zmianą zapisów Kodeksu Etyki Lekarskiej (dalej Kodeks), a znajomość interpretacji tego Kodeksu przez organ ma szczególne znaczenie dla wskazania kierunku właściwych zmian. Wnioskowane informacje pozwolą na jednoznaczne wskazanie orzeczeń o szczególnym znaczeniu dla planowanej zmiany zapisów w Kodeksie. Jak stwierdził wnioskodawca,
za szczególnym interesem publicznym w udostępnieniu mu żądanej informacji przemawia to, że ma wpływ na opinię dużej grupy lekarzy i pośrednio na treści projektów zmian zapisów Kodeksu. Informacja ta jest konieczna do wybrania właściwych orzeczeń w celu ich udostępnienia, pozwoli na wskazanie zmienności działania orzeczniczego sądów lekarskich w kontekście interpretacji Kodeksu, co ma wpływ na przyszłe orzekanie. Pozwoli również na wskazanie koniecznych zmian
w Regulaminie wewnętrznego urzędowania sądów lekarskich, pozwoli aktywizować członków izb lekarskich, którzy dokonując wyboru organów izb lekarskich, pośrednio wpływają na treść Kodeksu.
Wnioskodawca wskazał też, że jest delegatem na Zjazd Okręgowej Rady Lekarskiej w W. i reprezentuje jeden z największych w Polsce szpitali klinicznych w Polsce, jest też nauczycielem akademickim, członkiem Rady Wydziału Lekarskiego [...], ma kontakty z władzami uczelni, wieloma doświadczonymi lekarzami, aktywnie uczestniczy w obradach Naczelnej Rady Lekarskiej i okresowo spotyka się z członkami Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, a także jest aktywny w mediach społecznościowych, gdzie wypowiada się m.in. na temat zapisów Kodeksu.
W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji wskazano, że zawarte
we wniosku z [...] stycznia 2024 r. żądanie udostępnienia pierwszych stron orzeczeń NSL wydanych w 2020 r., dotyczy udostępnienia informacji publicznej i podlega rozpoznaniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacja
o rozstrzygnięciach zapadłych w postępowaniach z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków samorządu zawodowego, jako informacja o sposobie wykonywania władzy publicznej z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy, jest bowiem informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 danej ustawy. NSL, jako organ samorządu zawodowego lekarzy zajmujący się prowadzeniem spraw dotyczących odpowiedzialności zawodowej członków tej korporacji zawodowej, na podstawie
art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., jest też podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.
Ustalono, że realizacja żądania wnioskodawcy wymaga skopiowania pierwszych stron z 87 orzeczeń NSL, które zostały wydane w sprawach zarejestrowanych w 2020 r. Następnie konieczne jest przeanalizowanie treści skopiowanych fragmentów orzeczeń w celu ustalenia zakresu informacji w nich zawartych, które nie mogą być udostępnione, w szczególności ze względu
na konieczność ochrony prywatności osób fizycznych. Po dokonaniu anonimizacji żądanych fragmentów dokumentów, konieczne jest ponowne przekształcone ich
w formę elektroniczną w celu utworzenia wskazanego we wniosku zbioru. Są to pracochłonne i czasochłonne czynność, które muszą być wykonane przez pracownika Kancelarii NSL, w której obecnie pracują dwie osoby. Do zadań tych osób należy obsługa kancelaryjna i administracyjna tego organu, w tym w szczególności przyjmowanie i nadawanie korespondencji, prowadzenie repertoriów, przygotowywanie materiałów dla członków NSL, niezbędnych do rozpoznania spraw pozostających we właściwości tego organu oraz posiedzeń NSL, przygotowywanie projektów odpowiedzi na pisma wpływające do sądu, wezwań i zawiadomień, przyjmowanie interesantów, a także protokołowanie rozpraw, obliczanie należności świadków, biegłych oraz kosztów postępowania. Uwzględniając nakład pracy konieczny do przygotowania informacji objętej wnioskiem z [...] stycznia 2024 r., uznano, że jego zrealizowanie musiałoby się odbyć kosztem bieżących obowiązków pracowników Kancelarii NSL, a w konsekwencji miałoby negatywny wpływ
na realizację zadań NSL.
Zdaniem NSL czynności konieczne do zrealizowania wniosku nie są możliwe do pogodzenia ze stałymi, podstawowymi zadaniami pracowników Kancelarii NSL,
a w związku z tym jego realizacja spowodowałaby zakłócenie bieżącej pracy NSL. Stwierdzono w konsekwencji, że żądanie objęte wnioskiem dotyczy udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.
Powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. organ wskazał, że przepis ten ma
w istocie przeciwdziałać wnioskom, zmierzającym do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych i ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej.
Jak podano, dokonując oceny, czy zaistniała przesłanka warunkująca udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, należy mieć na uwadze, że pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym, którego zakres wyznaczany jest przez orzecznictwo oraz doktrynę. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Zatem działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Konieczne jest zatem stwierdzenie, że uzyskanie przez wnioskodawcę żądanej informacji publicznej przetworzonej jest ważne nie tylko dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego (por. np. wyrok NSA o sygn. I OSK 2111/13, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA").
Nie dostrzegając istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego
w udostępnieniu żądanej informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku
z [...] stycznia 2024 r., umożliwiono wnioskodawcy zajęcie w tej kwestii stanowiska.
Zdaniem NSL okoliczności podniesione przez wnioskodawcę w piśmie
z [...]stycznia 2024 r. nie wskazują, aby zaistniała przesłanka wskazana w art. 3 ust. 1 u.d.i.p. warunkująca dostęp do informacji publicznej przetworzonej. Dla zapoznania się bowiem z interpretacją przepisów Kodeksu przez sądy lekarskie żądana informacja jest niewystarczająca i nieprzydatna. Jak wyjaśnił organ, wniesiono o udostępnienie
w formie elektronicznej pierwszych stron orzeczeń NSL znajdujących się w zbiorze orzeczeń NSL wydanych w sprawach, które wpłynęły w 2020 r. Aby poznać motywy rozstrzygnięcia, w tym sposób wykładni i stosowania Kodeksu przez sądy lekarskie, konieczne jest zapoznanie się przede wszystkim z uzasadnieniem orzeczenia. Tymczasem na pierwszej stronie orzeczenia niekiedy nie mieści się nawet całość jego sentencji. Ponadto zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz.U. z 2021 r. poz. 1342), członkowie izb lekarskich podlegają odpowiedzialności zawodowej za naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu lekarza. Zatem nie wszystkie orzeczenia NSL wydane w sprawach zarejestrowanych w 2020 r. będą dotyczyły czynów polegających na naruszeniu wyłącznie Kodeksu. Co więcej, z treści pisma wnioskodawcy z [...] stycznia 2020 r. wynika, że informacja o tak szerokim zakresie, której przygotowanie jest pracochłonne i czasochłonne, w rzeczywistości ma służyć wyłącznie temu, aby wnioskodawca mógł wybrać intersujące go orzeczenia i - jak należy przypuszczać - wystąpić z kolejnym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Żądana informacja w żaden sposób nie umożliwia też dokonania oceny, czy konieczne jest wprowadzenie zmian w Regulaminie wewnętrznego urzędowania sądów lekarskich.
Dalej organ zauważył, że jak podał wnioskodawca, trwają obecnie intensywne prace nad zmianą zapisów Kodeksu, a żądana informacja pozwoli na jednoznaczne wskazanie orzeczeń o szczególnym znaczeniu dla planowanej zmiany jego zapisów. Prace te są jednakże na bardzo zaawansowanym etapie. Komisja Etyki Lekarskiej Naczelnej Izby Lekarskiej przez ostatnich 16 miesięcy pracowała nad każdym po kolei artykułem Kodeksu, analizowała wpływające do komisji uwagi i prowadziła konsultacje z ekspertami, Przewodniczącym NSL i Sekretarzem Naczelnej Rady Lekarskiej, pełniącym w poprzedniej kadencji funkcję Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Wynikiem tych prac był projekt Kodeksu, który [...] stycznia 2024 r. Naczelna Rada Lekarska skierowała do delegatów na [...] Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Lekarzy i do konsultacji społecznych, wyznaczając termin na zgłaszanie uwag do [...] lutego 2024 r. Uwagi i opinie, które napłynęły w ramach tych konsultacji, są obecnie analizowane przez Komisję Etyki, a ostateczny projekt tego dokumentu zostanie przyjęty w drodze uchwały na posiedzeniu NRL [...] marca 2024 r. i przekazany delegatom na Krajowy Zjazd Lekarzy. Decyzja o wprowadzeniu zmian w Kodeksie będzie podejmowana przez delegatów na [...] Nadzwyczajnym Krajowym Zjeździe Lekarzy, który odbędzie się w dniach [...] maja 2024 r. Organ wskazał, że wnioskodawca nie został wybrany na delegata na ten zjazd, a zatem nie będzie miał on prawa głosu przy podejmowaniu uchwały w tym zakresie. Podejmowanie zatem działań zmierzających do poznania orzecznictwa sądów lekarskich na tym etapie prac nad Kodeksem, przez osobę, która nie była członkiem Komisji Etyki NRL i dotychczas w pracach tych aktywnie nie uczestniczyła, a także nie jest delegatem na XVI KZL, nie może być uznane za działanie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca nie ma też realnego wpływu na ujednolicenie orzecznictwa sądów lekarskich ani też na zakres zmian w Regulaminie urzędowania sądów lekarskich, który również jest przyjmowany uchwałą KZL.
NSL dodał, iż informacje o orzecznictwie sądów lekarskich można czerpać
z innych publicznie dostępnych źródeł. Wybrane orzeczenia sądów lekarskich są analizowane w różnych publikacjach, w tym w czasopiśmie Wokanda Medyczna, czy w Gazecie Lekarskiej. Szczególnie cennym źródłem wiedzy o orzecznictwie sądów lekarskich są również wyroki Sądu Najwyższego wydawane w sprawach kasacji wniesionych od orzeczeń Naczelnego Sądu Lekarskiego, które są powszechnie dostępne na stronie internetowej Sądu Najwyższego.
Aby poznać sposób wykładni Kodeksu przez sądy lekarskie nie jest zatem konieczne angażowanie pracowników zobowiązanego organu w przygotowywanie informacji, która bezpośrednio tego nie umożliwia. Natomiast okoliczność, że wnioskodawca jest nauczycielem akademickim i członkiem Rady Wydziału Lekarskiego [...], ma bezpośrednie kontakty z władzami tej uczelni, członkami Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej i doświadczonymi lekarzami, nie oznacza, że ma on bezpośredni i realny wpływ na ustalenie treści Kodeksu czy ujednolicenie orzecznictwa sądów lekarskich. Organ nie zgodził się z wnioskodawcą, że aktywnie uczestniczy on w posiedzeniach Naczelnej Rady Lekarskiej, skoro nie jest on członkiem tego organu i jako członek samorządu lekarskiego na podstawie
§ 8 Regulaminu NRL uczestniczy w tych posiedzeniach w charakterze obserwatora. Natomiast podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność jego aktywności w mediach społecznościowych, może wskazywać co najwyżej na podejmowanie przez wnioskodawcę działań w interesie publicznym. Tego rodzaju działalność nie ma natomiast kwalifikowanej postaci tego interesu.
Skoro zatem w niniejszej sprawie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu przez wnioskodawcę żądanej informacji publicznej przetworzonej, a w związku z tym nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., warunkujące dostęp do informacji publicznej przetworzonej, odmówiono udostępnienia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie.
Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Przewodniczącego NSL i wniósł o jej uchylenie.
Wskazał, że wniosek został celowo okrojony do pierwszych stron orzeczeń, aby ograniczyć rozmiar czynności koniecznych do udostępnienie wnioskowanych informacji. Zdaniem skarżącego o stronniczości opinii organu świadczy choćby twierdzenie, że "ponowne przekształcenie w formę elektroniczną" 87 stron może stanowić o przetworzonym charakterze informacji, gdy czynność ta nie powinna zająć więcej niż kilka minut, nawet przy użyciu tradycyjnego domowego skanera. Choć skarżącego nie dziwi fakt, że udostępnienie informacji publicznej jest odczuwane przez organ jako utrudnianie wykonywania innych obowiązków, uznał, że czynność ta jest tak samo ważna, a może nawet ważniejsza od pozostałych publicznych zadań organu.
Skarżący dodał, że znajomość podstawowych informacji wymienionych
na pierwszej stronie orzeczeń pozwoli na uporządkowanie informacji dotyczących wszystkich spraw rozpatrywanych przez organ dotyczących deliktów zawodowych lekarzy oraz pozwoli każdemu obywatelowi na wybranie tych orzeczeń, które ich zdaniem mają szczególne znaczenie dla zmian w przepisach prawa, w tym
w Kodeksie. Wybiórcze przedstawianie informacji jest tendencyjne. Zdaniem skarżącego więcej można nauczyć się na błędach niż na sukcesach organu.
W przestrzeni publicznej nie ma, żadnego pełnego zbioru danych dotyczących orzeczeń organu, nawet w zakresie takich podstawowych informacji jak sygnatury spraw, daty orzeczeń czy też podstawy prawnej orzeczeń.
Konieczność udostępnienia pełnego zbioru orzeczeń sądów lekarskich zastała zauważona również przez Naczelną Radę Lekarska, na co wskazuje podjęcie stosownej uchwały. Co więcej, na ostatnim posiedzeniu tego organu [...] marca 2024 r. uchwalono Regulamin portalu prawomocnych orzeczeń sądów lekarskich, który nie jest jeszcze dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej. Skarżący był inicjatorem czy też inspiratorem tych działań i w jego opinii przyczynił się do podjęcia kroków w sprawie jawności działań sądów lekarskich. Wskazał, że lekarz J. M., Przewodniczący NSL pozytywnie ustosunkował się do działań mających na celu upublicznienie wszystkich orzeczeń organu.
Skarżący uznał, że organ w swojej decyzji nie miał na względzie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 Kpa.). Ponadto, zdaniem skarżącego, naruszona została zasada wskazana w art. 7a § 1 Kpa., zgodnie z którą "Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest /.../ odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony".
W odpowiedzi na skargę NSL wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że informacje, o których mowa
w zaskarżonej decyzji, są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 i art. 4 u.d.i.p. Skarżący wystąpił o udostępnienie przez Naczelny Sąd Lekarski pierwszych stron orzeczeń Naczelnego Sądu Lekarskiego zarejestrowanych w roku kalendarzowym 2020 r. ze zbioru, o których mowa w treści § 87 Regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów lekarskich.
Nie jest sporne między stronami, że Przewodniczący Naczelnego Sądu Lekarskiego jako organ samorządu zawodowego zobowiązany jest na podstawie art. 4 ust.1 pkt 2 u.d.i.p. do udzielania informacji publicznych.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest również, że informacje, o których mowa w zaskarżonej decyzji, są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.
Istota sporu dotyczy zaś charakteru żądanych informacji, tj. czy są to informacje proste, czy też przetworzone. Charakter tych informacji może mieć bowiem zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż w przypadku uznania ich za informacje przetworzone, wymagane jest od wnioskodawcy wykazanie istnienia po jego stronie przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przewodniczący Naczelnego Sądu Lekarskiego odmówił skarżącemu udzielenia żądanych informacji publicznych, uznając je za przetworzone. Skarżący nie wykazał zaś spełnienia przesłanki interesu publicznego, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wystąpienia tej przesłanki nie dopatrzył się także organ działając z urzędu. W ocenie skarżącego wystąpił on z wnioskiem o udostępnienie informacji prostych, nie wymagających przetworzenia, bo znajdujących się w zasobach organu.
| Prawo do informacji publicznej zostało określone w art. 61 Konstytucji RP oraz w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Stosownie do art. 61|
|ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje |
|publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskanie informacji |
|o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim |
|wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1|
|u.d.i.p. każdemu przysługuje, |
|z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. |
|6 powołanej ustawy. W świetle tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, |
|a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. |
|Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji |
|publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. |
|Podkreślić należy, że informacja publiczna przetworzona nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej. |
|Jednakowoż można wskazać, iż charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, |
|obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych |
|z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej |
|działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie|
|zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych |
|informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający |
|proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego |
|zestawienia w tym zakresie). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości |
|nakładów jakie musi ponieść organ, może być traktowana jako informacja przetworzona. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt |
|I OSK 863/14 (dostępne w CBOSA) zwrócił uwagę na potrzebę pro-obywatelskiego wykładania przepisów ustawy o dostępie do informacji |
|publicznej i nie tworzenia sztucznych barier, utrudniających pozyskiwanie wiedzy o sprawach publicznych np. poprzez zasłanianie się |
|skomplikowaniem wewnętrznej struktury lub niedostosowaniem wykorzystywanych systemów obsługi danych. Organy muszą się liczyć z tym, że |
|każdy zainteresowany podmiot ma prawo uzyskać odpowiedź na interesujące go kwestie ze sfery spraw publicznych, a organ zobowiązany jest|
|temu uczynić zadość. Nie zmienia to jednak okoliczności, że konkretne żądanie może |
|w istocie zawierać wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. |
|Przewodniczący Naczelnego Sądu Lekarskiego w zaskarżonej decyzji przeprowadził szczegółową analizę zakresu wniosku oraz wymaganych dla |
|jego realizacji czynności, by następnie móc stwierdzić, że żądane przez skarżącego informacje mają charakter przetworzony. Wyjaśnił, że|
|Naczelny Sąd Lekarski, jako organ samorządu zawodowego lekarzy zajmujący się prowadzeniem spraw dotyczących odpowiedzialności zawodowej|
|członków tej korporacji zawodowej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. jest też podmiotem zobowiązanym |
|do udostępniania informacji publicznej. |
|Organ ustalił, że realizacja żądania wnioskodawcy wymaga skopiowania pierwszych stron z 87 orzeczeń Naczelnego Sądu Lekarskiego, które |
|zostały wydane w sprawach zarejestrowanych w 2020 r. Następnie konieczne jest przeanalizowanie treści skopiowanych fragmentów orzeczeń |
|w celu ustalenia zakresu informacji w nich zawartych, które nie mogą być udostępnione, w szczególności ze względu na konieczność |
|ochrony prywatności osób fizycznych. Po dokonaniu anonimizacji żądanych fragmentów dokumentów, konieczne jest ponowne przekształcone |
|ich w formę elektroniczną w celu utworzenia wskazanego we wniosku zbioru. Są to pracochłonne i czasochłonne czynność, które muszą być |
|wykonane przez pracownika Kancelarii NSL, w której obecnie pracują 2 osoby. Do zadań tych osób należy obsługa kancelaryjna i |
|administracyjna tego organu w tym w szczególności przyjmowanie i nadawanie korespondencji, prowadzenie repertoriów, przygotowywanie |
|materiałów dla członków Naczelnego Sądu Lekarskiego niezbędnych do rozpoznania spraw pozostających we właściwości tego organu oraz |
|posiedzeń Naczelnego Sądu Lekarskiego, przygotowywanie projektów odpowiedzi na pisma wpływające do sądu, wezwań i zawiadomień, |
|przyjmowanie interesantów, a także protokołowanie rozpraw, obliczania należności świadków, biegłych oraz kosztów postępowania. |
|Uwzględniając nakład pracy konieczny do przygotowania informacji objętej wnioskiem z [...] stycznia 2024 r. należy stwierdzić, że |
|zrealizowanie tego wniosku musiałoby się odbyć kosztem bieżących obowiązków pracowników Kancelarii NSL, a w konsekwencji miałoby |
|negatywny wpływ na realizację zadań Naczelnego Sądu Lekarskiego. |
|W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot |
|zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, |
|w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie |
|przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Informacja publiczna przetworzona to taka |
|informacja, na którą składa się pewna suma tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu |
|publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym |
|charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. |
|Powyższe zabiegi czynią takie informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia |
|przesłanki interesu publicznego (por. wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 51/12; Lex nr 1254775). Z taką właśnie sytuacją mamy |
|do czynienia w rozpatrywanej sprawie. |
|W świetle powyższego, Sąd nie miał więc żadnych wątpliwości, że organ prawidłowo zakwalifikował sporną informację jako informację |
|publiczną przetworzoną. Wniosek taki usprawiedliwia bowiem zarówno znaczny zakres nakładu pracy koniecznej do wykonania przez organ, |
|jak też fakt, że efektem tych prac będzie informacja nowa jakościowo i nieistniejąca w chwili składania wniosku. |
|Niemniej, samo ustalenie, że w sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną nie implikuje konieczności wydania decyzji|
|odmownej. Ustawodawca w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. powiązał prawo dostępu do informacji publicznej przetworzonej z istnieniem po |
|stronie wnioskodawcy przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. |
|Słusznie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że powinność wykazania interesu publicznego spoczywa w głównej mierze na autorze |
|wniosku o udzielenie informacji przetworzonej. Niewskazanie tej przesłanki nie oznacza jednak, że organ jest całkowicie zwolniony z |
|obowiązku jej badania. Możliwa jest bowiem sytuacja, w której z pewnych względów, wnioskodawca nie może sam wykazać interesu |
|publicznego, choćby z tego powodu, że ów interes jest obiektywnie trudny dla niego do uchwycenia lecz istnieje, bądź jego wykazanie, z |
|uwagi na oczywistość, jest zbędne. |
|Wyjaśnienia wymaga także pojęcie "szczególnie istotnego interesu publicznego", którym ustawodawca posługuje się w art. 3 ust. 1 pkt 1 |
|u.d.i.p. Podobnie jak w przypadku definicji "informacji publicznej przetworzonej", także i to pojęcie jest niedookreślone i nie posiada|
|zwartej, spisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Pojęcie to jest znaczeniowo węższe od funkcjonującego w powszechnym użyciu |
|pojęcia interesu społecznego. Interes publiczny odnosi się więc w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz jego |
|ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie zaś łączy się z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w |
|granicach interesu publicznego wiąże się zatem z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w |
|szerokim tego słowa znaczeniu. Pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., musi więc być |
|nie tylko istotne dla interesu publicznego, ale istotność ta musi mieć również charakter szczególny. Żądane dane mogą być więc – |
|ogólnie rzecz ujmując – istotne dla interesu publicznego, jednakże w wyniku np. zestawienia kosztów ich wytworzenia, a przede wszystkim|
|potrzeby ich pozyskania, nie będą miały szczególnie istotnej wartości dla wskazanego interesu publicznego. Przetworzenie tych |
|informacji i trud z tym powiązany, nie przełoży się bowiem na wskazywane przez ustawodawcę ulepszenie działania organu. W konsekwencji,|
|charakter czy też pozycja podmiotu, który występuje z żądaniem udzielenia informacji publicznej przetworzonej, a zwłaszcza realne |
|możliwości przyszłego wykorzystania przez ten podmiot tak uzyskanych danych, ma wpływ na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu|
|publicznego uzasadniającego udzielenie mu żądanych informacji. Przykładem w tym zakresie może być np. organizacja zawodowa lub |
|społeczna mogąca realnie wpłynąć na funkcjonowanie organu np. poprzez realne przeprowadzenie obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej. |
|Podmioty te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych przetworzonych informacji publicznych w |
|celu "usprawnienia" funkcjonowania odpowiednich organów. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że uzyskanie przetworzonej informacji |
|publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z |
|bieżącymi działaniami konkretnych organów. W związku z tym udzielanie informacji publicznej przetworzonej podmiotom, które nie |
|zapewniają, iż zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa, jawi się jako naruszenie art. 3 ust.|
|1 pkt 1 u.d.i.p.. |
|W konsekwencji organ zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienie, dlaczego uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu |
|publicznego. |
|W reakcji na zadane w powyższym zakresie pytanie organu skarżący udzielił odpowiedzi, w której powiązał swój wniosek z projektami zmian|
|zapisów Kodeksu Etyki Lekarskiej, wyjaśnił, że jest delegatem na Zjazd Okręgowej Rady Lekarskiej |
|w Warszawie i reprezentuje jeden z największych w Polsce szpitali klinicznych |
|w Polsce, jest też nauczycielem akademickim, członkiem Rady Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ma kontakty z |
|władzami uczelni, wieloma doświadczonymi lekarzami, aktywnie uczestniczy w obradach Naczelnej Rady Lekarskiej i okresowo spotyka się z |
|członkami Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, a także jest aktywny w mediach społecznościowych, gdzie wypowiada się m.in. na temat |
|zapisów KEL. Wnioskodawca wskazał, że trwają obecnie intensywne prace nad zmianą zapisów KEL, a żądana informacja pozwoli na |
|jednoznaczne wskazanie orzeczeń o szczególnym znaczeniu dla planowanej zmiany zapisów KEL. |
|W ocenie Sądu organ słusznie uznał, że skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu mu żądanych |
|informacji. |
|W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, by skarżący miał realną możliwość wpłynięcia na działanie samorządu |
|zawodowego a w szczególności by wykazał, jak zamierza tego dokonać. Przede wszystkim należy zauważyć, że autor wniosku domagał się |
|udostepnienia pierwszych stron wyroków Naczelnego Sądu Lekarskiego, dla zapoznania się z interpretacją przepisów KEL przez sądy |
|lekarskie, żądana w tym celu informacja jest zdaniem Sądu niewystarczająca i nieprzydatna. Skarżący wnosi o udostępnienie mu w formie |
|elektronicznej pierwszych stron orzeczeń NSL znajdujących się w zbiorze orzeczeń NSL wydanych w sprawach, które wpłynęły w 2020 r. Aby |
|poznać motywy rozstrzygnięcia, w tym sposób wykładni i stosowania KEL przez sądy lekarskie, konieczne jest zapoznanie się przede |
|wszystkim z uzasadnieniem orzeczenia. Tymczasem na pierwszej stronie orzeczenia niekiedy nie mieści się nawet całość jego sentencji. |
|Ponadto zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz.U. z 2021 r. poz. 1342) członkowie izb lekarskich |
|podlegają odpowiedzialności zawodowej za naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu lekarza. |
|Zatem nie wszystkie orzeczenia NSL wydane w sprawach zarejestrowanych w 2020 r. będą dotyczyły czynów polegających na naruszeniu |
|wyłącznie KEL. |
|Wskazać również należy, że trwają obecnie intensywne prace nad zmianą zapisów KEL, a żądana informacja pozwoli na jednoznaczne |
|wskazanie orzeczeń |
|o szczególnym znaczeniu dla planowanej zmiany zapisów KEL. Jak wyjaśnił organ prace te są na bardzo zaawansowanym etapie. Komisja Etyki|
|Lekarskiej Naczelnej Izby Lekarskiej przez ostatnich 16 miesięcy pracowała nad każdym po kolei artykułem KEL, analizowała wpływające do|
|komisji uwagi i prowadziła konsultacje z ekspertami, Przewodniczącym Naczelnego Sądu Lekarskiego i Sekretarzem Naczelnej Rady |
|Lekarskiej, pełniącym w poprzedniej kadencji funkcję Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Wynikiem tych prac był projekt |
|KEL, który w dniu [...] stycznia 2024 r. Naczelna Rada Lekarska skierowała do delegatów na XVI Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Lekarzy i do |
|konsultacji społecznych, wyznaczając termin na zgłaszanie uwag do dnia [...] lutego 2024 r. Uwagi i opinie, które napłynęły |
|w ramach tych konsultacji, są obecnie analizowane przez Komisję Etyki, a ostateczny projekt tego dokumentu zostanie przyjęty w drodze |
|uchwały na posiedzeniu NRL |
|w dniu [...] marca 2024 r. i przekazany delegatom na Krajowy Zjazd Lekarzy. Decyzja |
|o wprowadzeniu zmian w KEL będzie podejmowana przez delegatów na XVI Nadzwyczajnym Krajowym Zjeździe Lekarzy, który odbędzie się w |
|dniach 16-18 maja 2024 r. Wnioskodawca nie został wybrany na delegata na ten zjazd, a zatem nie będzie miał on prawa głosu przy |
|podejmowaniu uchwały w tym zakresie. Zatem podejmowanie działań zmierzających do poznania orzecznictwa sądów lekarskich na tym etapie |
|prac nad KEL, przez osobę, która nie była członkiem Komisji Etyki NRL |
|i dotychczas w pracach tych aktywnie nie uczestniczyła, a także nie jest delegatem na XVI KZL, nie może być uznane za działanie |
|szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca nie ma też realnego wpływu na ujednolicenie orzecznictwa sądów lekarskich, |
|ani też na zakres zmian w Regulaminie urzędowania sądów lekarskich, który również jest przyjmowany uchwałą KZL. |
|Reasumując, w sytuacji gdy skarżący w sposób skuteczny nie uczynił zadość obowiązkowi wykazania istnienia szczególnie istotnego |
|interesu publicznego uzasadniającego pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, organowi nie pozostawała inna możliwość jak tylko |
|wydanie decyzji odmawiającej udzielenia spornej informacji. Strona wnioskująca nie wykazała bowiem dokładnie tego, aby posiadając |
|żądane dane chciała, czy też chociaż mogła podjąć działania mogące realnie wpłynąć na funkcjonowanie określonych instytucji Państwa. |
|Wobec powyższego wydana w sprawie decyzja odpowiada prawu. Motywy jej podjęcia zostały w pełni wyjaśnione, zaś przytoczona argumentacja|
|jest wyczerpująca. Zatem za nieuzasadnione należy uznać zarzuty zawarte w skardze. |
|Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak |
|w sentencji wyroku . |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło