II SA/Wa 489/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1) oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla A. R. adwokata. Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W dniu 11 czerwca 2012 r. skarżący złożył w niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych oraz ustanowienia adwokata. Z wniosku sporządzonego na urzędowym formularzu PPF, wynika, że skarżący [...] , potrzebuje stałej opieki drugiej osoby (żony). We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną oraz pełnoletnim synem, który, według oświadczenia skarżącego, uczy się. Skarżący wraz z rodziną mieszkają w mieszkaniu komunalnym o pow. 39 m2. Jedynym źródłem utrzymania jest emerytura żony skarżącego - w wysokości 1321 zł. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także niniejsza sprawa, ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt. 1 sentencji. Rozpoznając zaś wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, należy stwierdzić, że zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z danymi przedstawionymi przez wnioskodawcę łączny dochód na trzyosobową rodzinę wynosi 1321 zł miesięcznie, tj. ok. 440 zł na osobę. W tej sytuacji, mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego należało uznać, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w sprawie. Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2012 r. została oddalona skarga A. R. Od przedmiotowego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu W świetle powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt. 2 sentencji.