II SA/Wa 490/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-09

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Janusz Walawski, Olga Żurawska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która przez ponad 4 lata pracowała i mieszkała w Wielkiej Brytanii, a następnie powróciła do Polski, może być uznana za pracownika powracającego w rozumieniu art. 71 ust. 1 lit. b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, co pozwoliłoby na uwzględnienie okresów zatrudnienia w Wielkiej Brytanii przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce?
Ratio decidendi
Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, aby ustalić, czy skarżący, który pracował i mieszkał w Wielkiej Brytanii przez ponad 4 lata, może być uznany za pracownika powracającego w rozumieniu art. 71 ust. 1 lit. b (ii) rozporządzenia nr 1408/71. Kluczowe dla tej oceny są kryteria takie jak długość i cel pobytu za granicą, charakter zatrudnienia, a także zamiar i więzi życiowe z krajem pochodzenia, które nie zostały dostatecznie zbadane. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Skarżący L. R. ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce, powołując się na okres zatrudnienia w Wielkiej Brytanii od kwietnia 2005 r. do lipca 2009 r. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że centrum interesów życiowych skarżącego koncentrowało się w Wielkiej Brytanii i nie można go uznać za pracownika powracającego do Polski w rozumieniu art. 71 ust. 1 lit. b (ii) rozporządzenia nr 1408/71. Skarżący w skardze podniósł, że jego wyjazd miał charakter czasowy i zarobkowy, a jego centrum interesów życiowych zawsze funkcjonowało w Polsce.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Marszałka Województwa. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie Janusz Walawski, Olga Żurawska – Matusiak (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2009 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2009 r. Marszałek Województwa [...] , na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 8c, art. 71 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), art. 67 ust. 3 i 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty (Dz. U. (WE) L 149 z 5 lipca 1971 r. ze zm.) oraz art. 104 kpa, odmówił przyznania L. R. (dalej jako skarżący) prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych po okresie zatrudnienia w Wielkiej Brytanii i, że nie posiada on okresów zatrudnienia spełnionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W Wielkiej Brytanii przebywał od 10 kwietnia 2005 r. do 31 lipca 2009 r. i tam posiadał okres ubezpieczenia. Po powrocie do Polski w dniu 17 września 2009 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Powołując się na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie organ wskazał, iż zgodnie ze złożonymi oświadczeniami w okresie zatrudnienia za granicą skarżący posiadał swoje zwykłe miejsce zamieszkania w Wielkiej Brytanii i tam koncentrowały się jego najważniejsze interesy życiowe. Zwrócił przy tym uwagę, że skarżący był zatrudniony w Wielkiej Brytanii na czas nieokreślony u jednego pracodawcy i sam rozwiązał stosunek pracy poprzez rezygnację. W ocenie organu należ z tego wnosić, że centrum interesów życiowych skarżącego koncentrowało się na terytorium Wielkiej Brytanii. Dlatego też nie można uznać, że skarżący jest osobą powracającą na terytorium państwa w którym mieszka. W konsekwencji nie może skorzystać z uprawnień zawartych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1408/71. Nadto organ wskazując na treść przepisu art. 67 ust. 3 ww. rozporządzenia uznał, że nie jest możliwe uwzględnienie okresów zatrudnienia i ubezpieczenia spełnionych na terenie Wielkiej Brytanii przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce z uwagi na fakt, iż skarżący nie spełnił przesłanki ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zaakcentował spełnienie wszystkich kryteriów niezbędnych do przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych. Wskazał, że główną przyczyną jego wyjazdu do Wielkiej Brytanii bezpośrednio po zakończeniu studiów była praca zawodowa, chęć podwyższenia kwalifikacji językowych, a także chęć towarzyszenia swojej dziewczynie, która rozpoczęła studia podyplomowe na Manchester Metropolitan University. Podkreślił, że w tym czasie w B. miał mieszkanie, które cały czas utrzymywał i remontował, a także że przez cały okres pobytu w Wielkiej Brytanii był uczuciowo związany z Polską. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją nr [...] z [...] stycznia 2010 r., wydaną na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 67 ust. 3 i art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż organ I instancji działał w oparciu o przepisy rozporządzenia nr 1408/71 dotyczącego koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podał, że skarżący ubiegał się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednak, że ostatnie okresy ubezpieczenia spełnił on na terytorium Wielkiej Brytanii. W związku z powyższym zgodnie z art. 67 ust. 3 ww. rozporządzenia, okresy te nie mogą być co do zasady uwzględnione przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 71 ust. 1 pkt b (ii) tego rozporządzenia, który stanowi, iż pracownik najemny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa, gdzie zamieszkuje, lub który powraca na to terytorium, korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń z tytułu bezrobocia w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia), musi jednak nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie w trakcie wykonywania pracy w innym państwie członkowskim. Organ podkreślił, że kwestią kluczową dla interpretacji powyższego przepisu jest rozumienie słowa "powraca". W tym zakresie odwołał się do orzeczenia ETS w sprawie C-76/76 – di Paolo (ECR 1977/1/00315), zgodnie z którym pojęcie państwa, w którym pracownik zamieszkuje, pojawiające się w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71, musi zostać ograniczone do państwa, gdzie pracownik, chociaż pracujący w innym państwie, w dalszym ciągu stale przebywa i gdzie mieści się także stałe centrum jego interesów. Dodanie słów "lub który powraca na to terytorium" oznacza natomiast jedynie, iż pojęcie zamieszkania w danym państwie niekoniecznie wyklucza czasowy pobyt w innym państwie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w powołanym orzeczeniu ETS zdefiniował kryteria, na których należy się oprzeć przy ustalaniu, czy dana osoba może być uznana za pracownika powracającego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia, uznając za takie długość oraz ciągłość okresu zamieszkiwania przed wyjazdem zainteresowanej osoby, długość i cel jej nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie oraz zamiar osoby zainteresowanej w takiej postaci, jaka wynika ze wszystkich okoliczności sprawy. Powołał się także na decyzję Komisji Administracyjnej Nr 160 z 28 listopada 1995 r., dotyczącą zakresu stosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71. Podkreślił, iż zgodnie z ww. decyzją, art. 71 ust. 1 pkt b (ii) może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, np.: sezonowych, pracowników transportu międzynarodowego i innych kategorii, które również utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia, ale pod warunkiem, że w trakcie wykonywania ostatniej pracy zamieszkiwali lub zachowali miejsce zamieszkania w państwie innym niż państwo miejsca zatrudnienia. Nie można natomiast zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania zakres stosowania art. 71 rozporządzenia nr 1408/71 rozszerzono na wszystkich pracowników migrujących, którzy mają w miarę stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i którzy pozostawili swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawca przebywał na terytorium Wielkiej Brytanii od kwietnia 2005 r. do lipca 2009 r. tj. przez ponad 4 lata, a jego kontakt z Polską ograniczał się do rozmów telefonicznych oraz wizyt w kraju raz do roku. Zdaniem organu okoliczność, że przez cały czas pobytu w Wielkiej Brytanii był zatrudniony u jednego pracodawcy na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony, dowodzi, że założył w Wielkiej Brytanii trwały ośrodek interesów zawodowych. Odnosząc się do informacji dotyczących chęci towarzyszenia przez skarżącego dziewczynie organ uznał, że nie wyjechał on do Wielkiej Brytanii jedynie w celach zarobkowych, lecz również z powodów osobistych. W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności wskazują, że centrum interesów życiowych skarżącego podczas ostatniego zatrudnienia była Wielka Brytania. Tym samym nie może być on traktowany jako osoba powracająca do swojego miejsca zamieszkania i nie może skorzystać z uprawnień zawartych w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71. Skarżący, przyjeżdżając do Polski w istocie zmienił bowiem miejsce zamieszkania. Jednocześnie organ zauważył, że posiadanie przez skarżącego zameldowania w Polsce nie jest równoznaczne z posiadaniem w tym kraju miejsca zamieszkania. Odnosząc się natomiast do twierdzeń o utrzymywaniu przez skarżącego w Polsce własnego mieszkania organ podał, że z oświadczenia z 27 listopada 2009 r. wynika, że skarżący nie przekazywał do Polski żadnych środków finansowych. W tych okolicznościach, skoro skarżący nie może być uznany za osobę posiadającą podczas pracy na terytorium Wielkiej Brytanii miejsca zamieszkania w Polsce, tym samym nie może zostać objęty postanowieniami preferencyjnego przepisu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71. Dlatego też, wobec faktu, że skarżący nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski, nie jest możliwe, zgodnie z art. 67 ust. 3 ww. rozporządzenia, uwzględnienie okresów ubezpieczenia spełnionych przez niego na obszarze Wielkiej Brytanii przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Biorąc uwagę fakt, iż skarżący nie udokumentował, w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP, żadnych spełnionych na terytorium Polski okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych w rozumieniu art. 71 ww. ustawy, w ocenie organu nie jest możliwe przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosił o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisu art. 71 rozporządzenia nr 1408/71. W ocenie skarżącego jego sytuacja osobista i majątkowa jest szczególna i powinna być rozstrzygana i oceniana indywidualnie, przy uwzględnieniu całego spektrum relacji rodzinnych i zawodowych. Zdaniem skarżącego wszelkie okoliczności faktycznego jego pobytu w Wielkiej Brytanii, jak i sytuacja rodzinna i majątkowa przemawiają za tym, że powinien być uznany za tzw. pracownika powracającego, który może być uprawniony do pobierania zasiłku dla bezrobotnych w Polsce. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podał, że do wyjazdu poza granice Polski zmusiła go sytuacja finansowa, a najistotniejszym celem wyjazdu było uzyskanie pieniędzy na remont bardzo starego mieszkania, odziedziczonego po zmarłych rodzicach. Cel ten został zrealizowany, gdyż mieszkanie podczas jego nieobecności nie było wynajmowane lecz remontowane za przysyłane przez skarżącego środki finansowe. Jego wyjazd miał zatem charakter czasowy i typowo zarobkowy. Odkładał wszelkie środki finansowe, aby móc jak najszybciej wrócić do Polski. Skarżący podkreślił, że jego wyjazdowi nie towarzyszyły przesłanki osobiste, gdyż pobyt partnerki życiowej w Wielkiej Brytanii był swoistym zbiegiem okoliczności. Odnosząc się do charakteru swojego zatrudnienia skarżący podał, że zawarcie umowy na czas nieokreślony wynikało z woli pracodawcy. W konkluzji skarżący zaakcentował, że w trakcie pobytu w Wielkiej Brytanii centrum jego interesów życiowych zawsze funkcjonowało w rodzinnym B. Minister pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż organy administracji obu instancji nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym, tak aby uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku poprzedzać powinno więc dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie (stosownie do treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.). Prawidłowe i pełne ustalenie stanu faktycznego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji, jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Pamiętać przy tym należy, że treść uzasadnienia podjętej decyzji powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania w sprawie. Art. 107 k.p.a. stanowi, iż decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W niniejszej sprawie skarżący ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie poprzez zaliczenie okresu jego zatrudnienia w Wielkiej Brytanii od 10 kwietnia 2005 r. do 31 lipca 2009 r. do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce. Zgodnie z art. 67 ww. rozporządzenia, bezrobotny, ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia, ma co do zasady prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych pod działaniem ustawodawstw państw członkowskich Unii Europejskiej (UE), pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub Konfederacji Szwajcarskiej (Szwajcarii), pod warunkiem, że ukończył ostatnio okresy zatrudnienia zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego występuje o przyznanie świadczenia. Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 71 ust. 1 pkt b (ii) tego rozporządzenia, który stanowi, iż pracownik najemny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa, gdzie zamieszkuje lub który powraca na to terytorium korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Przeniesienie obowiązku wypłaty zasiłku dla bezrobotnych z państwa członkowskiego, będącego miejscem zamieszkania, jest w świetle tego przepisu uzasadnione dla tej kategorii pracowników, którzy zachowują bliską więź z krajem, w którym osiedlili się i zwykle mieszkają. Skarżący ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o okresy zatrudnienia spełnione wyłącznie na terytorium Wielkiej Brytanii, a zatem w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią było ustalenie, czy może być uznany w świetle art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia za osobę mającą w okresie tego zatrudnienia miejsce zamieszkania w Polsce lub powracającą na terytorium tego kraju. W świetle orzecznictwa ETS wyrażenie "państwa członkowskiego w którym pracownik zamieszkuje" należy ograniczyć do państwa, w którym pracownik, choć jest zatrudniony w innym państwie członkowskim, zwykle mieszka i gdzie koncentrują się jego interesy życiowe. Oceniając zatem możliwość zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia należy wziąć pod uwagę długość i ciągłość zamieszkiwania, zanim dana osoba przeprowadziła się, czas trwania i cel nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie członkowskim, a także uwarunkowane tymi okolicznościami intencje danej osoby. Należy w tym kontekście uwzględniać sytuację rodzinną pracownika, powód dla którego pracownik przeprowadził się oraz charakter jego pracy (vide: wyrok ETS z dnia 17 lutego 1977 r. w sprawie di Paolo, C-76/76). Organy administracji przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zobowiązane były zatem do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na powyższe okoliczności, aby móc odpowiedzieć na pytanie, czy w stosunku do skarżącego zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia. Jest to bowiem przepis szczególny dotyczący określenia ustawodawstwa właściwego w przedmiocie świadczeń z tytułu bezrobocia, co oznacza, że jeżeli przesłanki jego stosowania zostały spełnione, ustawodawstwem właściwym jest ustawodawstwo wskazane przez ten przepis. W ocenie Sądu organy administracji w niniejszej sprawie nie wywiązały się z obowiązku przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego na okoliczność spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia. Wszelkie ustalenia faktyczne w rozpoznawanej sprawie zostały poczynione w oparciu o złożone przez skarżącego "Oświadczenie" z 27 listopada 2009 r. W ocenie Sądu oświadczenie to w sprawie niniejszej mogło stanowić punkt wyjścia dla czynienia dalszych ustaleń, a to z tej racji, że informacje w nim zawarte są co najmniej enigmatyczne. Z całą pewnością informacje te nie pozwalały na wyprowadzenie wniosków zawartych w zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy. Na ich podstawie nie można bowiem – w sposób niebudzący wątpliwości – ustalić, w którym kraju w latach 2005 – 2009 r. znajdowało się centrum życiowe skarżącego. Więcej danych odnoszących się do sytuacji skarżącego w badanym okresie zostało zawartych w odwołaniu, jednakże organ odwoławczy nie przeanalizował ich wszystkich. Z punktu widzenia zamiaru skarżącego, która to okoliczność zgodnie z orzecznictwem ETS powinna być przez organ zbadana, istotna jest kwestia w jakim celu skarżący wyjechał do Wielkiej Brytanii, a także na co przeznaczał środki finansowe tam zgromadzone. Skarżący wskazał, że jego wyjazd z kraju miał charakter zarobkowy, a także edukacyjny. Zarobione pieniądze przeznaczał na utrzymanie i remont mieszkania pozostawionego w Polsce. Te okoliczności nie zostały przez organ w żadnym zakresie zbadane. Organ odwoławczy stwierdził wprawdzie, że w oświadczeniu z 27 listopada 2009 r. skarżący podał, że nie przekazywał do Polski żadnych środków finansowych, a zatem posiadanie mieszkania, którego nie utrzymywał, nie może przesądzać o tym, że skarżący miał ośrodek interesów majątkowych w Polsce. Tymczasem odpowiedź skarżącego o nieprzekazywaniu środków finansowych, na którą powołuje się organ, została udzielona na pytanie o przekazywanie środków finansowych na utrzymanie rodziny mieszkającej w Polsce. Skarżący nie pozostawił w Polsce rodziny będącej na jego utrzymaniu. Z odpowiedzi tej w sposób oczywisty nie wynika jednak, że skarżący nie przekazywał pieniędzy na utrzymanie własnego mieszkania w B. Kwestią czy jakieś środki finansowe były przekazywane na remont tego mieszkania organ w ogóle się nie zajął, a wydaje się ona być kluczowa w rozpoznawanej sprawie. Wbrew twierdzeniom organu także osobiste powody wyjazdu nie świadczą o tym, że centrum interesów życiowych skarżącego było w Wielkiej Brytanii. W ocenie Sądu organ dysponował zbyt małą ilością danych dotyczących sytuacji osobistej skarżącego, aby możliwe było postawienie powyższej tezy. Kwestia ta powinna być ustalona w sposób bardziej szczegółowy. Dotyczy to także kontaktów skarżącego z Polską, które winny być ocenione przez pryzmat jego sytuacji rodzinnej (np.: z uwzględnieniem, że rodzice skarżącego nie żyją, a jego najbliższą rodziną są starsi bracia, którzy moją swoje rodziny). Należy wprawdzie zgodzić się z organem, który powołując się na orzecznictwo ETS oraz decyzję Komisji Administracyjnej Nr 160 z 28 listopada 1995 r., podniósł, że nie byłoby uzasadnione, gdyby – z uwagi na zbyt szeroką interpretację terminu miejsca zamieszkania – doprowadzono do sytuacji, kiedy wszyscy pracownicy migrujący, zatrudnieni w jednym państwie członkowskim, których rodziny mieszkają na stałe w innym państwie członkowskim, zostali objęci wyjątkiem zawartym w art. 71 rozporządzenia nr 1408/71. W ocenie Sądu, nie można jednak odmówić zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia w sytuacji, gdy pracownik wyjeżdża tylko na pewien czas z kraju swojego pochodzenia, w celach wyłącznie zarobkowych, zachowując w tym czasie swoje miejsce zamieszkania w państwie pochodzenia oraz bliskie więzi z tym krajem, gdzie zamieszkuje nadal jego najbliższa rodzina oraz koncentrują się jego interesy życiowe. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy dokonane przez organy obu instancji w niniejszej sprawie są niewystarczające, a w konsekwencji uniemożliwiają Sądowi dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny zgodności zaskarżonej decyzji pod względem materialnoprawnym. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ administracji publicznej dokona on powtórnie ustaleń materialnoprawnych. Ustalenia te powinny dotyczyć tych kwestii, które wynikają z orzecznictwa ETS odnoszącego się do kryteriów podlegających badaniu przy ustalaniu czy dana osoba może być uznana za pracownika powracającego w rozumieniu art. 71 ww. rozporządzenia. Winny być one przy tym bardziej szczegółowe niż te poczynione dotychczas. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie musi natomiast odpowiadać zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło