II SA/Wa 492/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-22
Skład orzekający: Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Strona, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata tylko w przypadku, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Samo ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego, jeśli strona posiada wystarczające środki na pokrycie pełnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
B. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący był już ustawowo zwolniony z kosztów sądowych. Wniosek został odrzucony przez referendarza sądowego, a następnie skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym, badając sytuację materialną skarżącego i jego żony.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego oraz uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
B. B. w dniu 25 czerwca 2009 r. (data stempla pocztowego na kopercie) wniósł w ustawowym terminie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 czerwca 2009 r. o odmowie przyznania mu prawa pomocy w niniejszej sprawie.
W powyższym piśmie skarżący stwierdził, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu, bowiem z uwagi na choroby swoje i żony "żyje skromnie".
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "ppsa"), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi konstytucyjną realizację prawa do sądu. Jednak prawo to może być przyznane wyłącznie w przypadku, gdy strona znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiłaby stronie dostęp do sądu. Oceny spełnienia przez stronę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy dokonuje się na podstawie przekazanych przez stronę informacji, przy czym badaniu podlega całokształt sytuacji materialnej w odniesieniu do konkretnej sprawy.
W formularzu wniosku skarżący wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jednocześnie podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną G. B., posiada mieszkanie o powierzchni 54 m2 oraz 6-letni samochód, a na łączny dochód gospodarstwa domowego, w wysokości 3.450 zł brutto, składa się jego emerytura, w kwocie 2.100 zł brutto oraz renta żony, w kwocie 1.350 zł brutto. Oświadczył również, że w 2006 r. został uznany za inwalidę, a jego żona posiada orzeczenie o niepełnosprawności.
Skarżący do niezbędnych kosztów utrzymania zaliczył opłaty za: energię elektryczną – 150 zł, wodę – 40 zł, gaz – 48 zł, telefony – 160 zł, leki dla siebie i żony – 250 zł, koszt utrzymania samochodu – 320 zł, prywatne wizyty lekarskie – 100 zł oraz spłatę kredytu – 125 zł. Równocześnie wskazał, że po dokonaniu powyższych opłat pozostały dochód przeznaczany jest na zakup wyżywienia, środków czystości, ubrań oraz na remonty i wymianę sprzętu AGD.
Należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. b ppsa, zwolniony jest całkowicie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tej sytuacji zgodnie z art. 262 ppsa, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń wynika, że wraz z żoną posiadają stałe dochody, mieszkanie, samochód, mogą zapewnić sobie płatne leczenie, a także ponoszą koszty remontów, w tym również wymiany sprzętu AGD.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony.
Oznacza to, że skarżący nie spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło