II SA/Wa 494/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. R. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Prezes Sądu Okręgowego w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, z późn. zm.) w zw. z art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735); zwanej dalej K.p.a., odmówił J. R. udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] stycznia 2022 r. dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. w sprawie R. N. ps. "[...]" oskarżonego o przestępstwa z art. 174, art. 180a i art. 244 K.k. oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego [...], który był przedmiotem kontroli odwoławczej Sądu Okręgowego w [...]. Pismem z dnia [...] marca 2022 r. J. R. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego w [...], skargę na powyższe rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądownictwa administracyjnego jest możliwe, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości Sądu, bowiem dotyczy działalności organów administracji publicznej, skargę wniesie uprawniony podmiot po wyczerpaniu środków zaskarżenia oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. Powyższe oznacza, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie rozstrzygnięcia ostateczne, czyli takie od których nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być zatem co do zasady, w przypadku decyzji wydawanych na podstawie K.p.a., decyzja wydana przez organ drugiej instancji, która ostatecznie rozstrzyga sprawę. Strona musi bowiem wyczerpać przed wniesieniem skargi środki zaskarżenia przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym, stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329); zwanej dalej P.p.s.a. Przepisy te uwzględniają obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.), zgodnie z którą organ drugiej instancji rozstrzyga sprawę załatwioną przez organ pierwszej instancji na nowo w jej całokształcie. W związku z tym skarga tylko pośrednio dotyczy decyzji wydanej w pierwszej instancji, ale przedmiotem zaskarżenia może być tylko działanie organu drugiej instancji. W rozpoznawanej sprawie skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, gdyż nie został przez skarżącego wykorzystany tryb postępowania poprzedzający wniesienie skargi. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2022 r., którą odmówiono J. R. udostępnienia informacji publicznej. Decyzja ta została wydana przez organ pierwszej instancji, a wobec tego nie posiadała ona przymiotu decyzji ostatecznej, na którą służy skarga do sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 127 § 1 K.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwym organem do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w niniejszej sprawie był Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] i dopiero od decyzji wydanej przez ten organ służy skarga do sądu administracyjnego. Pouczenie o możliwości wniesienia odwołania zostało zawarte w zaskarżonej decyzji, jak również informacja o możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania i o tym, że z dniem doręczenia organowi oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Oznacza to, że konsekwencją zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania jest utrata prawa do skargi do sądu administracyjnego. Skarżący nie zrzekł się prawa do wniesienia odwołania, a zatem decyzja organu pierwszej instancji nie uzyskała przymiotu ostatecznej i prawomocnej. Skoro z zasady określonej w art. 52 § 1 P.p.s.a., wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie - art. 52 § 2 tej ustawy, to należało uznać, że skarga w przedmiotowej sprawie nie przysługuje na decyzję organu pierwszej instancji, od której przysługuje odwołanie. Skargę można bowiem wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia jakie służyły stronie, zaś w tej sprawie skarżący wniósł skargę na decyzję organu pierwszej instancji, która nie stała się ostateczna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Z uwagi na odrzucenie skargi, orzeczenie zamieszczone w pkt 2 postanowienia uzasadnione jest treścią art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.