II SA/Wa 497/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2010 r. wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia adwokata. R. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego. Pismem z dnia 23 lipca 2010 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2010 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmawiającego ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu sprzeciwu podał, że w dniu 7 lipca 2010 r. zmarł jego ojciec, a zatem we wspólnym gospodarstwie domowym pozostał jedynie z matką. Z tego względu zmieniła się wysokość miesięcznego dochodu rodziny. Oświadczył, że posiadane oszczędności będą wydawane na pokrycie wydatków związanych z pochówkiem a ponadto pozwolą skarżącemu i jego matce na utrzymanie przez 12 miesięcy. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Dochód w tym gospodarstwie, zgodnie z oświadczeniem strony, wynosi około 1900 zł miesięcznie. Na dochód składa się renta skarżącego (616,72 zł) i emerytura matki (1 309 zł). Na stałe miesięczne wydatki składają się: opłata za mieszkanie 530 zł, energię elektryczną 150 zł, gaz 40 zł, telefon 70 zł, lekarstwa 100 zł, węgiel 125 zł, alimenty 200 zł, koszty korespondencji sądowej ok. 50 zł miesięcznie. Skarżący podał, że wydatki związane z pochówkiem ojca wyniosły 3 000 zł, zaś przewidywany koszt pomnika to kwota od 5 000 zł do 7 000 zł. Skarżący posiada zasoby pieniężne w wysokości 18 000 zł, zaś matka wnioskodawcy dysponuje oszczędnościami w wysokości 10 000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący z mocy prawa nie ma obowiązku uiszczania w niniejszej sprawie kosztów sądowych w toku całego postępowania, w tym także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Rozpatrując wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja majątkowa skarżącego wyklucza możliwość ustanowienia adwokata z urzędu, gdyż strona dysponuje środkami pieniężnym wystarczającymi na pokrycie kosztów pomocy prawnej. Wnioskodawca wraz z matką dysponują środkami finansowymi w znacznej wysokości (28 000 zł). Również po uwzględnieniu podanych przez skarżącego wydatków związanych z pochówkiem i przewidywanym kosztem pomnika, do dyspozycji strony nadal pozostaje znaczna kwota 18 000 zł. Fakt uzyskiwania przez wnioskodawcę renty w nieznacznej wysokości nie stanowi sam w sobie przesłanki ustanowienia adwokata z urzędu. Ocenie podlega bowiem sytuacja majątkowa wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a zatem skarżącego oraz jego matki. Znaczenie mają przy tym nie tylko dochody i stałe wydatki ale również posiadane zasoby pieniężne. Instytucja prawa pomocy jest swoistą formą dotowania przez Skarb Państwa podmiotów, które ze względu na naprawdę nadzwyczaj trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść w pełni wymaganych prawem kosztów postępowania i brak środków finansowych stanowi przeszkodę uniemożliwiającą im dochodzenie swych praw przed sądem. Aktualna sytuacja finansowa wnioskodawcy nie uprawnia do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w postanowieniu.