II SA/Wa 500/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 500/17 w sprawie ze skargi E. M. oraz W. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia - odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej - W. M. działający w imieniu własnym, a także jako pełnomocnik skarżącej E. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. przyznano skarżącemu W. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie o wyznaczeniu pełnomocnika dla W. M. w osobie adwokata M. T. W piśmie z dnia 14 listopada 2016 r. skarżący W. M. zwrócił się do Sądu o zmianę pełnomocnika. Pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. Sąd poinformował Okręgową Radę Adwokacką w [...] o powyższym wniosku skarżącego. Wyrokiem z dnia 29 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W dniu 31 marca 2017 r. W. M. działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik E. M. wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu W. M. oraz W. M. pełnomocnikowi skarżącej E. M. w dniu 8 maja 2017 r. Pismem z dnia 5 czerwca 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] odpowiadając na pismo Sądu z dnia 31 stycznia 2017 r. poinformowała, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono naruszenia zasad etyki i godności zawodu adwokata przez adwokata M. T., jednakże z uwagi na wzajemną utratę zaufania postanowiono przychylić się do wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 11 lipca 2017 r. W. M. działający w imieniu własnym, a także jako pełnomocnik skarżącej E. M. zwrócił się do Sądu o unieważnienie pełnomocnictw kolejnym adwokatom wyznaczonym na ich pełnomocników. Pismem z dnia 21 sierpnia 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała Sąd o tym, że w miejsce adwokata M. T. wyznaczyła na pełnomocnika W. M. adwokata P. N. Pismem z dnia 30 sierpnia 2017 r. Sąd wezwał W. M. do wskazania, czy wypowiada pełnomocnictwo adwokatowi P. N. W piśmie z dnia 11 września 2017 r. W. M. wniósł o unieważnienie pełnomocnictwa ze skutkiem natychmiastowym adwokatowi P. N., a także o wyznaczenie innego adwokata z urzędu. W dniu 12 września 2017 r. do Sądu wpłynęło przesłane za pośrednictwem poczty elektronicznej do wiadomości Sądu pismo W. M. z dnia 11 września 2017 r., skierowane do adwokata P. N. W piśmie tym skarżący wskazał: "(...) dzisiaj zostało wniesione do WSA w Warszawie pismo w sprawie o m. in. unieważnienie Panu pełnomocnictwa ze skutkiem natychmiastowym, dlatego apeluję o zaniechanie jakichkolwiek działań w imieniu skarżących. (...)". Przy piśmie z dnia 14 września 2017 r. Sąd przekazał kopię pisma skarżącego W. M. z dnia 11 września 2017 r. do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Ponadto pismem z tej samej daty Sąd poinformował adwokata P. N. o treści pisma skarżącego W. M. z dnia 11 września 2017 r. Pismo to zostało doręczone w dniu 19 września 2017 r. Pismem z dnia 19 września 2017 r. skierowanym do wiadomości Sądu Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała W. M., że jego wniosek z dnia 11 września 2017 r. o zmianę pełnomocnika z urzędu jest co najmniej przedwczesny. W dniu 25 września 2017 r. adwokat P. N. wniósł do Sądu opinię o barku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 29 marca 2017 r. Pismem z dnia 5 października 2017 r. Sąd wezwał adwokata P. N. do udzielenia informacji, kiedy i w jakiej formie skarżący W. M. złożył mu oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 16 października 2017 r. adwokat P. N. poinformował Sąd, że z datą 11 września 2017 r. skarżący poinformował go "drogą e-mailową", że zostało wniesione do Sądu pismo m. in. w sprawie unieważnienia mu pełnomocnictwa ze skutkiem natychmiastowym. Zarządzeniem z dnia 20 października 2017 r. opinia adwokata P. N. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została uznana za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności. Opinia ta została doręczona skarżącemu w dniu 25 października 2017 r. wraz z pouczeniem o terminie trybie wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 31 października 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała Sąd o tym, że w miejsce adwokata P. N. wyznaczyła na pełnomocnika W. M. adwokata K. B. W dniu 16 grudnia 2017 r. adwokat K. B. wniosła do Sądu skargę kasacyjną od wyroku z dnia 29 marca 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazała, że w dniu 16 listopada 2017 r. doręczono jej pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o wyznaczeniu jej na pełnomocnika skarżącego. W dniu 18 oraz 28 listopada 2017 r. zapoznała się z aktami sprawy. Wskazała, że dopiero pierwsze osobiste spotkanie ze skarżącym, które miało miejsce w dniu 13 grudnia 2017 r. pozwoliło jej na realne sporządzenie skargi kasacyjnej. Na spotkaniu tym uzyskała informacje, co do stanowiska skarżącego odnośnie dalszego postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd postanowi o przywróceniu terminu w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Zgodnie z art. 88 § 1 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony w niniejszej sprawie jest niedopuszczalny. Wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 177 § 3 P.p.s.a w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia (art. 177 § 4 P.p.s.a.). Przepisu § 4 zdanie trzecie nie stosuje się, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika (art. 177 § 5 P.p.s.a.). W przypadku zatem, gdy pełnomocnik z urzędu zamiast wniesienia skargi kasacyjnej sporządzi opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i opinia ta zostanie złożona w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, a ponadto zostanie uznana przez sąd za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności, to skarżący w terminie trzydziestu dni od doręczenia opinii, może wnieść skargę kasacyjną sporządzoną przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Doręczenie skarżącemu opinii o brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej otwiera zatem na nowo termin do wniesienia skargi kasacyjnej, jednakże tylko i wyłącznie sporządzonej przez pełnomocnika z wyboru. Nawet jeżeli z jakiś względów właściwa okręgowa rada adwokacka lub okręgowa izba radców prawnych wyznaczy innego pełnomocnika w miejsce pełnomocnika, który sporządził w przypisanym do tego terminie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, uznaną przez sąd za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności i doręczoną skarżącemu w trybie art. 177 § 4 P.p.s.a., to nie może w takiej sytuacji dojść do ponownego otwarcia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzanej przez tego nowego pełnomocnika z urzędu. Cel, dla którego pełnomocnik z urzędu został ustanowiony, został bowiem już w takim przypadku zrealizowany poprzez dokonanie czynności sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej składany w takiej sytuacji przez nowo wyznaczonego pełnomocnika z urzędu jest niedopuszczalny albowiem zmierzałby on do obejścia przepisu zawartego w art. 177 § 4 P.p.s.a. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego adwokat P. N. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w przypisanym do tego terminie i opinia ta została uznana za sporządzoną za zachowaniem zasad należytej staranności. Następnie opinia ta została doręczona skarżącemu, który miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Czynności przewidziane w art. 177 § 4 P.p.s.a. zostały skutecznie zrealizowane, co zamyka obecnie możliwość sporządzenia przez nowo wyznaczonego pełnomocnika z urzędu skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 29 marca 2017 r. a także czyni niedopuszczalnym wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Dodatkowo należy wyjaśnić, że Sąd uznał, iż adwokat P. N. w chwili sporządzania i wnoszenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej działał jako pełnomocnik skarżącego. Oświadczenie o cofnięciu mu pełnomocnictwa złożone zostało w dniu 11 września 2017 r. wyłącznie do Sądu. Adwokat P. N. oświadczył, że został jedynie przez skarżącego poinformowany w dniu 11 września 2017 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej o złożeniu do Sądu pisma w sprawie cofnięcia mu pełnomocnictwa. A zatem w dniu składania przedmiotowej opinii do Sądu, tj. w dniu 25 września 2017 r., adwokat P. N. nie otrzymał oświadczenia skarżącego o cofnięciu pełnomocnictwa. Z tych względów, na podstawie art. 88 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji.