II SA/Wa 500/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-29

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Danuta Kania, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wydana na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., może zostać uznana za wadliwą z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli postępowanie było przewlekłe, a strona nie udowodniła swojej wyjątkowej sytuacji życiowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przewlekłość postępowania administracyjnego i brak udowodnienia przez stronę "wyjątkowej sytuacji" nie stanowią rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które obligowałoby do stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ma na celu badanie kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej im prawa zamieszkiwania w lokalu wojskowym. Wniosek o przyznanie prawa zamieszkiwania złożono w 2005 r. Decyzja odmawiająca została wydana w 2012 r. Po postępowaniu odwoławczym i wniosku o stwierdzenie nieważności, sprawa trafiła do Ministra Obrony Narodowej, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucali m.in. rażące naruszenie prawa przez przewlekłość postępowania i brak uwzględnienia ich "wyjątkowej sytuacji".
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi E. M. oraz W. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] orzekającej o odmowie przyznania E. M., D. M. oraz W. M. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Obrony Narodowej wskazał, iż tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. posiadał Z. M. na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] czerwca 1967 r. z Szefem Oddziału Zakwaterowania Komendy Garnizonu [...] na czas trwania stosunku pracy. Wymieniony był wówczas zatrudniony w Wojskowej Akademii Technicznej w [...]. Umowa o pracę została rozwiązana za zgodą stron w dniu [...] kwietnia 1972 r. Po rozwiązaniu umowy o pracę Z. M. nie opróżnił zajmowanego lokalu i nie przekazał go do ówczesnych organów kwaterunkowych wojska. W dniu [...] czerwca 2002 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wystąpił do Sądu Rejonowego W. z pozwem o ustalenie nieistnienia stosunku najmu lokalu przy ul. [...] pomiędzy Wojskową Agencją Mieszkaniową a Z. M. i zamieszkałymi z nim żoną E. M. oraz synami D. i W. Pismem z dnia [...] grudnia 2002 r. Z. M. wystąpił do Sądu Rejonowego W. z wnioskiem o orzeczenie istniejącego zasiedzenia oraz ustalenie stanu prawnego zajmowanego lokalu. Z. M. zmarł w dniu [...] sierpnia 2005 r. W dniu [...] grudnia 2005 r. E. M., D. M., W. M. wystąpili o przyznanie im prawa zamieszkiwania w zajmowanym lokalu mieszkalnym, w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy W. umorzył postępowanie z wniosku Z. M. o zasiedzenie. Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wniósł do Sądu Rejonowego W. o ustalenie, że pomiędzy Agencją a spadkobiercami Z. M. tj. D. M., W. M. i P. M. nie istnieje stosunek najmu przedmiotowego lokalu. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy W. orzekł, że pomiędzy Wojskową Agencją Mieszkaniową Oddziałem w W. a Z. M., W. M., P. M. nie istnieje stosunek najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. poinformował E. M., D. M. i W. M., w związku z ich wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r., o treści przepisu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. oraz wezwał do udowodnienia i wykazania, iż ww. znajdują się w sytuacji wyjątkowej, o której mowa w ww. przepisie. Odbiór pisma strony potwierdziły w dniu [...] listopada 2011 r. Wobec braku odpowiedzi ww. organ Agencji w dniu [...] stycznia 2012 r. ponownie wezwał strony do wykazania i udowodnienia, iż znajdują się w sytuacji wyjątkowej. Odbiór pisma strony potwierdziły w dniu [...] lutego 2012 r. i ponownie nie ustosunkowały się do zawartej w nim treści. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. odmówił przyznania E. M., D. M. i W. M. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż strony mimo wezwań nie udowodniły, iż znajdują się w sytuacji wyjątkowej, która obligowałaby organ do przyznania im prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Decyzja została skutecznie doręczona stronom w dniu [...] marca 2012 r. W dniu 4 kwietnia 2012 r. E. M. i W. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. Postanowieniem z dnia 20 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 853/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. M. i W. M. na decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2012 r. jako niedopuszczalną, wskazując że strony nie wyczerpały środka zaskarżenia decyzji w postaci odwołania. W dniu [...] czerwca 2013 r. do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (od dnia 1 października 2015 r. Prezesa Agencji Mienia Wojskowego) wpłynął wniosek E. M. i W. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] o odmowie przyznania wyżej wymienionym prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Na skutek wniesienia przez strony odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. z przymiotu strony oprócz E. M. i W. M., korzystał również D. M. Wymieniony nie został jednak powiadomiony przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o toczącym się na wniosek pozostałych stron postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, jak również nie została mu doręczona decyzja z dnia [...] września 2013 r. Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2013 r. została zaskarżona przez E. M. i W. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 137/ 14 oddalił skargę. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 7 sierpnia 2015 r. W związku z powyższym Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej pismem z dnia [...] września 2015 r. zawiadomił D. M., iż na wniosek E. M. i W. M. toczy się postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. Pismami z dnia [...] września 2015 r. o ponownym prowadzeniu postępowania nadzorczego oraz o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, zgodnie z art. 10 k.p.a., zostali również powiadomieni E. M. i W. M. W dniu [...] października 2015 r. W. M. dokonał wglądu w akta sprawy i złożył pismo, w którym zarzucił, m.in. rażące naruszenie art. 244 i 245 k.p.a., przy rozpatrywaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz wciągnięcie w konflikt z Wojskową Agencją Mieszkaniową D. M., niezamieszkującego w lokalu nr [...] od ponad 10 lat, na skutek m.in. sfałszowanego przez Agencję oświadczenia z dnia [...] grudnia 2005 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Prezes Agencji Mienia Wojskowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. o odmowie przyznania E. M., D. M. oraz W. M. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, iż E. M. i W. M. we wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] marca 2012 r. powołali się na treść wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. złożonego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który również dotyczył stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Strony zarzucały w nim, że wydając przedmiotową decyzję organ nie wziął pod uwagę ich trudnej sytuacji życiowej, chociażby tego, że E. M. jest poważnie chora, a od 2008 r. [...]. Ponadto przedmiotowa decyzja, wydana po ponad 6 latach od złożenia wniosku, jest źle uzasadniona i podjęta w nieaktualnym stanie faktycznym, gdyż wymieniony w decyzji D. M., minio zameldowania, w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Prezes Agencji Mienia Wojskowego stwierdził, że podnoszone we wniosku zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów k.p.a. w zakresie nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, a w konsekwencji sformułowanie zarzutu, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, nie stanowią rażącego naruszenia prawa, co obligowałoby organ nadzoru do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Organ przed wydaniem decyzji dwukrotnie wzywał strony do udowodnienia swej wyjątkowej sytuacji, czego strony nie uczyniły. Zdaniem Prezesa Agencji Mienia Wojskowego nie można bowiem uznać za dowód w sprawie informacji przekazywanych pocztą elektroniczną o linkach na wirtualnym dysku, na którym są umieszczone skany dokumentów, dotyczących sytuacji życiowej skarżących. Zgodnie bowiem z art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (art. 20a ust. 1). Mając na względzie powyższe uregulowania prawne organ nadzorczy stwierdził, iż prawidłowe wniesienie podania i doręczenie w formie elektronicznej winno być dokonane za pośrednictwem platformy ePUAP na elektroniczną skrzynkę podawczą (ESP) i winno być potwierdzone urzędowym potwierdzeniem odbioru (UPO). Wniesione drogą elektroniczną pismo powinno być bowiem odpowiednio uwierzytelnione, ponieważ tożsamość piszącego winna być potwierdzona, np. podpisem potwierdzonym profilem zaufanym albo bezpiecznym podpisem elektronicznym kwalifikowanym certyfikatem, a składający pismo musi otrzymać dowód, że dokument dotarł do urzędu. Przesyłane przez skarżących drogą elektroniczną pisma nie spełniały tych wymagań, co spowodowało wydanie przez organ decyzji w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Organ wskazał ponadto, iż w dniu [...] października 2015 r. strony złożyły pismo zawierające dziesięć zarzutów. Tylko dwa z tych zarzutów dotyczyły przedmiotowego postępowania. Pozostałe są informacjami o sprawach, które zainteresowani wnieśli lub zamierzają wnieść do sądów powszechnych. W pkt 5 ww. pisma strony zarzuciły wciągnięcie w konflikt z Wojskową Agencją Mieszkaniowa D. M. zameldowanego, ale niezamieszkującego w lokalu nr [...] od ponad 10 lat, na skutek m.in. sfałszowanego przez Wojskową Agencję Mieszkaniową oświadczenia z dnia [...] grudnia 2005 r., a zatem sformułowały zarzut, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Badając akta przedmiotowej sprawy Prezes Agencji Mienia Wojskowego stwierdził, że wniosek stron z dnia [...] grudnia 2005 r. nie został podpisany własnoręcznie przez D. M., jednak w aktach znajduje się oświadczenie z dnia [...] grudnia 2005 r. o nieposiadaniu prawa do innej osobnej kwatery stałej, lokalu mieszkalnego, mieszkania spółdzielczego lub domu jednorodzinnego, podpisane własnoręcznie przez wymienionego, co potwierdził pracownik organu. Zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. uznał D. M. za stronę postępowania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych i skierował również do niego decyzję z dnia [...] marca 2012 r. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 maja 1987 r. sygn. akt IV SA 1062/86, osoba, do której skierowana została decyzja kwestionowana następnie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności, jest stroną tego postępowania również wtedy, kiedy opiera się ono na zarzucie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Przeprowadzenie postępowania w takiej sprawie bez udziału tej osoby daje podstawę do wznowienia tego postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. O tym, że D. M. jest stroną przedmiotowego postępowania orzekł również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wniesioną przez E. M. i W. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. Zarzut, że D. M. nie jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2012 r., nie mógł zostać uznany za zasadny. Odnosząc się natomiast do zarzutu stron w zakresie rażącego naruszenia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. art. 244 i 245 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z dnia [...] marca 2012 r. po ponad 6 latach od złożenia wniosku stron ([...] grudnia 2005 r.) organ podkreślił, że przepisy te nie miały w sprawie zastosowania, gdyż odnoszą się do skarg i wniosków rozpatrywanych w trybie, o którym mowa w dziale VIII k.p.a. Prezes Agencji Mienia Wojskowego nie stwierdził również występowania innych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., które obligowałyby organ do stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez strony decyzji. Z tych względów odmówił stwierdzenia jej nieważności. W dniu [...] listopada 2015 r. W. M. i w imieniu własnym i jako pełnomocnik E. M. złożył do Ministra Obrony Narodowej odwołanie od decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2015 r., w którym wniósł o jej uchylenie oraz stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r., jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazał, że Agencja Mienia Wojskowego pominęła fakt zawarcia w latach siedemdziesiątych ustnej umowy najmu ze Z. M., zawartej także w imieniu swoich najbliższych, jak też propozycję sprzedaży zajmowanego lokalu na rzecz wymienionego. Ponadto podtrzymał zarzut, że wniosek z dnia [...] grudnia 2005 r. złożyły faktycznie dwie osoby, a zatem Agencja poświadczyła nieprawdę, jak też celowo i świadomie ignoruje wciąż oczywistą "sytuację wyjątkową" zameldowanych i zamieszkujących w ww. lokalu oraz zniszczoną przez organ administracji równowagę cieplną systemu ogrzewania w budynku przy ul. [...] w W. Minister Obrony Narodowej nie doszukał się podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazanym na wstępie rozstrzygnięciem utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ nadzorczy II instancji przybliżył instytucję stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdził, iż decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. odmawiająca przyznania E. M., D. M. oraz W. M. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w W. przy ul. [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a także nie jest również obarczona inna, wadą, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy podniósł, iż objęta kontrolą nadzorczą decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Zgodnie z art. 29 przywołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, mógł wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz zawodowy. Stosownie do brzmienia art. 18 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej z dnia 22 stycznia 2010 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem jej w życie ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym. Z tych względów wniosek stron z dnia [...] grudnia 2005 r. o przyznanie im prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnego nr [...] położonym w W. przy ul. [...] podlegał rozpatrzeniu w oparciu o przepisy obowiązujące do dnia 30 czerwca 2010 r. Podkreślił przy tym, że w toku postępowania strony były dwukrotnie wzywane do wykazania sytuacji wyjątkowej, o której mowa w art. 29 ustawy - pismami z dnia [...] listopada 2011 r. i z dnia [...] stycznia 2012 r. Wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w tym trybie było bowiem uzależnione od spełnienia przesłanki wyjątkowości sytuacji, której ciężar udowodnienia i wykazania spoczywał na osobie wnioskującej. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania te pozostały jednak bez odpowiedzi. Jak słusznie zauważył Prezes Agencji Mienia Wojskowego, w kontekście art. 63 § 1 k.p.a., nie można uznać za dowód odesłania do wirtualnego dysku, na którym zamieszczono skany dokumentów - pism "z korespondencji pomiędzy WAM/ZZN WAM i żyjącymi w mieszkaniu nr [...]". Co więcej, W. M. w odwołaniu wskazał, że zameldowani zamieszkujący nie odpowiedzieli na wezwania, ze względu na jednoczesne "skandaliczne pseudowyjaśnianie" zniszczonej przez Wojskową Agencję Mieszkaniową równowagi cieplnej. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej prawidłowo zatem odmówi decyzją z dnia [...] marca 2012 r. E. M., D. M. oraz W. M. przyznania prawa zamieszkiwania we wnioskowanym lokalu mieszkalnym. Minister Obrony Narodowej zaznaczył, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, ale jego rolą jest wyłącznie ustalenie, czy decyzja administracyjna nie została dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ ma zatem obowiązek badać wyłącznie stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której to postępowanie się toczy. Za bezpodstawny należało zatem uznać zarzut ignorowania przez Prezesa Agencji Mienia Wojskowego "wciąż oczywistej" - zdaniem wnioskujących - "sytuacji wyjątkowej" zameldowanych i zamieszkujących w ww. lokalu. Zdaniem organu odwoławczego, nie zasługiwały również na uwzględnienie pozostałe zarzuty dotyczące "wciągnięcia Pana D. M. w konflikt z Wojskową Agencją Mieszkaniową", czy też rażącego naruszenia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. przepisów art. 244 i 245 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z dnia [...] marca 2012 r. po ponad 6 latach od złożenia wniosku stron. Minister Obrony Narodowej podniósł, iż wniosek stron z dnia [...] grudnia 2005 r. nie został podpisany własnoręcznie przez D. M., jednak w aktach przedmiotowego postępowania znajduje się własnoręcznie podpisane oświadczenie wymienionego z dnia [...] grudnia 2005 r. o nieposiadaniu prawa do innej osobnej kwatery stałej, lokalu mieszkalnego, mieszkania spółdzielczego lub domu jednorodzinnego. Ponadto wezwania dotyczące wykazania przesłanki z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych pozostały bez odpowiedzi. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. prawidłowo zatem uznał D. M. za stronę postępowania o przyznanie prawa zamieszkiwania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i doręczył mu decyzję z dnia [...] marca 2012 r. Powyższe stanowisko potwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 137/14 oddalił skargę E. M. i W. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2013 r. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 244 i 245 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z dnia [...] marca 2012 r. po ponad 6 latach od złożenia wniosku przez strony, organ II instancji stwierdził, że przepisy te nie miały zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Okoliczność, iż decyzja z dnia [...] marca 2012 r. została wydana z przekroczeniem terminów, o których mowa w art. 35 k.p.a., nie stanowi o obarczeniu jej przesłanką, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydaniu jej z rażącym naruszeniem prawa. W rozważanym wypadku, pomimo przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ Agencji, wydana przez niego decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, a wpływ na podjęte rozstrzygnięcie miała bierność stron, które nie odpowiedziały na kierowane do nich wezwania. Minister Obrony Narodowej stwierdził także, iż nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym fakt istnienia pomiędzy Z. M. a Wojskową Agencją Mieszkaniową stosunku najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy W. ustalił, że pomiędzy Z. M., W. M. i P. M. taki stosunek nie istnieje. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia złożonego wniosku pozostawała również podnoszona w odwołaniu okoliczność "oferowania w latach dziewięćdziesiątych" Z. M. sprzedaży zajmowanego lokalu mieszkalnego, czy też kwestia "zniszczenia przez Agencję równowagi cieplnej systemu ogrzewania w budynku przy ul. [...] w W.". Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2016 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W. M. i E. M. (reprezentowaną przez syna W. M.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uznając zaskarżoną decyzję za prawnie wadliwą skarżący szczegółowo przedstawili chronologiczny przebieg procedowania organów ówczesnej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w sprawie o wydanie skarżącym decyzji na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ze szczególnym uwzględnieniem korespondencji prowadzonej z organami tej Agencji. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż D. M. nie składał podania o przyznanie decyzją administracyjną prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, a pisma Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dotyczące wykazania wyjątkowej sytuacji wnioskodawców (w związku z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r.) kierowane były jedynie do E. M. Organ przyjął, że przesyłane przez skarżących drogą elektroniczną pisma nie spełniały "wymagań, co spowodowało wydanie przez organ decyzji w oparciu o posiadany materiał dowodowy." Tym samym Minister Obrony Narodowej świadomie poświadczył nieprawdę, bo znajdujące się w kopertach opieczętowane i podpisane pisma skierowane były tylko do M. E. Ponadto skarżący domyślali się, że są przez Woskową Agencję Mieszkaniową oszukiwani i w narastającym konflikcie organ całkowicie zignoruje wcześniejszą liczną e- korespondencję z organem, świadczącą jednoznacznie o wyjątkowej sytuacji skarżących. Ponadto skarżący podkreślili, iż D. M. nie zamieszkuje w ww. lokalu, co zostało potwierdzone wyrokami sądów powszechnych, m.in. wyrokiem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] kwietnia 20145 r. sygn. akt [...] oddalającym powództwo WAM w stosunku do pozwanego D. M. (sprawa dotyczyła użytkowania ww. lokalu nr [...] w okresie od października 2010 do września 2011 r.). W ocenie skarżących, D. M. nie chciał być "strona w konflikcie" i jako strona postępowania nie powinien być traktowany. Skarżący zawnioskowali o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym m.in. ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwrócili się o pisemne pouczenie dotyczące sposobu dostarczenia materiału dowodowego tj. nagrania z "osobistej czarnej skrzynki" tj. rozmowy telefonicznej z pracownikiem WAM z dnia [...] października 2015 r. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 500/16 Sąd przyznał W. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w W. oraz odrębnym postanowieniem wydanym w tym samym dniu Sąd przyznał E. M. prawo pomocy w analogicznym zakresie. Pismami z dnia [...] czerwca 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka zawiadomiła o wyznaczeniu ww. skarżącym pełnomocników z urzędu do reprezentowania ich w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 500/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na ocenie legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa toczyła się w trybie nadzwyczajnym - art. 156 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest - w sposób niewątpliwy - przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Istota nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji, o którym mowa w art. 156 k.p.a., wyraża się bowiem w tym, iż celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy tak jak w postępowaniu zwykłym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Zatem zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy. W kontekście wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację przesłanek (podstaw) stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji, a wskazanych we wniosku inicjującym postępowanie nadzorcze z dnia [...] kwietnia 2012 r., jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przesłanka ta zachodzi wówczas gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest więc z reguły wyrazem ewidentnego oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. Trafnie podnosi organ, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji, będącą skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Żadna z tych przesłanek nie została w przedmiotowej sprawie spełniona. Podstawę materialnoprawną decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2012 r., odmawiającej wydania E. M., W. M. i D. M. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W., stanowił art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. – Dz. U. z 2005 r. nr 41, poz. 398 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, w sytuacji wyjątkowej, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. W dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 28 zmieniła dotychczasowe brzmienie przepisu art. 29. Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy, stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ przedmiotowa sprawa została wszczęta przed dniem 1 lipca 2010 r., podlegała rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP, w tym art. 29, w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji. We wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. E. M., D. M. i W. M. wystąpili o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym innej osobie niż żołnierz służby stałej (w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W., na podstawie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. – Dz. U. z 2005 r. nr 41, poz. 398 ze zm.). Wprawdzie wniosek nie zawiera własnoręcznego podpisu D. M. pod podanym imieniem i nazwiskiem wpisanym czcionką edytora tekstu, lecz nie budzi wątpliwości, iż wymieniony wyraził wolę wszczęcia postępowania i załatwienia jego wniosku decyzją, bowiem na potrzeby przedmiotowego postępowania w dniu [...] grudnia 2005 r. złożył własnoręcznie podpisane oświadczenie wraz z kserokopią dowodu osobistego. Nie sposób zatem podzielić stanowiska strony skarżącej, iż bez własnej woli "został wciągnięty" do postępowania w sprawie przyznania prawa zamieszkiwania w ww. lokalu. Ta kwestia została prawomocnie przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 137/14, w którym Sąd stwierdził, iż: "W postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. o odmowie przyznania na rzecz E. M., D. M. i W. M. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...], położonym w W. przy ul. [...], z przymiotu strony w tym postępowaniu administracyjnym korzystali nie tylko E. M. i W. M., ale również D. M.". Trzeba wziąć pod uwagę, iż istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyrażona w art. 170 p.p.s.a. wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Pomimo że opisany stan związania ograniczony jest, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów, nie oznacza to, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie należy się kierować treścią uzasadnienia – patrz wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt II OSK 2355/15 (publik. LEX nr 2169075). W świetle art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przedmiotowej decyzji, organ rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego w granicach obowiązującego prawa. Zaistnienie wyjątkowości sytuacji, o której mowa w tym przepisie, przyznaje zatem jedynie potencjalną możliwość przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Samo zamieszkiwanie w lokalu bez tytułu prawnego, czy też brak możliwości finansowych na nabycie własnego mieszkania, nie jest sytuacją, którą można zakwalifikować jako wyjątkową w rozumieniu art. 29 omawianej ustawy. Ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod pojęciem "wyjątkowej sytuacji", natomiast zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego na wyjątkowość sytuacji składa się bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe położenie, w jakim ktoś się znajduje. Oceny wyjątkowości sytuacji dokonuje organ rozstrzygający sprawę, zaś ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowych spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji. "Sytuacji wyjątkowej" należy upatrywać w takich stanach, zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od ogólnie akceptowanej normy. Tak więc "wyjątkowość" w rozumieniu powołanego przepisu powinna wiązać się ze szczególną sytuacją, w której znalazł się wnioskodawca. Wyjątkową okolicznością z pewnością będzie ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, brak możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osobę we własnym zakresie. W konkretnej sprawie wyjątkowość sytuacji powinna być mierzona kryteriami zindywidualizowanymi w sposób obiektywny, pozwalającymi ustalić nie tylko położenie ekonomiczno-finansowe i bytowe strony, ale również umożliwiającymi określenie szans na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie – patrz wyrok NSA z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1894/11 (publik. LEX nr 1233171). Zaznaczenia jednak wymaga, iż podstawowy obowiązek Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (obecnie Agencji Mienia Wojskowego) polega na realizacji uprawnień żołnierzy pełniących zawodową służbę. Nie może być wątpliwości, iż powinnością strony wnioskującej o przyznanie prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest wykazanie okoliczności wyjątkowych, o których mowa powyższej. Jak wynika z akt, sprawy wnioskodawcy byli dwukrotnie wzywani pismem z dnia [...] listopada 2011 r. (skutecznie doręczonym stronom, co wynika ze wrotnych potwierdzeń doręczonych przesyłek poleconych – karta 60 – 62 akt administracyjnych) i pismem z dnia [...] stycznia 20121 r. (również skutecznie doręczonym stronom, co wynika zez wrotnych potwierdzeń doręczonych przesyłek poleconych – karta 78 – 80 akt administracyjnych) do wykazania okoliczności uzasadniających wydanie wnioskodawcom decyzji pozytywnej. W nawiązaniu do pierwszego z pism W. M. odpowiedział drogą elektroniczną, iż korespondencja z organem WAM jest bezcelowa i odesłał do dostępnego publicznie linku, po wpisaniu którego umożliwiony zostanie dostęp do korespondencji pomiędzy "WAM/ZZN i żyjącymi w mieszkaniu Nr [...]" w formie "skanów dokumentów umieszczonych na wirtualnym dysku". Na drugie z pism organu nie udzielono odpowiedzi. Podzielając wywód organu zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dotyczący formy, sposobu wniesienia, minimalnych elementów treści pisma strony zawartych w art. 63 k.p.a., nie można przyjąć, iż wnioskodawcy złożyli wymagane przez organ wyjaśnienia co do ich sytuacji materialnej, rodzinnej, zdrowotnej (a miałoby to istotne znaczenie w odniesieniu do zasygnalizowanej w skardze choroby E. M.) i innej mogącej zobrazować oświadczeniem, czy dokumentem pozostawanie w "sytuacji wyjątkowej" pozwalającej przedłożyć ich interes nad interesem żołnierzy zawodowych oczekujących na zakwaterowanie w "mieszkaniu służbowym". Mając powyższe na uwadze, trudno dopatrzyć się w decyzji objętej kontrolą nadzorczą naruszenia art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a już z pewnością kwalifikowanej formy naruszenia tego przepisu. Samo zaś przewlekłe prowadzenie postępowania i wydanie po ponad 6 letnim okresie decyzji przez Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2012 r. nie wpływa na ocenę prawidłowości zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, bowiem ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ ogranicza się tylko do przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a zatem koncentruje swoje zainteresowanie na poszukiwaniu wad materialnoprawnych, a nie proceduralnych. Reasumując, decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. odmawiająca przyznania E. M., D. M. i W. M. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W., znajdującym się w dyspozycji ówczesnej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec tego skarga nie mogła osiągnąć zamierzonego skutku i doprowadzić do wyeliminowania w obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2015 r. Na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. Sąd oddalił wniosek skarżących o zmianę terminu rozprawy "w czasie nie kolidującym z obowiązkowymi hemodializami krzywdzonej" – E. M. oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy, z tego względu, iż skarżącym ustanowiono adwokata z urzędu (z osobno każdemu ze skarżących). Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2016 r. oświadczyli, iż "unieważniają pełnomocnictwa wyznaczonym adwokatom z urzędu ze skutkiem natychmiastowym". Sąd na posiedzeniu w dniu 18 listopada 2016 r. odroczył rozprawę i postanowił powiadomić Okręgową Radę Adwokacką w W. o treści pisma skarżących z dnia [...] listopada 2016 r. Mając na względzie, iż prawo pomocy zostało już skarżącym w zakresie całkowitym przyznane, a zmiana pełnomocnika z urzędu leży w kompetencji ww. Rady, sędzia sprawozdawca zarządził wyznaczenie kolejnej rozprawy i zawiadomienie o jej terminie skarżących. Do dnia kolejnej rozprawy (29 marca 2017 r.) Okręgowa Rada Adwokacka w W. nie zajęła stanowiska w przedmiocie wniosku skarżących o zmianę pełnomocników z urzędów dla E. M. i W. M. Mając na względzie, iż E. M. ustanowiła w niniejszej sprawie pełnomocnikiem swego syna W. M. oraz treść art. 109 p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, iż w sprawie nie zachodziły nadzwyczajne wydarzenia lub inne przeszkody, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy. Sąd nie był uprzednio informowany o zabiegach skarżącej E. M. Skarżący o terminie rozprawy zostali zawiadomieni z odpowiednim wyprzedzeniem. Zabiegi, którym poddaje się skarżąca, są częste i cykliczne, w związku z tym możliwe było wcześniejsze zorganizowanie opieki dla zainteresowanej, w tym w jej miejscu zamieszkania, tak aby skarżący i pełnomocnik wymienionej – W. M. mógł uczestniczyć w kolejnej rozprawie. Skoro obecność na rozprawie przed sądem administracyjnym nie jest obowiązkowa i zależy od woli i możliwości uczestników postępowania, to podstawy do odroczenia rozprawy nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a. Odroczenie rozprawy w świetle tego przepisu jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną i ocena tego, czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do Sądu. Jeżeli odmowa uwzględnienia takiego wniosku jest uzasadniona, to nie można mówić o naruszeniu art. 109 p.p.s.a., mimo że rozprawa została przeprowadzona bez udziału strony lub jej pełnomocnika – patrz wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 840/15 (publik. LEX nr 2175799). Z tego też względu Sąd przyjął, iż w niniejszej sprawie gwarancje prawne strony procesu sądowoadministracyjnego nie zostały naruszone. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło