II SA/Wa 503/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-25

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej świadczenia specjalnego, podlegającej przepisom o ubezpieczeniach społecznych, jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy może również uzyskać ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej świadczenia specjalnego, która jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. Ponadto, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przysługuje jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów dotyczącą świadczenia specjalnego. Skarżący wraz z żoną i wnukiem utrzymują się z emerytury żony i pomocy od rodziny, posiadają majątek w postaci nieruchomości. Po odliczeniu stałych wydatków, na utrzymanie 3-osobowej rodziny pozostaje ograniczona kwota.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. B. adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia specjalnego postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. B. adwokata z urzędu. J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia specjalnego. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowym oświadczeniu z dnia 14 czerwca 2010 r. i kserokopiach nadesłanych decyzji ustalono, co następuje. Skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz 17-letnim wnukiem – uczniem liceum. Strona nie ma żadnych dochodów, nie uzyskuje emerytury. Jedyny dochód uzyskiwany jest przez żonę skarżącego z tytułu emerytury w wysokości 742,86 zł netto miesięcznie. Matka wnuka przebywa za granicą. W ciągu ostatnich 9 miesięcy nadesłała dla syna kwotę 300 USD. Majątek stanowi dom o powierzchni 51 m2 z 1944 r., mieszkanie o powierzchni 63,75 m2 oraz 0,3547 ha ziemi. Stałe miesięczne wydatki stanowią: opłata za mieszkanie 393,50 zł, woda 55,10 zł, energia elektryczna 71,70 zł, gaz 44 zł, telefon 33,32 zł oraz lekarstwa 70 zł miesięcznie. Rodzina nie posiada żadnych oszczędności. Skarżący uzyskuje pomoc od dalszej rodziny w wysokości 500 zł miesięcznie. Oświadczył, że uzyskiwane w ten sposób środki obowiązany będzie zwrócić rodzinie po uzyskaniu prawa do emerytury. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest w tej chwili trudna. Rodzina utrzymuje się z emerytury żony skarżącego oraz ze środków finansowych uzyskiwanych od rodziny. Po dokonaniu stałych miesięcznych opłat w łącznej wysokości 667,62 zł do dyspozycji 3-osobowej rodziny pozostaje kwota 575,24 zł. Wysokość środków nadesłanych przez córkę wnioskodawcy w okresie ostatnich 9 miesięcy świadczy o tym, że wnuk pozostaje w istocie na utrzymaniu skarżącego i jego żony. Stwierdzić należy, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło