II SA/Wa 504/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-23
Skład orzekający: Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy przyznania renty specjalnej powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
W przypadku spraw dotyczących decyzji organów ubezpieczeń społecznych, strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wniesienia skargi, dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy oddalić jako bezzasadny. Natomiast, jeśli strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia adwokata, sąd powinien przyznać prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Z. S. złożył skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmowną w przedmiocie przyznania renty specjalnej oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pozostaje w separacji nieformalnej, osiąga dochód z emerytury netto około 993 zł, a jego miesięczne wydatki na mieszkanie i leczenie wynoszą 641 zł. Przedstawił również zaświadczenie z ZUS potwierdzające wysokość emerytury.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata z urzędu dla Z. S., z poleceniem zwrócenia się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wyznaczenie pełnomocnika.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla Z. S. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Z. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej.
Na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca wskazał, jedynie, iż zamieszkuje w pokoju z aneksem kuchennym o pow. 24 m², a jego dochód stanowi emerytura w wysokości 864 zł 83 gr.
Natomiast w dodatkowych wyjaśnieniach oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ponieważ pozostaje z żoną w separacji nieformalnej i ma zniesioną wspólność małżeńską. Oświadczył też, że ponosi miesięczne wydatki: energia 100 zł, woda 106 zł, wywóz nieczystości 35 zł, zakup leków 400 zł, dodatkowo jego emerytura obciążona jest egzekucją w kwocie 312 zł. Ponadto przedstawił zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] grudnia 2010 r., z którego wynika, iż wysokość emerytury wnioskodawcy w listopadzie 2010 r. wyniosła netto 992,84 zł. W powyższej sumie uwzględniono już potracenie z tytułu egzekucji sądowej w wysokości 313,05 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone zarządzenie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 cytowanej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności rozpoznając wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" cyt. ustawy, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa ze skargi Z. S. zalicza się do tej kategorii spraw ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca odmowy przyznania renty specjalnej. Cytowane zwolnienie ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi), poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Rozpoznając z kolei wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu, należy wskazać, iż ustalona przez Sąd sytuacja materialna skarżącego dowodzi, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Osiągany bowiem dochód w wysokości 992,84 zł stanowi jedyne źródło wnioskodawcy, z którego pokrywa on wskazane koszty mieszkaniowe i koszty leczenia w wysokości 641 zł miesięcznie. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło