II SA/Wa 504/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie udostępnienia materiałów archiwalnych postanawia 1. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego. T. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie udostępnienia materiałów archiwalnych. W sprawie tej na skarżącym spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych w toku całego postępowania. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ustalono, co następuje. Skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Łączny dochód z tytułu emerytury wnioskodawcy (1.530,76 zł) oraz emerytury jego żony (972,36 zł) wynosi 2.503,12 zł netto miesięcznie. Na stałe miesięczne wydatki składają się: opłata za mieszkanie 397,60 zł, inne opłaty stałe (nie wskazano ich tytułów) około 300 zł, łączna opłata za leki skarżącego i jego żony około 600 zł. Wnioskodawca posiada oszczędności w wysokości 10.000 zł (lokata oszczędnościowa). Skarżący oświadczył, że wykazany stały dochód w wysokości 2.503,12 zł netto nie zaspokaja w pełni potrzeb życiowych rodziny. Z tego względu uszczuplone zostały oszczędności, które w 2009 r. wynosiły 17.000 zł (rubryka nr 11 urzędowego formularza). Rozpoznając wniosek skarżącego, na wstępie wskazania wymaga, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Biorąc pod uwagę, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu Państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że spełnia powołaną przesłankę. Dochód w 2-osobowym gospodarstwie domowym wynosi 2.503,12 zł netto miesięcznie. Po odliczeniu stałych miesięcznych wydatków w łącznej wysokości – według oświadczenia – 1.251,56 zł, do dyspozycji rodziny nadal pozostaje kwota ponad 1.200 zł. Uwzględniając powyższe oraz to, że skarżący posiada oszczędności w wysokości 10.000 zł brak jest podstaw, aby przyjąć, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący dysponuje środkami zgromadzonymi na lokacie oszczędnościowej stosownie do pojawiających się potrzeb. Strona, która posiada oszczędności, powinna w pierwszej kolejności wykorzystać te właśnie środki, na poniesienie kosztów postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest bowiem, zgodnie z art. 199 P.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Skarżący, który dysponuje znaczną kwotą oszczędności, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W świetle informacji przedstawionych przez wnioskodawcę brak było możliwości przyznania prawa pomocy. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 1 i 2 postanowienia.