II SA/Wa 505/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-24
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Piotr Borowiecki, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie, oparty na zarzucie nierozpoznania wniosku o odroczenie rozprawy i wyznaczenie innego terminu, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie, oparty na zarzucie nierozpoznania wniosku o odroczenie rozprawy i wyznaczenie innego terminu, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania przez sąd należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej.Stan faktyczny
Strona S. K. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej. Jako podstawę wniosku wskazała nierozpoznanie jej wniosku o odroczenie rozprawy i wyznaczenie innego terminu, co uznała za przejaw stronniczości sądu. Sąd rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia WSA – Piotr Borowiecki Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Góraja, Iwony Maciejuk, Janusza Walawskiego od orzekania w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: oddalić wniosek.
S. K., wnioskiem z dnia 20 września 2017 r., powołując się na art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie, z uwagi na stronniczość, sędziów: Andrzeja Góraja, Iwony Maciejuk, Janusza Walawskiego od orzekania w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie został rozpoznany jego wniosek z dnia 27 lipca 2017 r. o odroczenie rozprawy, wyznaczenie innego terminu rozpoznania sprawy, po dniu 27 września 2017 r. i dołączenie akt sprawy o sygn. IV SA/Wa 575/17. Fakt ten, w ocenie strony, wskazuje na stronniczość Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek o wyłączenie sędziów: Andrzeja Góraja, Iwony Maciejuk, Janusza Walawskiego od orzekania w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.).
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 tej ustawy). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ustawy).
Trzeba podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ustawy, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ustawy może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 cytowanej ustawy, która uzasadniałaby wyłączenie wymienionych wyżej sędziów z mocy ustawy.
Natomiast przepis art. 19 tej ustawy reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek badania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście występuje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie rozpoznać sprawę i wydać w orzeczenie. Z tego względu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
Z treści oświadczeń, złożonych przez sędziów: Andrzeja Góraja, Iwony Maciejuk, Janusza Walawskiego do akt sprawy, wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia tych sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 ustawy), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej ustawy.
Ponadto w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższych oświadczeń.
Zarzut strony, że nie został rozpoznany jego wniosek z dnia 27 lipca 2017 r. o odroczenie rozprawy, wyznaczenie innego terminu rozpoznania sprawy, po dniu 27 września 2017 r. i dołączenie akt sprawy o sygn. IV SA/Wa 575/17 i związane z tym przekonanie skarżącego o braku bezstronności sędziów w niniejszej sprawie, nie może stanowić wystarczającej okoliczności do zastosowania art. 19 ustawy i stanowić podstawy do wyłączenia składu orzekającego w tej sprawie. Ocena prowadzenia przez Sąd postępowania pod względem zgodności z prawem (procesowym i materialnym), należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej.
Nadto wniosek strony mógł być rozpoznany na rozprawie wyznaczonej w sprawie na dzień 20 września 2017 r.
Reasumując, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyznaczonych do orzekania w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło