II SA/Wa 506/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spraw.), Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. w G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie powołania rektora w drodze konkursu – oddala skargę – UZASADNIENIA Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] września 2013 r. stwierdził nieważność uchwały nr [...] Senatu [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie powołania – w drodze konkursu – rektora [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] na kadencję 2013 - 2017. W motywach uzasadnienia Minister wskazał, że [...] J.G. został po raz trzeci powołany na rektora [...] Szkoły [...] w [...]. Stwierdził, że przepisy art. 77 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) jednoznacznie wskazują, iż intencją i celem ustawodawcy było, aby co dwie kadencje następowała rotacja wszystkich osób pełniących funkcje w organach uczelni publicznej. Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Wyższa Szkoła [...] im. [...] w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie kosztów postępowania podniosła, iż Minister wydał rozstrzygnięcie nadzorcze po upływie terminu zawitego tj. po upływie dwóch miesięcy od daty otrzymania uchwały, czym naruszył art. 36 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 3 u.p.s.w. Nadto naruszył prawo materialne, tj. art. 36 ust. 1 u.p.s.w. w zw. z art. 77 ust. 2 u.p.s.w., poprzez błędną wykładnię i wadliwe stwierdzenie, że powołanie na trzecią kadencję jest nieważne, podczas gdy z brzmienia ww. przepisów nie sposób wynieść takiego zakazu. Strona skarżąca wskazała, że zakaz taki dotyczy powołania rektora w trybie wyborczym, a nie konkursowym. Stwierdziła również, że przedmiotowa uchwała nie znajduje się w katalogu uchwał, które rektor ma obowiązek przesłać Ministerstwu (art. 35 ust. 3 u.p.s.w.), a więc w katalogu uchwał, w stosunku do których Minister posiada kompetencje nadzorcze. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Podniósł, że skarga została wniesiona przez podmiot niebiorący udziału w postępowaniu, niebędący stroną w sprawie, a zatem skarga winna podlegać odrzuceniu - art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wskazał, że to Senat uczelni podjął uchwałę i to on jest organem, który wydał rozstrzygnięcie podlegające nadzorowi Ministra. Odnosząc się do zarzutu uchybienia zawitego 2-miesięcznego terminu, Minister stwierdził, że podjął działania, aby w trybie wewnątrzuczelnianych procedur usunięta została przedmiotowa uchwała. Podał, że dopiero w dniu [...] września 2013 r., tj. w chwili gdy otrzymał informację o negatywnym rozpatrzeniu przez Senat [...] w [...] zastrzeżeń do uchwały nr [...], rozpoczął się bieg terminu, przewidzianego w art. 36 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), istotę legitymacji skargowej stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności, w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czyli z obiektywnym porządkiem prawnym. W tym ujęciu o istnieniu legitymacji nie decyduje sam zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego, lecz obiektywnie istniejący interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obowiązującym stanem prawnym. Skarżący bowiem musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością (J. Zimmermann, glosa do postanowienia NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt OZ 340/04, OSP 2005, z. 4, poz. 51, s. 21). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że wprawdzie skarżący miał prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego, lecz jedynie dlatego, że organ uczynił go adresatem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Fakt ten nie powoduje jednak, że jest on legitymowany do żądania przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu przez sąd. Interes prawny jest to, jak już wyżej było wyjaśnione, interes chroniony przepisami prawa materialnego. Cechami tego interesu będzie natomiast to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu naczelnego, wydane zostało z powołaniem się na treść art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.). Przepis ten stanowi, że Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej, w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od otrzymania uchwały lub decyzji. Na rozstrzygnięcie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub decyzji służy, w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia, skarga do właściwego sądu administracyjnego. Przepisy o zaskarżeniu do sądu administracyjnego decyzji z zakresu administracji publicznej stosuje się odpowiednio. Przepis ten daje zatem podstawę do wprowadzenia interesu prawnego wyłącznie dla właściwych organów danej szkoły wyższej (rektora lub senatu uczelni). W tym bowiem przypadku chodzi o indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej, w której rozstrzygnięcie nadzorcze właściwego ministra dotyczy interesu prawnego określonej uczelni i kompetencji jej organów (senatu lub rektora) do podejmowania aktów prawnych o charakterze ogólnym, a nie rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie innego podmiotu prawnego (zob. stanowisko i wywody zawarte w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1998 r., sygn. akt III ZP 46/97, OSNP 1998, nr 13, poz. 384, a także w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 sierpnia 1999 r., sygn. I SA 2134/ 98 i z dnia 17 września 1999 r., sygn. akt I SA 116/99 oraz w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 470/07). Tylko te podmioty mają interes prawny w złożeniu skargi do sądu. Oznacza to, że na podstawie tego przepisu brak jest podstaw prawnych do uznania interesu prawnego strony skarżącej. Nie rodzi on bowiem żadnych praw ani obowiązków skierowanych do niej, jako podmiotu tego prawa lub obowiązku. Reasumując, Szkoła Wyższa nie może być podmiotem postępowania nadzorczego i adresatem rozstrzygnięcia. Żaden bowiem z przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym nie przyznaje skarżącemu prawa do zaskarżenia rozstrzygnięć nadzorczych Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W sytuacji procesowej braku legitymacji skarżącego Sąd nie może dokonać oceny zarzutów skargi odnoszących się do zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji.