II SA/Wa 507/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Agnieszka Miernik, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie utraty uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - oddala skargę. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., po rozpatrzeniu odwołania G. G., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o utracie uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Podstawę prawną niniejszej decyzji stanowiły przepisy art.138 § 1 pkt 1. Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 92 ust. 3, art. 96 ust. l i art. 101 ust.5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997), w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Straży Granicznej wskazał co następuje: G. G. jest funkcjonariuszem Straży Granicznej w służbie stałej od dnia [...] sierpnia 2000 r. Służbę pełni w Placówce Straży Granicznej [...] Oddziału Straży Granicznej. Korzystał z równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r. Komendanta Głównego Straży Granicznej. W dniu 2 listopada 2006 r. funkcjonariusz złożył oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w którym wskazał, iż od dnia [...] października 2006 r. posiada lokal mieszkalny w M. przy ul. [...], to jest w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby. Wraz z oświadczeniem mieszkaniowym złożony został akt notarialny [...] z dnia [...] października 2006 r., z którego wynikało, iż G. G. wraz z małżonką na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i jego sprzedaży stali się właścicielami wyżej wspomnianego lokalu, ponadto zgodnie z § 4 niniejszej umowy strony oświadczyły, że wydanie do posiadania i korzystania Kupującym przedmiotu umowy nastąpiło przed jej zawarciem tj. w dniu [...] sierpnia 2005 r. W związku z tym w dniu [...] listopada 2006r. Komendant [...] Oddziału SG wydał decyzję nr [...] orzekającą o utracie przez G. G. uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem [...] sierpnia 2005r. Od decyzji tej funkcjonariusz odwołał się do Komendanta Głównego Straży Granicznej, wnosząc o jej uchylenie oraz wskazując iż niesłusznie pozbawiony został prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem [...] sierpnia 2005 r., bowiem właścicielem lokalu został z dniem zawarcia aktu notarialnego - umowy sprzedaży tj. [...] października 2006 r. a nie z dniem [...] sierpnia 2005r. tj. dniem odbioru technicznego lokalu. Organ odwoławczy uznał, iż wykładnia systemowa przepisów art. 96 ust. l ustawy o Straży Granicznej oraz § 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia MSWiA prowadzą do jednoznacznego wniosku, że równoważnik pieniężny przysługuje za okres nie posiadania lokalu mieszkalnego, o którym mowa wyżej. Funkcjonariusz traci zatem uprawnienie do przedmiotowego świadczenia z momentem, kiedy na skutek zmiany okoliczności faktycznych stanie się posiadaczem lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Ponieważ, tak ustawa o Straży Granicznej jak i przepisy wykonawcze nie definiują pojęcia "posiadanie" lokalu mieszkalnego lub domu, przyjmuje się, że należy je rozumieć w znaczeniu nadanym przez przepisy Kodeksu cywilnego. Tak więc przez posiadanie rozumie się faktyczne władanie: samoistne (właściciel) lub zależne (współwłaściciel, użytkownik, najemca) lub z tytułu innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Należy uznać, że od daty odbioru technicznego lokalu G. G. posiada lokal mieszkalny położony w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, nie spełnia zatem przesłanek do korzystania z przedmiotowego równoważnika. Nie ma tu znaczenia, że w dacie odbioru technicznego lokal nie stanowił jeszcze własności funkcjonariusza ale fakt, iż nabywca stał się posiadaczem mieszkania już z dniem jego odbioru technicznego. Za potwierdzeniem tego stanowiska przemawia również fakt, iż sam zainteresowany w złożonym w dniu 4 listopada 2005 r. wniosku o wypłatę zwrotu kosztów dojazdu wskazał, iż już w miesiącu wrześniu 2005 r. zamieszkiwał w uzyskanym lokalu mieszkalnym. G. G. zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucał naruszenie art. 6 i 7 Kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy przez organ oraz naruszenie przepisów art. 96 ustawy o Straży Granicznej oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów. Twierdził, iż utracił prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu dopiero w chwilą gdy stał się właścicielem lokalu mieszkalnego w M., to jest z dniem [...] października 2006 r. Fakt podpisania wcześniej protokołu zdawczo-odbiorczego tego lokalu nie stanowi przesłanki do pozbawienia go prawa do przedmiotowego równoważnika. Komendant Główny Straży Granicznej wnosił o oddalenie skargi, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie jest zasadna. Organ prawidłowo zinterpretował przepisy art. 96 ust. l ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997) i § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.). Ustawa o Straży Granicznej jak i wskazany wyżej akt wykonawczy nie definiują pojęcia "posiadanie" lokalu mieszkalnego lub domu. W pojęciu niniejszej ustawy pojęcie to należy rozumieć w takim znaczeniu jakie nadaje mu Kodeksu cywilnego. Tak więc przez posiadanie rozumie się faktyczne władanie: samoistne (właściciel) lub zależne (współwłaściciel, użytkownik, najemca) lub z tytułu innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Porównaj art. 336 KC: "Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)". Podkreślenia wymaga tu, że posiadać daną rzecz, nieruchomość może zarówno jej właściciel, współwłaściciel, jak i osoba właścicielem nie będącą. Posiadanie to zatem stan faktyczny, niezależny od stanu prawnego. Zarzut skarżącego, iż z datą odbioru technicznego lokalu nie stał się on jego właścicielem, a lokal nie stał się odrębną nieruchomością nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia, albowiem faktycznie lokal został objęty w posiadanie z data tego odbioru i z tą też datą mógł być przez funkcjonariusza użytkowany. Dlatego funkcjonariusz nie spełnia warunków do uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego już od daty faktycznego posiadania lokalu, a nie od daty późniejszej w której uzyskał prawo własności do tego lokalu mieszkalnego. Pozostałe zarzuty zawarte w skardze także są chybione. Zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i została podjęta w sposób prawidłowy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.