II SA/Wa 516/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. P. radcę prawnego. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ustalono, co następuje. Wnioskodawczyni jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności wymagającą stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (orzeczenie Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r., orzeczenie wydane do dnia 31 marca 2012 r.). Skarżąca gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Rodzina utrzymuje się z renty męża (I grupa inwalidzka) w wysokości 2629 zł brutto miesięcznie. Strona oświadczyła, że stałe miesięczne wydatki wynoszą aktualnie łącznie około 1950 zł. Na kwotę tę składają się opłata za mieszkanie, energię elektryczną, koszty leczenia obojga małżonków a także spłata zadłużenia powstałego we wcześniejszym okresie, gdy brak było środków finansowych. Majątek stanowi samochód Suzuki Vitara, rok produkcji 1995. Strona nie posiada żadnych oszczędności. W odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że strona nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Na mocy powołanego przepisu skarżąca z mocy prawa zwolniona jest zatem od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania (przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem Administracyjnym). Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna strony nie pozwala na ustanowienie w chwili obecnej profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uwzględniając wysokość wydatków ponoszonych aktualnie w gospodarstwie domowym, obejmujących także wydatki na leczenie, stwierdzić należy, że strona nie dysponuje obecnie środkami finansowymi, które mogłaby bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny przeznaczyć na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.