II SA/Wa 517/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-29
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Tomasz Szmydt, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który przed wstąpieniem do służby wojskowej otrzymał pomoc finansową na cele mieszkaniowe od innej służby mundurowej (np. Policji) na podstawie odrębnych przepisów, traci prawo do świadczenia mieszkaniowego na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, mimo że pomoc ta nie była udzielona na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej dokonał błędnej wykładni art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przepis ten wyłącza prawo do zakwaterowania jedynie w przypadku otrzymania pomocy finansowej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie konkretnie wskazanej ustawy z 1976 r. Otrzymanie pomocy finansowej na innych podstawach prawnych, w tym na podstawie ustawy o Policji, nie stanowi przesłanki negatywnej do przyznania świadczenia mieszkaniowego żołnierzowi zawodowemu. Sąd podkreślił prymat wykładni językowej nad celowościową w przypadku jasnych przepisów prawnych.Stan faktyczny
Skarżący, będący żołnierzem zawodowym, ubiegał się o świadczenie mieszkaniowe. W przeszłości, jako funkcjonariusz Policji, otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego, którą częściowo zwrócił. Organy administracji odmówiły wypłaty świadczenia, powołując się na art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, który wyłącza prawo do zakwaterowania, jeśli żołnierz otrzymał pomoc finansową do 31.12.1995 r. na podstawie ustawy z 1976 r. Skarżący argumentował, że pomoc otrzymał na podstawie ustawy o Policji w 2017 r., a nie na podstawie wskazanej w przepisie ustawy z 1976 r. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]
P. N. wniósł skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego (dalej "Prezes") z dnia [...] grudnia 2020r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (dalej "Dyrektor") z dnia [...] listopada 2020r., nr [...] w przedmiocie wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Skarżący P. N., jest żołnierzem zawodowym służby kontraktowej i pełni służbę w [...][...] Brygadzie Obrony Terytorialnej, w miejscowości [...], na podstawie kontraktu zawartego od dnia [...].12.2018 r. do [...].12.2020 r.
Żołnierz wystąpił w dniu [...].01.2019 r. o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego i dnia [...].01.2019 r. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Dyrektor nie dysponował lokalem mieszkalnym, który mógłby przydzielić wnioskodawcy. P. N. od stycznia 2019 r. do lipca 2020 r. otrzymywał świadczenie mieszkaniowe.
Dyrektor, w toku wypłat świadczenia mieszkaniowego, pozyskał od Dowódcy [...][...] Brygady Obrony Terytorialnej informację, że P. N. przed powołaniem do służby wojskowej był funkcjonariuszem Policji. Żołnierz pełniąc służbę w Policji skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznanej decyzją nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...].12.2017 roku.
P. N. odszedł ze służby w Policji przed upływem 10 lat od dnia jej rozpoczęcia. Z tej przyczyny decyzją nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...].12.2018 r., został zobowiązany do zwrotu 1/10 części otrzymanej pomocy finansowej, za każdy brakujący rok służby.
Dyrektor dnia [...].09.2020 r., zawiadomił ww. o wszczętym postępowaniu z wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zgłoszenia uwag, co do zebranych dowodów i materiałów. Następnie w decyzji nr [...] z dnia [...].11.2020 r. odmówił wypłaty świadczenia mieszkaniowego .
P. N., w terminie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego, wniósł odwołanie do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego. Skarżący żądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia o wypłacie świadczenia mieszkaniowego, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo to, jak stanowi art. 21 ust. 2 jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania: przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby, przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Ustawodawca na gruncie przepisów art. 21 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu zastrzegł, realizację prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych służby kontraktowej w pierwszej kolejności w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a dopiero w przypadku nieprzydzielenia przez Agencję kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, żołnierz służby kontraktowej wybiera na swój wniosek jedną z dwóch pozostałych form zakwaterowania, tj. przydział miejsca w internacie albo kwaterze internatowej albo wypłatę świadczenia mieszkaniowego.
Natomiast treść art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania we wszystkich formach, w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą łub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);
5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
Wskazany ustęp 10 stanowi, że prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6.
Organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że P. N. przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej był funkcjonariuszem Policji i otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego, którą w części zwrócił. Spór w sprawie sprowadza się do sposobu wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu. Strona żąda, aby stosować przepis w brzmieniu literalnym. Dyrektor w zaskarżonej decyzji, dokonał wykładni celowościowej. Przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu zawiera zakaz realizacji prawa do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego gdy żołnierz zawodowy otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31.12.1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20.05.1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Ustawa ta określała, że pomoc finansowa przysługiwała osobom uprawnionym do osobnej kwatery (w tym - żołnierzom) i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było obok przydziału kwatery stałej trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Określenie ww. cezury tj., do 31.12.1995 r. wynikało z faktu, że od dnia 01.01.1996 r. została wprowadzona ustawa o zakwaterowaniu, w której pomoc finansową zastąpił ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. W noweli ustawy o zakwaterowaniu z 2004 r. (Dz. U. Nr 116, poz.1302) ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na rzecz odprawy mieszkaniowej, która to forma finansowa zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe żołnierzy po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabyli prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Analogicznie z ustawy z 06.04.1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.), dalej "ustawa o Policji" wynikało (w czasie wypłaty skarżącemu pomocy finansowej) i wynika, że policjant ma prawo do pomocy Państwa w realizacji potrzeb mieszkaniowych, przy czym ustawa ta zawiera także ograniczenia, kiedy to prawo nie przysługuje, m.in. gdy: nastąpił przydział lokalu mieszkalnego, czy wypłata pomocy finansowej.
Zdaniem organu potwierdza to, że ustawodawca przyjął wspólny cel w ustawie o zakwaterowaniu i ustawie o Policji. Państwo przyjęło na siebie obowiązek wsparcia służb mundurowych w zabezpieczeniu im potrzeb mieszkaniowych, z tym że żołnierz zawodowy i policjant z tego wsparcia powinien korzystać raz. Stąd w sprawie, otrzymanie pomocy finansowej przez P. N., który był funkcjonariuszem, nie może zostać pominięty.
Organ wskazuje, że z analizy dalszych rozwiązań prawnych w tym z zasady przyjętej w art. 17a ustawy z dnia 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 860 i 2112) wynika prawo uznania stopnia uzyskanego w innej służbie, Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Więziennej lub Urzędzie Ochrony Państwa na gruncie zawodowej służby wojskowej.
W praktyce funkcjonariusz może zostać powołany na stanowisko oznaczone porównywalnym stopniem wojskowym do dotychczas zajmowanego np. w Policji. Na zasadzie wzajemności, również okresy służby funkcjonariusza i żołnierza, uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej i wojskowej są traktowane, jako okresy równorzędne. Artykuł 12 i art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10.12,1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 586 i 730), art. 12 ustawy z 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723). Tym samym przepisy te wprost zrównują prawa nabyte przez funkcjonariuszy, którzy przeszli do służby w Siłach Zbrojnych RP.
Organ podkreśla, że dodatkowo przepisy art. 2 i 32 Konstytucji RP stanowią o konieczności przestrzegania zasad równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej (...). W myśl wykładni dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 04.02.1997 r. (sygn. akt P 4/96) osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo. Dlatego wszystkie podmioty - adresaci norm prawnych charakteryzujący się daną cechą istotną, mają być traktowani równo, tj. żaden z żołnierzy nie może mieć realizowanego prawa do zakwaterowania dwukrotnie.
W kontekście powyższego organ wskazał, że na gruncie przedmiotowej sprawy uznanie, że skarżący względem innych żołnierzy miałby być potraktowany inaczej, czyli powinien otrzymać dwukrotnie wsparcie Państwa, w realizacji potrzeb mieszkaniowych, prowadziłoby właśnie do nieuprawnionego różnicowania sytuacji żołnierzy.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że żołnierz, który otrzymał pomoc w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31.12.1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20.05.1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie jest uprawniony do otrzymania po raz kolejny takiego wsparcia wynikającego ze stosunku służby, tak samo jak funkcjonariusz Policji, który otrzymał pomoc finansową na podstawie ustawy o Policji.
Na tej podstawie Prezes uznał, że w sprawie istnieje podstawa do zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu z zastosowaniem wskazanej wykładni celowościowej, historycznej i systemowej.
P. N. wniósł skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] grudnia 2020r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] listopada 2020r., nr [...] w przedmiocie wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
P. N. zaskarżam powyższą decyzję w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
1) art. 6 k.p.a. poprzez odmowę wypłaty świadczenia mieszkaniowego na podstawie przesłanek, które nie zostały określone przez przepisy powszechnie obowiązujące, co narusza zasadę praworządności;
2) art. 7a k.p.a. i art. 81a k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i podjęcie decyzji na niekorzyść strony po wyimaginowaniu wątpliwości i przedstawienie ich jako istotnych interesów Państwa, w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego, co na rusza zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony;
3) art. 8 k.p.a. poprzez orzekanie na podstawie samodzielnie tworzonych przez Organ przesłanek, niepopartych przepisami prawa oraz wydanie odmiennych rozstrzygnięć przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, co skutkuje naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej:
4) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, a przy tym pominięcie orzeczenia NSA wydanego w sprawie sygn. akt I OSK 2439/14, w którym wskazano jednoznacznie, że ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie formułuje uniwersalnej zasady, że z pomocy Państwa w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych można korzystać tylko raz.
Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018r., poz. 2356 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione zastosowanie, skutkujące utratą prawa do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego w związku z otrzymaniem pomocy finansowej, w sytuacji, gdy literalne brzmienie tego przepisu wyraźnie wskazuje, iż prawo do zakwaterowania nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek otrzymali pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995r. a co więcej na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. 1992r, poz. 19 oraz z 1994r., poz.36) kiedy otrzymał tą pomoc w dniu [...] grudnia 2017r. na podstawie ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990r (Dz. U. z 2007r., poz. 277 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2017r. co spowodował, że Prezes Agencji Mienia Wojskowego, błędnie przyjął, iż skoro skorzystał już z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, to traci uprawnienia podstawowe, o których mowa w art. 21 ust.1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018r., poz. 2356 ze zm.).
Wskazując na powyższe zarzuty, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem skarżącego, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów, ponieważ nie było podstaw faktycznych, ani prawnych do przyjęcia, że została spełniona negatywna przesłanka przyznawania prawa do zakwaterowania określona w art. 21 ust. 6 pkt 4 Ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Ze wskazanego przepisu nie wynika, że otrzymanie jakiejkolwiek pomocy finansowej na cele mieszkaniowe ze środków publicznych, wyłącza możliwość otrzymania, po wstąpieniu do służby wojskowej, prawa do zakwaterowania. Przypisany prawodawcy cel, jaki chciał osiągnąć ustanawiając dany przepis prawny, stanowi wyłączenie możliwości otrzymania prawa do zakwaterowania przez żołnierza, który otrzymał pomoc finansową przed 31 grudnia 1995r., na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu z 1976r. i nie daje podstaw, aby ten zakaz "rozszerzać" na inne podstawy nabycia prawa do zakwaterowania. Prezes Agencji Mienia Wojskowego utrzymując w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego o odmowie wypłaty świadczenia mieszkaniowego mylnie uznał fakt, iż uzyskana pomoc finansowa na uzyskanie lokalu nie miała charakteru doraźnego, lecz jednorazowy i docelowy, jako pomoc Państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych.
Skarżący jednocześnie zaznacza, że decyzją Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...].12.2018r. został zobowiązany do zwrotu części świadczenia udzielonego przez Policję w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkaniowego w wysokości 6809,60zł, co stanowi ponad 70% wysokości udzielonej pomocy ( na dzień przyznania pomocy finansowej, udzielona pomoc wyniosła 9 510,00zł). Powyższa pomoc została spłacona w dniu [...] grudnia 2018r. Ponadto, skarżący wskazał, iż dokonując zakupu mieszkania własnościowego wraz z małżonką o wartości 310 000zł, wartość otrzymanej pomocy finansowej uzyskanej od Policji wyniosła 2700,40zł, co stanowi 0,87% wartości nieruchomości w dniu zakupu. Zakup mieszkania sfinansowano zaciągając kredyt hipoteczny w wysokości 252 712,00 zł, resztę kwoty pokryto własnymi oszczędnościami oraz pieniędzmi pożyczonymi od osób najbliższych.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego wnosił o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019r., poz.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 21 ustawy o zakwaterowaniu z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.2356 ze zm., dalej "ustawa o zakwaterowaniu") :
1. Żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.
2. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:
1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
3. Żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2.
Zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36).
Skarżąca zakwestionowała to stanowisko i podniosła, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyjęcia, iż została spełniona negatywna przesłanka, określona w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy. Zdaniem skarżącej, ratio legis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy stanowi wyłączenie możliwości otrzymania prawa do zakwaterowania przez żołnierza, który otrzymał pomoc finansową przed 31 grudnia 1995 r., na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu z 1976 r. i nie ma podstaw do tego, aby ten zakaz "rozciągać" na inne podstawy nabycia prawa do zakwaterowania.
Powyższe stanowisko należy uznać za trafne, bowiem wykładnia językowa art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie daje podstaw do zakwestionowania uprawnienia wynikającego z przepisu zasadniczego. Stanowi bowiem wyjątek, ograniczający prawo żołnierza do zakwaterowania i przy braku wątpliwości w zakresie wykładni językowej nie ma możliwości stosowania innej metodologii w zakresie odczytywania intencji ustawodawcy. Kwestia ta nie powinna być sporna, ponieważ przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy jest jednoznaczny pod względem językowym. Nie daje prawa do zakwaterowania żołnierzowi, który otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a nie jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego. Kierując się tą metodą wykładni można wyprowadzić z niego tylko jeden wniosek - jeżeli wnioskodawca zachowująca status żołnierza nie skorzystał z takiej formy pomocy, to może skorzystać z przedmiotowego prawa. Ponadto, w sytuacji gdy wnioskodawca służąc w innej formacji mundurowej skorzystał z prawa pomocy na podstawie odrębnych regulacji ustawowych (ustawa o Policji), to wykładania językowa nie pozwala na przyjęcie przesłanki negatywnej.
Organ odmawiając skarżącemu, udzielenia pomocy w zakresie zakwaterowania zastosował przepis prawny do stanu faktycznego, nieobjętego jego dyspozycją. W uzasadnieniu powołał się na wykładnię celowościową art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, popełniając przy tym dość oczywistą niekonsekwencję. Przyznał bowiem prymat wykładni językowej w procesie stosowania prawa, jednocześnie odrzucił jej oczywiste wyniki na rzecz wyników wykładni celowościowej, powołując się na zasady konstytucyjne, bez głębszej analizy ich treści i szczegółowego odniesienia do rozpatrywanej sprawy. Zgadzając się z organem, że w krajowym porządku prawnym zasadnicze znaczenie i zarazem pierwszeństwo ma wykładnia językowa, należy pozostałym metodom wykładni, w tym wykładni celowościowej przypisać znaczenie subsydiarne (pomocnicze, wspierające). Sięganie do wykładni celowościowej jest wobec tego uzasadnione tylko wówczas, gdy wyniki wykładni językowej nie są jednoznaczne. Względy celowościowe mogą zatem jedynie wesprzeć, wzmocnić wnioski wynikające z językowego rozumienia interpretowanego przepisu prawnego. W żadnym jednak razie nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości. Z tych względów Sąd nie podziela stanowiska organu, co do tego, że posłużenie się wykładnią celowościową (w sposób zaprezentowany w zaskarżonej decyzji) jest zasadne m. in. wówczas, gdy wynik wykładni językowej prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi (abstrahując od tego, czy rzeczywiście czy zastosowanie wyłącznie wykładni językowej rodzi zagrożenie dla przywalonych przez organ wartości konstytucyjnych).
Organ dopatruje się w ewentualnym zastosowaniu jednoznacznego pod względem językowym przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, do osoby, która wcześniej otrzymała pomoc mieszkaniową na innej podstawie niż w tym przepisie wskazana, naruszenia fundamentalnych wartości konstytucyjnych: równości i sprawiedliwości społecznej, to w istocie kwestionuje zgodność tego przepisu z odpowiednimi, odnoszącymi się do tych wartości przepisami Konstytucji. W takiej jednakże sytuacji organ administracyjny nie ma kompetencji "poprawiania" ustawy we własnym zakresie, przez nadanie mu innej treści, odpowiadającej przyjętym na własny użytek kryteriom konstytucyjności. Naruszenia tych dwóch podstawowych zasad konstytucyjnych, określonych w art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP organ dopatrzył się w "dwukrotnym" przyznaniu wsparcia państwa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszowi, który takie wsparcie otrzymał w ramach innej formacji mundurowej i na podstawie odmiennych przepisów. Stawiałoby go to bowiem w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych żołnierzy zawodowych.
Odnosząc się do tych zasad konstytucyjnych można zauważyć, że obie te zasady są ze sobą powiązane. Równość jest pochodną, konkretyzacją sprawiedliwości, a więc równe traktowanie jest niejako z definicji sprawiedliwe. Należy jednak podkreślić, że równe traktowanie nie oznacza równości bezwzględnej, absolutnej. W orzecznictwie (w szczególności Trybunału Konstytucyjnego) i w doktrynie prawniczej nie budzi wątpliwości teza, że jednakowo należy traktować osoby należące do tej samej kategorii, tzn. posiadające te same lub podobne cechy istotne (tzw. relewantne). Zasady równego traktowania nie naruszają też pewne uprzywilejowania jednych w stosunku do drugich, jeżeli są uzasadnione jakimiś obiektywnie uzasadnionymi celami, a więc nie są dyskryminujące lecz jedynie różnicujące.
Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę taki budzący jednak wątpliwości, bo oparty głównie na przesłankach celowościowych, sposób interpretacji przepisu wprowadzającego wyjątek od zasady, ograniczający prawo określone w art.21 ust. 1 ustawy, nie może być przez analogię przeniesiony na inny przepis prawny, również wyjątkowy, z tym, że w odróżnieniu od art. 21 ust. 6 pkt 3, przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy nie budzi żadnych wątpliwości, co do jego językowego znaczenia. Nie bez znaczenia przy tym jest, że decyzją Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...].12.2018r. skarżący został zobowiązany do zwrotu części świadczenia udzielonego przez Policję w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkaniowego w wysokości 6809,60zł, co stanowi ponad 70% wysokości udzielonej pomocy ( na dzień przyznania pomocy finansowej, udzielona pomoc wyniosła 9 510,00zł). Powyższa pomoc została spłacona w dniu [...] grudnia 2018r. Ponadto, skarżący wskazał, iż dokonując zakupu mieszkania własnościowego wraz z małżonką o wartości 310 000zł, wartość otrzymanej pomocy finansowej uzyskanej od Policji wyniosła 2700,40zł, co stanowi 0,87% wartości nieruchomości w dniu zakupu. Powyższe, okoliczności wskazują, iż zestawiając wysokość otrzymanej pomocy z wysokością pomocy otrzymywaną przez żołnierzy, którzy nie zmieniali formacji mundurowej (oczywiście przy spełnieniu pozostałych przesłanek ustawowych), utrzymanie zaskarżonych decyzji stałoby w jawnej sprzeczności z omawianymi zasadami konstytucyjnymi. Nie znajdowałoby też żadnego oparcia w cytowanych przepisach i stanowiłoby dowolną interpretację organu, co przy założeniu racjonalności w działaniach ustawodawcy jest niedopuszczalne.
Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...], zostały wydane z naruszeniem art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy oraz art. 6 i art. 8 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzje organów obu instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło