II SA/Wa 52/20
WyrokWSA w Warszawie2020-07-01
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie komisji lekarskiej w zakresie ustalenia związku stanu zdrowia funkcjonariusza ze służbą, czy też sprawa ta należy do właściwości sądu pracy i ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do badania zarzutów dotyczących ustalenia związku stanu zdrowia funkcjonariusza ze służbą w Policji, ponieważ odnosi się to do rozstrzygnięcia, które podlega kontroli sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniach o świadczenia z tego tytułu. Sąd administracyjny kontroluje jedynie prawidłowość postępowania komisji lekarskiej w zakresie ustalenia kategorii zdolności do służby, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organy.Stan faktyczny
Skarżąca I.P. zaskarżyła orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej stwierdzające jej trwałą niezdolność do służby w Policji oraz brak związku chorób ze służbą. Wcześniejsze orzeczenia komisji lekarskich były sprzeczne co do zdolności skarżącej do służby. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., brak czynnego udziału w postępowaniu oraz zaniechanie ustalenia związku stanu zdrowia ze służbą. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w zakresie ustalenia zdolności do służby, oddalając skargę, a w pozostałym zakresie (dotyczącym związku chorób ze służbą) odrzucił skargę z powodu braku właściwości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby, odrzucono skargę w pozostałym zakresie (dotyczącym związku chorób ze służbą).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi I. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji oraz związku chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby 1. oddala skargę w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
I.P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z [...] października 2019 r.(nr [...]) orzekające o jej trwałej niezdolności do służby w Policji oraz o braku związku jej stanu zdrowia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych i przyjętych przez organy za podstawę rozstrzygnięcia, wynika, że Komendant Rejonowy Policji [...] w [...] w dniu [...] kwietnia 2017 r. skierował I.P. - pełniącą służbę na stanowisku asystenta Referatu [...] Wydziału [...] KRP [...], do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej, celem ustalenia jego stanu zdrowa oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji, związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami oraz właściwościami służby.
Rejonowa Komisja Lekarska w [...] w orzeczeniu z [...] listopada 2017 r. (nr [...]) rozpoznała u I.P. zaburzenia nerwicowo-depresyjne i powołując się na § 78 pkt 1 r. 5A załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014 r., poz.1898) stwierdziła, że jest zdolna do służby w Policji na zajmowanym stanowisku (kategoria A).
W dniu [...] marca 2018 r. przełożony skarżącej skierował ją ponownie do Rejonowej Komisji Lekarskiej celem ustalenia jej stanu zdrowa oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji. Komisja, na podstawie dostarczonej dokumentacji, wyniku zleconej konsultacji psychiatrycznej (z dnia [...] maja 2018 r.) oraz badania własnego, w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. (nr [...]) stwierdziła, że I.P. cierpi na zaburzenia depresyjne i maniakalne z objawami psychotycznymi (do dalszej diagnostyki) i stosownie do 81p.2r5C załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r., jest trwale niezdolna do służby w Policji. Komisja stwierdziła ponadto, że badana jest zdolny do pracy i zaliczyła ją do III grupy inwalidzkiej. Zdaniem Komisji, inwalidztwo (czasowe) nie pozostaje w związku ze służbą w Policji.
Z akt sprawy wynika, że to Centralna Komisja Lekarska podlegała ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z [...] września 2018 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 481), uchyliła to orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej. Organ stwierdził, że w świetle zgromadzonej dokumentacji lekarskiej nie ma podstaw do zastosowania kwalifikacji § 81 pkt 2 wykazu.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, po przeprowadzeniu testów osobowości skarżącej i zapoznaniu się z opinią psychologiczną z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz wynikami konsultacji psychiatrycznej z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz dokumentacji z leczenia psychiatrycznego skarżącej z okresu maj 2017- luty 2018 r., w orzeczeniu z [...] marca 2019 r. (nr [...]) rozpoznała u I.P. [...] z przebytą depresją [...] i powołując się na § 91 pkt 2 r. 5C załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności (...) stwierdziła, że skarżąca jest trwale niezdolna do służby w Policji, zdolna do pracy. Komisja zaliczyła I.P. do III grupy inwalidzkiej. Zdaniem Komisji, inwalidztwo (czasowe) nie pozostaje w związku ze służbą w Policji.
I.P. w odwołaniu od tego orzeczenia zarzuciła, że komisja lekarska nie ustaliła prawidłowo jej stanu zdrowia. Odwołująca się podniosła, że zawiadomienie o badaniu zaplanowanym na [...] marca 2020 r. odebrała tego dnia i dlatego w nim nie uczestniczyła. Dodała, że winę za stan zdrowia skarżącej ponosi stres związany z pracą w Policji. Skarżąca zarzuciła, że organ nie wziął pod uwagę jej wyjaśnień co do przebiegu służby i czynników stresogennych z nią związanych. I.P. podniosła, że w związku z posiadanym wykształceniem, była obciążona pracą nawet kilka razy bardziej niż pozostali współpracownicy i przydzielano jej najbardziej skomplikowane sprawy. Przełożeni wymagali od niej więcej niż od pozostałych policjantów. Zdaniem skarżącej może ona cierpieć na [...], której objawy przypominają [...], a nie a rozpoznaną [...].
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Centrala Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] października 2019 r. na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i stwierdziła u skarżącej nawracające zaburzenia psychotyczne w przebiegu choroby endogennej o typie [...] lub [...] (§ 91 pkt 2r %C załącznika) i orzekła że skarżąca jest trwale niezdolna do służby w Policji. Komisja zaliczyła I.P. do III grupy inwalidzkiej. Zdaniem Komisji, inwalidztwo (czasowe) nie pozostaje w związku ze służbą w Policji. W uzasadnieniu Komisja podała, że w [...] sierpnia 2019 r. została poddana badaniu psychologicznemu, w dniu [...] października 2019 r. przeprowadzono konsultację psychiatryczną.
I.P. w skardze na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] października 2019 r. wniosła o jego uchylenie w całości. Skarżąca zarzuciła, że organ II instancji oparł zaskarżone orzeczenie w większości na materiale dowodowym zgromadzonym po wydaniu orzeczenia przez Rejonową Komisję Lekarską, uzasadnienie orzeczenia nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżącej organ naruszył również art. 77 § 1 k.p.a. (nie przeprowadził dowodu z decyzji z [...] listopada 2017 r.), art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w związku z art. 75 k.p.a. przez zaniechanie skierowania skarżącej na obserwację w zakładzie leczniczym, art. 10 § 1 k.p.a. przez naruszenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez "pozbawienie jej prawa do wypowiedzi w dniu [...] października 2019 r." oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. I.P. zarzuciła, że organ naruszył art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. ponieważ nie zawarł w zaskarżonym rozstrzygnięciu informacji, "na jaką konkretną chorobę choruje skarżąca". Jej zdaniem organ zaniechał ponadto przeprowadzenia postępowania na okoliczność ustalenia związku jej stanu zdrowia ze służbą w Policji.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
W zaskarżonym do Sądu orzeczeniu Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie rozpoznała u skarżącej schorzenie (ułomność) wymienioną w § 91 pkt 2 wykazu chorób i ułomności (nawracające zaburzenia psychotyczne przebiegu choroby endogennej o typie [...] lub [...]) oraz zaliczyła ją do kategorii C (niezdolna do służby), dodając, że ta niezdolność ma charakter trwały.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie badanego do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności do zbadania, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo, znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie.
Zdaniem Sądu, Centralna Komisja Lekarska prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze w tej sprawie, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a stwierdzone rozpoznanie prawidłowo zakwalifikowała pod wskazane schorzenie. W zaskarżonym orzeczeniu Centralna Komisja Lekarska dokonała oceny stanu zdrowia skarżącej na podstawie dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej przez organ orzeczniczy pierwszej instancji oraz dodatkowych konsultacji (psychiatrycznej i psychologicznej), a więc zgodnie z regułami określonymi w art. 33 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, komisja dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. W oparciu o te ustalenia może, stosownie do art. 47 ust. 1 powołanej ustawy, utrzymać w mocy zaskarżone orzeczenie albo uchylić zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.
Jak już powiedziano, Sąd nie dokonuje oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie, a jedynie to, czy stwierdzone rozpoznanie choroby (ułomności) znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej.
Trzeba przypomnieć, że Centralna Komisja Lekarska orzekła w tej sprawie na podstawie dokumentacji medycznej zgromadzonej przez organ I instancji oraz po przeprowadzeniu dodatkowej konsultacji skarżącej (a wiec zgodnie z zasadami określonymi w art. 46 ustawy). W aktach sprawy znajduje się m. in. opis konsultacji psychologicznej, z którego wynika, że skarżąca w sytuacji stresowej może reagować konwersyjnie, a także wzmożonym pobudzeniem. W opinii psychologa problemy skarżącej mogą być związane z nadmiernym stresem, powodując zaburzenia typu psychotycznego, który mimo że obecnie się nie ujawnia (skarżąca została odsunięta od służby), może powtórzyć się przy kolejnym silnym stresie. Konsultująca psychiatra również nie stwierdziła u badanej uchwytnych objawów chorobowych. Jednakże, wobec faktu że u skarżącej występowały epizody psychotyczne wymagające leczenia, konsultująca lekarz psychiatra rozpoznała u niej "nawracające zaburzenia psychotyczne w przebiegu choroby endogennej o typie [...] lub [...]".
W ocenie Sądu, w świetle tej dokumentacji medycznej Centralna Komisja Lekarska miała dostateczne podstawy do wydania orzeczenia o zakwalifikowaniu skarżącej na podstawie § 91 pkt 2 załącznika do rozporządzenia do kategorii C - trwale niezdolna do służby w Policji. Organ zasadnie uznał również, że stwierdzone choroby (ułomności) nie pozwalają I.P. na pełnienie służby w Policji, co prowadzi do wniosku, że jest trwale niezdolna do służby (art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy). Zaskarżone orzeczenie zostało oparte na podstawie dokumentacji medycznej skarżącej, a zatem pod względem merytorycznym jest prawidłowe.
Centralna Komisja Lekarska wydała orzeczenie w składzie trzyosobowym, stosownie do art. 45 ust. 1 ustawy, przy czym jej członkami byli lekarze posiadający specjalizacje wymienione w art. 20 powołanej ustawy, niepodlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu na podstawie art. 40 ust. 2 powołanej ustawy.
Według art. 39 ust. 1 ustawy, orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie w języku według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem się na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do rozporządzenia MSWiA z 11 października 2018 r. Zaskarżone orzeczenie (w części podlegającej kontroli tego Sądu) spełnia te wymagania: zostało dostatecznie uzasadnione, opiera się na prawidłowym rozpoznaniu schorzenia i w konsekwencji zawiera prawidłową kwalifikację zdolności (a raczej niezdolności) do służby w policji.
Skarżąca w skardze do Sądu zarzuciła również, że organ zaniechał przeprowadzenia postępowania na okoliczność ustalenia związku jej stanu zdrowia ze służbą w Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do badania tego zarzutu, ponieważ odnosi się on do zawartego w zaskarżonym orzeczeniu Komisji "rozstrzygnięcia", które podlega kontroli sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniach o świadczenia przysługujące z tego tytułu (odszkodowania, renty lub emerytury). Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie w tym zakresie, w części dotyczącej ustalenia związku stanu zdrowia ze służbą (por. wyroki NSA z 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 354/09, z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z 18 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2691/14, postanowienie WSA w Warszawie z 11 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 165/18 i powołane tam liczne orzecznictwo).
Odnosząc się do wniosku o dopuszczenie dowodów wymienionych w skardze, należy powtórzyć, że Sąd nie dokonuje oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie, a jedynie to, czy stwierdzone rozpoznanie choroby (ułomności) znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Można dodać, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania spraw administracyjnych, co oznacza, że nie może zastępować ani wyręczać organów administracji publicznej w realizacji powierzonych im zadań w tym zakresie. To do organów należy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i zastosowanie prawidłowo zinterpretowanego przepisu prawnego. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego. W tym postępowaniu sąd administracyjny jedynie kontroluje działania organu administracji i opiera się na materiale dowodowym gromadzonym przez organy. Co do zasady, nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Według art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o którym mowa w pkt 2 zostało wydane na podstawie ary. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło