II SA/Wa 52/24
WyrokWSA w Warszawie2024-07-17
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Danuta Kania, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska prawidłowo zakwalifikowała schorzenia kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej, w szczególności zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa i nadciśnienie tętnicze, do kategorii N (niezdolny do służby) zgodnie z obowiązującymi przepisami?Ratio decidendi
Centralna Komisja Lekarska (CKL) nie wykazała w sposób przekonujący, dlaczego schorzenia kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej, tj. zaawansowane zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa i nadciśnienie tętnicze z powikłaniami, kwalifikują go do kategorii N (niezdolny do służby). Uzasadnienie orzeczenia CKL było ogólnikowe, nie odniosło się do szczegółowych objaśnień przepisów rozporządzenia, wyników badań specjalistycznych ani argumentacji odwołania, co narusza wymogi prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący, S. M., został skierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej (RKL) w celu ustalenia zdolności do służby w Służbie Celno-Skarbowej. RKL orzekła o jego niezdolności do służby (kategoria N) z powodu zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych kręgosłupa i nadciśnienia tętniczego. Centralna Komisja Lekarska (CKL) utrzymała w mocy orzeczenie RKL. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczącego wykazu chorób i ułomności, a także przepisów KPA, kwestionując prawidłowość kwalifikacji jego schorzeń i brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi S. M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej uchyla zaskarżone orzeczenie
Przedmiotem skargi S. M. (dalej: "Skarżący") jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w Warszawie podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "Komisja II instancji") z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zdolności kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej.
Z akt sprawy wynika, że S. M. (pracownik korpusu służby cywilnej) w dniu [...] stycznia 2023 r. został skierowany przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "RKL", "Komisja I instancji") w celu określenia zdolności psychicznej i fizycznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej.
Komisja I instancji orzeczeniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398), dalej: "ustawa o komisjach lekarskich", oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno -Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (poz. 831 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MRiF z dnia 13 kwietnia 2017 r.", rozpoznała u Skarżącego: 1) zaawansowane zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa - § 25 pkt 2, rub. 4, kat. N, 2) nadciśnienie tętnicze z powikłaniami narządowymi - § 31 pkt 3, rub. 4, kat. N, 3) przepuklinę pępkową - § 37 pkt 1, rub. 4, kat. Z, 4) prawostronne upośledzenie ruchu - § 14 pkt 1, rub. 4, kat. Z, 5) złożoną wadę wzroku - § 11 pkt 2, rub. 4, kat. Z, 6) nawracające infekcje górnych dróg oddechowych - bez §.
W związku z powyższym rozpoznaniem RKL orzekła, iż Skarżący jest niezdolny do służby (kategoria N, załącznik 1, grupa III).
W części dotyczącej związku schorzenia albo ułomności ze służbą (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby (punkt 13) RKL orzekła "nie dotyczy".
W uzasadnieniu RKL wskazała, że w oparciu o badanie podmiotowe, przedmiotowe i całość dokumentacji medycznej należy orzec kategorię zdolności do służby N - niezdolny. Na podstawie wywiadu stwierdzono dolegliwości kręgosłupa, w RTG zaawansowane zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne. Ujawniono również przedmiotowo istotne deficyty funkcjonalne. Nadciśnienie tętnicze de novo. W echo serca stwierdzono istotne odchylenia mogące świadczyć o przewlekłości procesu nadciśnieniowego.
Pismem z dnia 31 marca 2023 r. S. M. wniósł odwołanie do ww. orzeczenia zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia MRiF z dnia 13 kwietnia 2017 r., tj. § 25 pkt 2, rub. 4, kat. N oraz § 31 pkt 3, rub. 4, kat. N. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. uznanie go za zdolnego do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej.
W uzasadnieniu wskazał, że wbrew stanowisku Komisji I instancji występujące u niego zmiany zwyrodnieniowe w żadnym stopniu nie mają charakteru upośledzającego sprawność ustroju jak stanowi § 25 pkt 2. Podniósł, że w objaśnieniach szczegółowych do § 25 pkt 1 i 2 stwierdzono, iż ocenę zdolności uzależnia się od rozległości i nasilenia wady lub procesu chorobowego i zaburzeń czynnościowych kręgosłupa (podstawą orzeczenia jest diagnostyka obrazowa i konsultacja ortopedy lub reumatologa). W przypadku Skarżącego lekarz specjalista ortopeda traumatolog w dniu [...] marca 2023 r. po przeprowadzonym badaniu, którego wynik znajduje się w pkt 9 Karty skierowania indywidualnego z dnia [...] lutego 2023 r. orzekł, że Skarżący jest zdolny do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej. Komisja I instancji natomiast bez żadnych podstaw zakwestionowała wynik badania ww. specjalisty podważając jego kwalifikacje i kompetencje.
Nadto Skarżący zarzucił, że Komisja I instancji błędnie zakwalifikowała występujące u Skarżącego nadciśnienie tętnicze o przebiegu łagodnym poddane leczeniu do kat. N, tj. do nadciśnienia tętniczego okresu II i III o niezadowalającej kontroli oraz innych postaci nadciśnienia o ciężkim przebiegu - na podstawie jednokrotnego pomiaru ciśnienia dokonanego przez RKL w dniu 24 marca 2023 r. Nadciśnienie tętnicze występujące u Skarżącego nie ma postaci nadciśnienia tętniczego o ciężkim przebiegu. W objaśnieniach szczegółowych do § 31 stwierdzono, iż o kwalifikacji decyduje badanie okulistyczne, echokardiograficzne oraz konsultacja kardiologa. W przypadku Skarżącego lekarz specjalista chorób oczu po przeprowadzonym badaniu w dniu 27 lutego 2023 r., którego wynik znajduje się w pkt 10 Karty skierowania indywidualnego, orzekł, iż jego narządy wzroku są w normie i zgodnie z § 11 pkt 2 ww. rozporządzenia jest on zdolny do pełnienia służby. Podobnie lekarz specjalista kardiolog w dniu 13 marca 2023 r. po przeprowadzonym badaniu, którego wynik znajduje się w pkt 8 ww. Karty, orzekł, iż występujące u Skarżącego lekkie nadciśnienie należy mieć pod kontrolą i ewentualnie włączyć leczenie farmakologiczne. W związku z ww. zaleceniem Skarżący udał się w dniu 16 marca 2023 r. do lekarza w celu rozpoczęcia profesjonalnej opieki kardiologicznej i od dnia 17 marca 2023 r. wdrożył leczenie nadciśnienia za pomocą przepisanego leku o nazwie [...] (do odwołania została załączona kopia recepty elektronicznej z dnia 16 marca 2023 r.).
Skarżący podniósł również, że z przeprowadzonych badań: echokardiograficznego w dniu 2 marca 2023 r. oraz próby wysiłkowej z dnia 9 marca 2023 r. nie wynikają dla niego żadne przeciwskazania do pełnienia służby. Komisja I instancji natomiast zakwestionowała i zignorowała wyniki ww. badań oraz wyniki konsultacji lekarzy specjalistów (okulisty i kardiologa) podważając ich kwalifikacje i kompetencje.
Odnosząc się do pozostałych rozpoznanych schorzeń (nie stanowiących podstawy niezdolności do służby) Skarżący stwierdził, że z przeprowadzonych badań lekarzy specjalistów - okulisty oraz laryngologa z dnia 13 marca 2023 r. (pkt 11 Karty skierowania indywidualnego) nie wynikają jakiekolwiek przeciwskazania do pełnienia przez niego służby. Nadto wskazał, że rozpoznana przepuklina pępkowa jest niewielka i również nie stanowi przeciwskazania do pełnienia służby. Odnośnie nawracających infekcji górnych dróg oddechowych bez § Skarżący zauważył natomiast, że Komisja I instancji stwierdziła te przypadki na podstawie dokumentacji Skarżącego przekazanej przez POZ z ostatnich 5 lat. Należy jednak zauważyć, że był to okres ogólnoświatowej pandemii COVID-19, a porady lekarskie dotyczyły infekcji spowodowanych błędną i nieskuteczną diagnozą lekarską.
CKL orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 1 ustawy o komisjach lekarskich, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu wskazała, że wnikliwa analiza sprawy, tj. odwołania oraz dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, potwierdza ustalenia orzecznicze dokonane przez Komisję I instancji. Stwierdzone schorzenia i stopień naruszenia sprawności organizmu w ich przebiegu, tj. zaawansowane zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa z okresowymi zespołami rwy kulszowej (według dokumentacji z POZ incydent w styczniu 2021 r. i incydent w czerwcu 2022 r. ) oraz nadciśnienie tętnicze z powikłaniami narządowymi (zaburzenia relaksacji lewej komory w echo serca z dnia 3 sierpnia 2023 r.) zgodnie z § 25 pkt 2, rub. 41 i § 31 pkt 3, rub. 4 rozporządzenia MRiF z dnia 13 kwietnia 2017 r. powodują niezdolność do służby w Służbie Celno-Skarbowej.
Pismem z dnia 28 listopada 2023 r. S. M. wniósł skargę na powyższe orzeczenie CKL zarzucając naruszenie:
1) § 25 pkt 2, rub. 4 i § 31 pkt 3, rub. 4 rozporządzenia MRiF z dnia 13 kwietnia 2017r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na:
- uznaniu Skarżącego za niezdolnego do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej,
- wydaniu decyzji jedynie w oparciu o jednokrotne badania przeprowadzone przez Komisje lekarskie I i II instancji wobec istnienia przesłanek do przeprowadzenia ponownych badań,
2) art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja nie została wydana w oparciu o wszechstronne rozważenie zebranego materiału dowodowego wraz z podjęciem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu fatycznego oraz do załatwienia sprawy,
3) art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,
4) art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a. które stanowią, iż organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania oraz że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia,
5) art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że decyzja zawiera powołanie podstawy prawnej,
6) art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja została wydana w oparciu o wszechstronne rozważenie zebranego materiału dowodowego oraz że organ ocenił sprawę na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że Komisja II instancji przeprowadziła jedynie powierzchowne badania ogólne z jednokrotnym badaniem ciśnienia. Nie przeprowadziła ponownego badania ciśnienia, o które wnioskował Skarżący. Nie dopuściła jako dowodu prowadzonego przez Skarżącego dzienniczka pomiarów ciśnienia (potwierdzony za zgodność z oryginałem dzienniczek pomiarów ciśnienia został załączony do skargi). CKL nie wezwała Skarżącego do stawiennictwa przed wydaniem orzeczenia, oparła się jedynie o wcześniej wykonane badania, których wynik mógł być uzależniony od chwilowego samopoczucia, na co wskazywał Skarżący podczas badania.
Odnośnie pierwszego z rozpoznanych schorzeń CKL dokonała zabiegu połączenia dwóch stwierdzeń, tj. powtórzenia za RKL stanowiska o zmianach zwyrodnieniowo-dyskopatycznych kręgosłupa z dwoma incydentami rwy kulszowej mającymi miejsce w ciągu ostatnich pięciu lat. Przy czym pierwsze z tych stwierdzeń dotyczy odcinka piersiowego, a drugie lędźwiowego kręgosłupa, co w żadnym stopniu nie dyskwalifikuje Skarżącego. Częstotliwość tych incydentów nie jest również niepokojąca.
Skarżący zaznaczył, że rwa kulszowa może wynikać z choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, skrzywienia kręgosłupa, dyskopatii, "wypadnięcia dysku" bądź stanowić skutek intensywnego wysiłku fizycznego (trening siłowy, ale także nieprawidłowe podnoszenie ciężkich przedmiotów). CKL nie ustaliła przyczyn powstania rwy kulszowej u Skarżącego, użyła natomiast samego sformułowania "rwa kulszowa", aby wzmocnić swoje wątpliwe stwierdzenie.
Odnośnie drugiego z rozpoznanych schorzeń CKL zastosowała w sposób wybiórczy cytat z badania echo serca z dnia 3 sierpnia 2023 r., który w całości przedstawia się następująco: "Drobne zmiany organiczne brzegów płatków mitralnych i aortalnych, poza tym morfologia budowy zastawek prawidłowa. Fala zwrotna: mała/umiarkowana do dna LP przez zastawkę mitralną i mała do 1/3 PP przez zastawkę trójdzielną, poza tym przepływy przez ujścia i śródsercowe - prawidłowe. Wymiary jam i grubość ścian w normie. Lewa komora bez ewidentnych odcinkowych zaburzeń kurczliwości, funkcja rozkurczowa upośledzona - zaburzenia relaksacji. Osierdzie i duże naczynia bez zmian. Przecieków wewnątrzsercowych nie uwidoczniono".
Powołując się na poglądy piśmiennictwa Skarżący podniósł, że zaburzenia relaksacji są najwcześniejszą manifestacją dysfunkcji rozkurczowej LV. Pojawiają się na samym początku zajęcia mięśnia serca przez proces patologiczny, kiedy choroba nie daje jeszcze objawów klinicznych. Natomiast zaburzenia funkcji rozkurczowej lewej komory to inaczej mówiąc większa sztywność i niniejsza elastyczność ścian lewej komory. Zmiany takie zależą od wieku (nasilają się wraz z wiekiem), obecności nadciśnienia, cukrzycy, podwyższonego poziomu cholesterolu.
Skarżący zaznaczył, że postępowanie CKL powoduje utratę jego zaufania względem organu administracji publicznej zwłaszcza, że podczas badań wypominano mu wiek. Potwierdza to stronnicze podejście do posiadanej przez CKL dokumentacji oraz rażące naruszenie prawa. Skarżący podkreślił przy tym, że podczas ostatnich badań okresowych przeprowadzonych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, Przychodni Medycyny Pracy w [...], otrzymał orzeczenie o treści: "wobec braku przeciwskazań zdrowotnych jest zdolny do wykonywania pracy na określonym stanowisku (symbol [...]) w okresie do dnia [...] listopada 2027 r."
Skarżący podniósł również, że wydając zaskarżone orzeczenie CKL przekroczyła terminy postępowania. Zwrócił również uwagę na rozbieżność pomiędzy datą wydania orzeczenia przez CKL ([...] sierpnia 2023 r.) a datą wysyłki tego orzeczenia (11 października 2023 r.), która miała miejsce po 51 dniach od daty wydania.
Końcowo Skarżący wskazał, że zaskarżone orzeczenie jest błędne i nieważne, bowiem CKL powołała się na nieistniejący: "§ 25 p 2 r 41" rozporządzenia MRiF z dnia 13 kwietnia 2017 r. (s. 1, 2 wiersz od dołu).
W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym orzeczeniu. Wskazała, że nieuzasadnione są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych jest bowiem trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Akty określające własne zasady i tryb orzekania (w tym ustawa o komisjach lekarskich), stanowią wobec trybu ustanowionego w k.p.a. lex specialis i w tym zakresie (w którym regulują dane zagadnienie procesowe) uchylają przepisy k.p.a. Nadto CKL podniosła, że komisje lekarskie w zakresie określenia zdolności do służby muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami. Subiektywne odczucia Skarżącego na temat jego stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby. CKL w sposób wystarczający zebrała i oceniła materiał dowodowy, a następnie w sposób przekonujący uzasadniła swoje rozstrzygnięcie. Zarzuty skargi nie są zatem trafne, bowiem w praktyce stanowią jedynie polemikę z oceną stanu zdrowia przedstawioną przez CKL.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie Centralna Komisja Lekarska wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś ani Skarżący – S. M., ani uczestnik postępowania - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], nie zażądali przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia CKL z dnia [...] sierpnia 2023 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615) o zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza, do pełnienia służby, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w ww. ustawie z dnia 28 listopada 2014 r.
Ustawa ta określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje m.in. w sprawach ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby.
Stosownie do art. 5 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do służby ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria Z - "zdolny", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria N - "niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają mu pełnienie służby.
W myśl art. 32 ust. 1 i 2 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby i sporządza protokół badania, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie. Komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, oraz dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy).
Orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1).
Od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia (art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ww. ustawy).
CKL rozpatruje odwołanie w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów (art. 46 ustawy).
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy, CKL po rozpatrzeniu odwołania: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez CKL stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi (ust. 3).
Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich regulują pewne kwestie proceduralne odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże stosownie do art. 4 ww. ustawy o komisjach lekarskich, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Utrzymując w mocy orzeczenie RKL z dnia [...] marca 2023 r. CKL podzieliła jej stanowisko co do kwalifikacji rozpoznanych schorzeń, w tym powodujących niezdolność do służby, a dotyczących zaawansowanych zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych kręgosłupa - § 25 pkt 2, rub. 4 - kat. N oraz nadciśnienia tętniczego z powikłaniami narządowymi - § 31 pkt 3, rub. 4 - kat. N.
Kwalifikacja ta została dokonana w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (poz. 831).
Biorąc pod uwagę ww. postanowienia Wykazu oraz objaśnienia szczegółowe do tychże postanowień, które mają charakter normatywny, stwierdzić należy, że z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika z jakich powodów CKL uznała za zasadną kwalifikację schorzeń rozpoznanych u Skarżącego przez RKL w Bydgoszczy. Uzasadnienie nie zawiera w tym względzie przekonującej argumentacji. Samo stwierdzenie, że zaawansowane zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa z okresowymi zespołami rwy kulszowej (według dokumentacji z POZ incydent w styczniu 2021 r. i incydent w czerwcu 2022 r.) oraz nadciśnienie tętnicze z powikłaniami narządowymi (zaburzenia relaksacji lewej komory w echo serca z dnia 3 sierpnia 2023r.) zgodnie z ww. postanowieniami rozporządzenia MRiF z dnia [...] kwietnia 2017r. powodują niezdolność do służby w Służbie Celno-Skarbowej - jest w ocenie Sądu niewystarczające.
CKL nawet nie powołała postanowień ww. rozporządzenia ani objaśnień szczegółowych. Nie odniosła ich treści do wyników badań przeprowadzonych w toku postępowania orzeczniczego.
Tymczasem zgodnie z załącznikiem do ww. rozporządzenia "Wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej", do § 25 pkt 2 kwalifikuje się choroby kręgosłupa upośledzające sprawność ustroju (rub. 4 - kategoria zdolności kandydatów do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej - Z/N). Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do tego paragrafu ocenę zdolności do służby uzależnia się od rozległości i nasilenia wady lub procesu chorobowego i zaburzeń czynnościowych kręgosłupa (podstawą orzeczenia jest diagnostyka obrazowa i konsultacja ortopedy lub reumatologa).
CKL nie wyjaśniła dlaczego schorzenie rozpoznane w punkcie 11.1 orzeczenia RKL zostało zakwalifikowane do kat. N (niezdolny do służby), podczas gdy schorzenie to kwalifikuje się do kategorii Z (zdolny do służby) bądź do kategorii N (niezdolny do służby) w zależności od rozległości i nasilenia wady lub procesu chorobowego i zaburzeń czynnościowych kręgosłupa, przy czym podstawą orzeczenia jest diagnostyka obrazowa i konsultacja ortopedy lub reumatologa. CKL pominęła objaśnienia szczegółowe do § 25 pkt 2, nie odniosła się w żaden sposób do wyników konsultacji lekarza ortopedy (Karta skierowania indywidualnego z dnia 7 lutego 2023r.). Tymczasem lekarz ortopeda odnotował występującą u Skarżącego rwę kulszową, zmiany zwyrodnieniowe na odcinku [...] kręgosłupa, a następnie stwierdził, że Skarżący jest zdolny do służby (k. 15 akt admin.). Na tę okoliczność Skarżący powoływał się w odwołaniu od orzeczenia RKL, jednak CKL nie ustosunkowała się do podniesionych zarzutów, nie przedstawiła też żadnej argumentacji, z której wynikałoby z jakich względów zaakceptowała stanowisko RKL, że ww. schorzenie należy zakwalifikować do kat. N.
Z kolei do § 31 pkt 3 ww. Wykazu kwalifikuje się nadciśnienie tętnicze okresu II i III o niezadowalającej kontroli oraz inne postacie nadciśnienia o ciężkim przebiegu (rub. 4 - kat. N). Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 31 pkt 3 o kwalifikacji decyduje badanie okulistyczne, echokardiograficzne oraz konsultacja kardiologa; obowiązująca jest kwalifikacja według WHO.
Wyniki badania okulistycznego zawarte zostały w pkt 10 Karty skierowania indywidualnego i wynika z nich, że pozostają w normie. Lekarz specjalista chorób oczu powołał § 11 pkt 2 ww. Wykazu o treści "ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi wklęsłymi do 1,0 D lub wypukłymi do 3,0 D lub cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi do 1,0 D" - kat. Z.
W badaniu echokardiograficznym z dnia 2 marca 2023 r. (k. 27 akt admin.) stwierdzono m.in. "Lewa komora bez ewidentnych odcinkowych zaburzeń kurczliwości, funkcja rozkurczowa upośledzona - zaburzenia relaksacji".
Treść konsultacji kardiologicznej (pkt 8 Karty skierowania indywidualnego) pozostaje w dużej mierze nieczytelna, jednak jak wskazał Skarżący w odwołaniu od orzeczenia CKL - lekarz kardiolog orzekł, że występujące u Skarżącego lekkie nadciśnienie należy mieć pod kontrolą i ewentualnie włączyć leczenie farmakologiczne.
Podkreślić należy, że CKL w ogóle nie ustosunkowała się do ww. konsultacji lekarza okulisty i kardiologa. Powołała się wyłącznie na wynik badania echokardiograficznego, jednak zdaniem Sądu nie wyjaśniła w sposób wystarczający z jakich względów uznała, że stwierdzone nadciśnienie (rozpoznanie z punktu 11.2 orzeczenia RKL) należy zakwalifikować do § 31 pkt 3.
Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia CWL nie wynika więc z jakich powodów CKL zaakceptowała stanowisko RKL co do kwalifikacji rozpoznanych schorzeń odpowiednio do § 25 pkt 2 (kat. Z/N) i § 31 pkt 3 (kat. N) Wykazu. CKL nie wyjaśniła swego stanowiska również w kontekście argumentacji odwołania, pomimo tego, że Skarżący odwoływał się do treści ww. jednostek redakcyjnych Wykazu oraz objaśnień szczegółowych do nich. Oznacza to, że CKL dopuściła się naruszenia art. 39 ust. 5 w związku z art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich. W istocie bowiem uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest ogólnikowe i nieprzekonujące, a w konsekwencji nie poddaje się kontroli Sądu. Uzasadnienie orzeczenia, które ma charakter decyzji administracyjnej, powinno być tak skonstruowane, aby zarówno osoba badana, jak i sąd administracyjny kontrolujący legalność orzeczenia, miał możliwość poznania motywów, jakimi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie w sprawie.
Rolą uzasadnienia jest objaśnienie toku rozumowania, który doprowadził organ (komisję lekarską) do zastosowania przepisu prawa w konkretnej sprawie. W sferze faktów (uzasadnienia faktycznego) chodzi o wyjaśnienie okoliczności wskazujących na potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz wpływu tych okoliczności na treść rozstrzygnięcia. W sferze prawa (uzasadnienia prawnego) chodzi zaś o wskazanie obowiązującej normy i jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia tych wymogów nie spełnia.
Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie CKL zostało wydane co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem ww. przepisów ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia MRiF z dnia 13 kwietnia 2017 r., a naruszenie to, zdaniem Sądu, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że sąd administracyjny kontrolując orzeczenia komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby (określenie kategorii zdolności do służby) rozstrzyga kwestie formalne, dotyczące procedury wydawania orzeczeń oraz kwalifikacji rozpoznanych schorzeń do obowiązujących przepisów prawa. Sąd administracyjny nie rozstrzyga natomiast kwestii medycznych, a więc prawidłowości rozpoznania schorzeń czy zastosowanych do tego metod diagnostycznych. W związku z tym, podzielając zastrzeżenia Skarżącego co do kwalifikacji rozpoznanych u niego schorzeń w świetle postanowień Wykazu, Sąd nie mógł odnieść się do tej części argumentacji Skarżącego, która dotyczy samego rozpoznania u niego tychże schorzeń.
Końcowo odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a. i w konsekwencji niezałatwienia sprawy w terminie, wskazać należy, że kwestie terminu rozpatrzenia odwołania od orzeczenia komisji lekarskiej I instancji określa powołany wyżej art. 46 w związku z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich. Jednakże przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie nie była terminowość działania CKL, lecz wydane przez tę Komisję orzeczenie z dnia [...] sierpnia 2023 r., co wprost wynika z petitum skargi.
Odnośnie zarzutu błędnego przyporządkowania przez CKL schorzenia z punktu 11.1 rozpoznania RKL, tj. do § 25 pkt 2, rub. 41 zamiast do § 25 pkt 2, rub. 4 Sąd stwierdza, że takie przyporządkowanie należy traktować jako oczywistą omyłkę, która z całą pewnością nie może skutkować nieważnością orzeczenia - jak podnosił to Skarżący.
Ponownie rozpoznając sprawę CKL uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Podda wnikliwej analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście kwalifikacji schorzeń rozpoznanych u Skarżącego przez RKL w [...]. W razie potrzeby przeprowadzi dodatkowe badania bądź zgromadzi dodatkową dokumentację. Rozważy argumentację przedstawioną w odwołaniu i ustosunkuje się do niej mając na względzie w szczególności kwalifikację schorzeń do postanowień ww. "Wykazu chorób i ułomności (...)" i objaśnień szczegółowych. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie należycie je uzasadni stosownie do poczynionych wyżej uwag i zgodnie z wymogami art. 39 ust. 5 w związku z art. 47 ust. 3 ustawy o komisjach lekarskich.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło