II SA/Wa 521/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-22
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Janusz Walawski, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego miał podstawy prawne do odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu funkcjonariusza?Ratio decidendi
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia, ponieważ analiza posiadanej dokumentacji nie potwierdziła, że skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, co jest warunkiem koniecznym do podwyższenia emerytury. Organ działał zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego, a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w koniecznym zakresie na podstawie posiadanych danych i ewidencji.Stan faktyczny
Skarżący, były funkcjonariusz Centralnego Biura Antykorupcyjnego, wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu w okresie od września 2007 r. do grudnia 2016 r. Organ odmówił wydania zaświadczenia po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, które nie potwierdziło, że skarżący podejmował czynności służbowe w warunkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia. Skarżący zaskarżył postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej także: "Szef CBA" lub "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. - dalej także: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku P.P. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") z dnia 27 lipca 2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Szefa CBA z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], odmawiającego wydania skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w okresie od [...] września 2007 r. do [...] grudnia 2016 r. w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu - utrzymał w mocy postanowienie poprzedzające z dnia [...] lipca 2020 r.
Zaskarżone postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2020 r. skarżąc zwrócił się do Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z prośbą o wydanie zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia emerytury, za okres służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w okresie od [...] września 2007 r. do [...] grudnia 2016 r. z tytułu pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu.
W związku z powyższym wnioskiem skarżącego organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które miało na celu zbadanie, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W toku postępowania przeanalizowano toku służby wnioskodawcy pod kątem pełnienia jej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. Przedmiotowe czynności miały na celu ustalenie, czy w przypadku wymienionego funkcjonariusza zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( Dz. U. z 2019 r. poz. 288 z późn. zm. - zwanej dalej "ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy") w związku z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2019 r. poz. Nr 86, poz. 734 z późn. zm.)..
W konsekwencji powyższego, w wyniku analizy dokumentacji służbowe stwierdzono, że skarżący w okresie od [...] września 2007 r. do [...] grudnia 2016 r. wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawcze, procesowe i konwojowo – ochronne. W toku wykonywania tych czynności nie wystąpiły okoliczności, które stanowiły zagrożenie życia lub zdrowia skarżącego.
Mając na względzie powyższe ustalenia, w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego - działając na podstawie art. 219 k.p.a. w związku z § 4 pkt 1 przedmiotowego odmówił wydania skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez niego służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w w okresie od [...] września 2007 r. do [...] grudnia 2018 w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu.
Szef CBA wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu.
Z kolei, jak zauważył organ, zgodnie z dyspozycją § 4 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia (z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt U/12/1-3), emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia.
Ponadto, Szef CBA stwierdził, że kwalifikacja i ocena czynności wykonywanych przez skarżącego w okresie od [...] września 2007 r. do [...] grudnia 2016 r. nastąpiła również przy uwzględnieniu wytycznych nr N/1/15/W Szefa CBA z dnia 17 sierpnia 2015 r. w sprawie trybu ustalania pełnienia przez funkcjonariuszy CBA służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. Organ wskazał, że wspomniane wytyczne nr N/1/15/W Szefa CBA z dnia 17 sierpnia 2015 r. zawierają określony katalog czynności o charakterze operacyjno-rozpoznawczym i dochodzeniowo-śledczym. Organ zauważył jednakże, że aby wykonywanie tych czynności mogło zostać zakwalifikowane, jako okoliczność stanowiącą podstawę do podwyższenia emerytury, czynności te musiałyby być wykonywane w określonych warunkach, których wystąpienie powodowałoby zagrożenie dla życia lub zdrowia funkcjonariusza, inne niż normalne następstwo służby.
W związku z powyższym, Szef CBA stwierdził, iż brak jest podstaw do wydania skarżącemu zaświadczenia, o którym mowa w § 14 ust. 1 pkt 3 przedmiotowego rozporządzenia, którego treść potwierdzałaby pełnienie służby przez skarżącego w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Szef ABW, powołując się zarówno na przepisy art. 217 k.p.a., jak i art. 218 § 1 i 2 k.p.a. - wskazał, że w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, iż zaświadczenie nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Organ potwierdza nim jedynie, a nie stwierdza istnienie w danym czasie określonego stanu. Organ zauważył, że potwierdzenia tego, co do zasady, dokonuje się przy tym na podstawie posiadanych już danych. Główną rolę w tym zakresie pełnią więc dane z ewidencji, rejestru, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalonych innymi technikami. Jednocześnie, organ podniósł, iż postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Organ stwierdził, że odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów..
Ponadto, Szef CBA, powołując się na stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 16 listopada 2017 r., wydanym w sprawie sygn. akt III SA/Gd 697/17 - stwierdził, że z brzmienia § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, wynika, że zagrożenie dla życia lub zdrowia, o którym mowa w tym przepisie, powinno mieć charakter szczególny, a nie być jedynie normalnym następstwem służby.
Mając na uwadze powyższe, Szef CBA podkreślił jednoznacznie, że nie dysponuje dokumentami wskazującymi na to, aby skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, co w konsekwencji świadczy o braku podstaw do wydania skarżącemu zaświadczenia żądanej treści.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie skargę na postanowienie Szefa CBA z dnia [...] grudnia 2020 r. zarzucają organowi, że naruszył art. 218 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariusz, poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów prawa materialnego w zakresie art. 109 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania
W odpowiedzi na skargę Szef CBA wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wojewódzkie sądy administracyjny, w zakresie swojej właściwości, oceniając zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz.2325 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone postanowienie Szefa CBA jak i utrzymane nim w mocy postanowienie poprzedzając odmawiające wydania skarżącemu stronie skarżącej zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
Sąd uznał, że Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, odmawiając wydania skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, nie dopuścił się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 219 k.p.a. w zw. z art. 217 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w związku z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.
Tym samym, Sąd uznał, że Szef CBA, wydając oba sporne postanowienia - nie dopuścił się jakiegokolwiek naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
Przechodząc do oceny legalności spornych postanowień Szefa CBA, na wstępie należy bardzo wyraźnie podkreślić, iż zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Zgodnie z treścią art. 217 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Skarżący wystąpił do Szefa CBA o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia przez niego we wskazanym przez niego okresie służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.
W świetle tego przepisu, emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Na podstawie delegacji ustawowej (vide: art. 15 ust. 6 cyt. ustawy) zostało wydane rozporządzenie wykonawcze określające szczegółowe warunki podwyższania emerytur funkcjonariuszom wymienionych służb.
Z uwagi na okres wskazany we wniosku o wydanie zaświadczenia, w niniejszej sprawie miało zastosowanie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734 z późn. zm.).
Zgodnie z § 4 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., emeryturę funkcjonariusza CBA podwyższa się 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz ten w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia.
Z treści przytoczonego przepisu - mającego znaczenie w niniejszej sprawie z uwagi na charakter służby pełnionej przez skarżącego - wynika więc, że zagrożenie dla życia lub zdrowia, o którym mowa w § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., powinno mieć charakter szczególny, a nie być jedynie normalnym następstwem służby.
Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. (gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego), organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że obowiązek wydania zaświadczenia wiąże się z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Uznać należy, że organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie, działa wyłącznie na podstawie oraz w granicach prawa i w konsekwencji jego działanie jest uzależnione od tego, czy i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane są w jego posiadaniu. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy (vide: Z. Kmieciak: Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo z 2004 r., nr 10, s. 58).
Stosownie do art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Wprawdzie, zauważyć należy, iż w doktrynie przyjmuje się, że do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o dowodach, to jednak z uwagi na treść art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. organ nie ma obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia, może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w k.p.a. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75-86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie dla usunięcia wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw.
W konsekwencji, uznać należy, iż postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. musi zatem odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy też zbioru danych innego rodzaju. Nie ma natomiast podstaw do wydania zaświadczenia, co do innych faktów lub okoliczności, które zostały udowodnione tylko samym zeznaniem świadka. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, niedopuszczalne jest tu, na przykład w drodze zeznań świadków tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów. Zeznania świadków w toku postępowania wyjaśniającego są dopuszczalne jedynie na okoliczność istnienia w organie dokumentacji potwierdzającej wykonywanie obowiązków służbowych w określonych warunkach, uzasadniających podwyższenie emerytury.
Mając na względzie powyższe, należy uznać, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy odmowa wydania skarżącemu zaświadczenia żądanej treści poprzedzona została przeprowadzeniem przez organ postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 218 § 2 k.p.a.
Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, iż warunkiem uznania, że skarżący uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie zagrożenia jego życia lub zdrowia. Oczywistym jest przy tym, iż służba skarżącego, z uwagi na podstawowe zadania realizowane przez formację CBA, sama w sobie związana jest z ryzykiem wystąpienia wielu potencjalnych zagrożeń dla życia lub zdrowia funkcjonariuszy. Zagrożenia te dotyczą niemal wszystkich funkcjonariuszy CBA, bowiem każdy funkcjonariusz CBA, podejmując służbę w pełni zdaje sobie (czy też winien zdawać sobie) sprawę z tego, iż zobowiązany jest wykonywać swoje obowiązki nawet z narażeniem zdrowia i życia. Samo pełnienie służby na danym stanowisku służbowym i wykonywanie podczas pełnienia służby przypisanych zakresem czynności zadań i obowiązków nie jest zatem równoznaczne z pełnieniem służby w warunkach szczególnych, uzasadniających podwyższenie emerytury funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
W konsekwencji, przyjąć należy, że podstawa do wydania zaświadczenia o okresach służby pełnionej w szczególnych warunkach, uzasadniających podwyższenie emerytury, zgodnie z przepisami rozporządzenia, zachodzi wtedy, gdy pozostająca w dyspozycji organu dokumentacja potwierdza konkretne, rzeczywiste sytuacje zagrożenia z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określone okoliczności stwarzały niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Istnieje bowiem oczywista różnica między potencjalnym niebezpieczeństwem, jakie może nieść za sobą służba w CBA dla każdego funkcjonariusza, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu, bądź w oznaczonej akcji i to w ściśle wymaganym wymiarze czasu.
Z samego zatem faktu, że skarżący w toku pełnienia służby uczestniczył w wykonywaniu czynności o tzw. podwyższonym ryzyku, nie można jeszcze wywodzić, że w każdym przypadku występowało w czasie ich realizacji szczególne zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza. Służba w takiej formacji, jak CBA, w sposób oczywisty wiąże się bowiem z narażeniem zdrowia, a nawet życia przy wykonywaniu ustawowych zadań. Stąd też możliwość podwyższenia emerytury z tytułu służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu jest swoistym przywilejem i może mieć miejsce tylko w sytuacji, kiedy w sposób niebudzący wątpliwości zostanie wykazane pełnienie służby w takich warunkach.
W sytuacji natomiast, gdy przeprowadzona analiza dokumentacji będącej w dyspozycji jednostki organizacyjnej CBA, w której skarżący pełnił służbę, nie wykazała istnienia dowodów (dokumentów), potwierdzających, że skarżący w trakcie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia, organ zasadnie odmówił wydania zaświadczenia.
Wbrew zarzutom skarżącego - Szef CBA, odmawiając wydania skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego służbę w CBA w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, miał na względzie wspomniany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt U/12/1-3, wyraźnie wskazując, że dyspozycja przepisu § 4 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia musi być rozumiana z uwzględnieniem stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w owym orzeczeniu.
Wobec powyższego, uznać trzeba, że to, iż wskutek wspomnianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wyeliminowano przesłankę w postaci "bezpośredniego" zagrożenia życia lub zdrowia - nie oznacza, jak zdaje się sugerować skarżący, że z samego faktu pełnienia służby w CBA, w każdym przypadku, występuje szczególne zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza. Tym samym, Sąd uznał, że niezasadny jest zarzut naruszenia przez Szefa CBA § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
W rozpoznawanej sprawie, po dokonaniu analizy akt osobowych, organ zwrócił się do właściwej jednostki organizacyjnej CBA, w której skarżący pełnił służbę, o udzielenie informacji, czy skarżący podejmował czynności uzasadniające prawo do podwyższenia emerytury, o których mowa w § 4 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia.
W tej sytuacji, skoro z analizy dokumentacji będącej w dyspozycji właściwej komórki organizacyjnej CBA nie wykazała, aby czynności służbowe skarżącego wykraczały poza tzw. "zwykłe" ryzyko zawodowe, które wpisane jest w służbę funkcjonariusza CBA i brak jest udokumentowanych zdarzeń, potwierdzających wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, to jedyną możliwą formą załatwienia wniosku skarżącego z dnia (...) maja 2018 r. było wydanie przez Szefa CBA, na podstawie art. 219 k.p.a., postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty podniesione w skardze, odnoszące się do naruszenia przez organ w toku rozpoznania sprawy przepisów postępowania, pozbawione są jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw.
W ocenie Sądu, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego podjął, dopuszczalne w tego rodzaju postępowaniu czynności wyjaśniające dla ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia treści zaświadczenia żądanego przez skarżącego.
Zdaniem Sądu, przeprowadzone przez Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., zostało dokonane w sposób wyczerpujący i wszechstronny. Skoro ustalenia polegające na zbadaniu posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych, nie potwierdziły jednak faktu podejmowania przez skarżącego czynności służbowych spełniających kryteria uzasadniające podwyższenie emerytury, to uznać trzeba, iż bezpodstawny jest zarzut skarżącego dotyczący rzekomego zaniechania badania dokumentów znajdujących się w posiadaniu CBA, ponieważ takie dokumenty, jeżeli istniały zostały sprawdzone i przeanalizowane.
Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że w zaskarżonym postanowieniu Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, wskazał dokładnie, jakie materiały były przez organ badane, przedstawił wyniki tych badań, jak również wskazał, dlaczego inne dowody nie mogły być w sprawie przeprowadzone. Z kolei, skarżący, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, nie przedstawił jakichkolwiek konkretnych argumentów lub dowodów na okoliczność podejmowanych rzekomo w warunkach szczególnych czynności służbowych w ramach służby w CBA.
Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając oba sporne postanowienia, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego nie dopuścił się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
Jednocześnie, Sąd uznał, że Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, rozstrzygając w niniejszej sprawie, nie dopuścił się również naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa i stosowanego przez nie prawa.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło