II SA/Wa 523/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Andrzej Góraj, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych - oddala skargę - Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. , na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U z 2002 r., Nr 101 poz. 926 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. S. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] listopada 2012 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi A. S. na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych /.../ podmiot wysyłający – na użytkowany przez nią numer [...] - sms o treści marketingowej z nr [...] /.../ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że do biura GIODO wpłynęła skarga A. S., na przetwarzanie jej danych osobowych w celach marketingowych cyt. marketingowych /.../podmiot wysyłający – na użytkowany przez nią numer [...] - sms o treści marketingowej z nr [...] /.../. Pismem z dnia [...] października 2012 r. GIODO poinformował ww., że podanie z dnia [...] października 2012 r. dotknięte jest brakami uniemożliwiającymi wszczęcie w opisanej sprawie postępowania administracyjnego i w oparciu o art. 64 § 2 kpa, wezwał do jednoznacznego, pisemnego wskazania podmiotu, przeciwko, któremu kierowana jest skarga poprzez wskazanie jego nazwy i adresu siedziby pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z [...] listopada 2012 r. ww. podała, że wezwanie organu traktuje jako żart. W takiej sytuacji zdaniem organu jedyną możliwą reakcją na podanie z dnia [...] października 2012 r. jest odmowa wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61 a § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. We wniosku z dnia [...] października 2012 r. inicjującym postępowanie nie wskazano podmiotu przeciwko któremu został on skierowany, lakoniczna jego treść nie pozwala na jednoznaczne ustalenie podmiotu przeciwko któremu wnioskująca oczekuje przeprowadzenia postępowania administracyjnego i podjęcie przeciwko niemu działań przewidzianych w ustawie o ochronie danych osobowych. GIODO podkreślił, że nie jest organem którego zadaniem jest przeprowadzanie ustaleń, mających na celu stwierdzenie jaki konkretnie podmiot dopuścił się w określonej indywidualnej sprawie działań, które mogły ewentualnie świadczyć o naruszeniu przez niego przepisów o ochronie danych osobowych. Wobec poczynionych ustaleń Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi A. S., na przetwarzanie jej danych osobowych w celach marketingowych cyt. marketingowych /.../podmiot wysyłający – na użytkowany przez nią numer [...] - sms o treści marketingowej z nr [...] /.../. W stosunku do postanowienia A. S. wniosła zażalenie i wniosła o jego uchylenie. Ponownie rozpoznając sprawę organ nie znalazł podstaw dla zmiany swojego stanowiska. Ponownie podkreślił, że nie ma kompetencji dla przeprowadzania ustaleń jaki konkretny podmiot dopuścił się naruszeń danych osobowych w konkretnej indywidualnej sprawie, a zatem wyręczania strony w czynieniu ustaleń które dopiero warunkują możliwość skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego. Ustalenia w tym zakresie powinna poczynić strona, ewentualnie skorzystać z drogi postępowania karnego. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym A. S. wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61a § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja w ocenie Sądu nie narusza przepisów prawa. Mając na uwadze podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności należy ocenić prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia formalnego odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie. Podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 61a § 1 kpa dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 6, poz. 18) i obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r. Wskazana nowelizacja kpa pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego jego wszczęcia od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia co do istoty żądania strony przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Z treści art. 61a § 1 kpa wynika że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę która nie jest stroną. Natomiast drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 kpa jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć, takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, to wskazać należy, że z treści wniosku inicjującego niniejsze postępowanie nie wynika przeciwko komu został skierowany. Lakoniczne sformułowanie nie pozwala na jednoznaczne ustalenie podmiotu przeciwko któremu skarżąca oczekuje przeprowadzenia postępowania administracyjnego i podjęcia działań przewidzianych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). Sąd podziela stanowisko organu, że GIODO nie jest organem którego zadaniem jest prowadzenie ustaleń, mających na celu stwierdzenie jaki konkretnie podmiot dopuścił się w określonej indywidualnie sprawie działań, które mogą ewentualnie świadczyć o naruszeniu przez niego przepisów o ochronie danych osobowych, czyli miałby wyręczyć stronę w czynieniu ustaleń , które dopiero warunkują możliwość skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego. Ustalenia w tym zakresie powinna poczynić sama strona skarżąca. W razie potrzeby może skorzystać z drogi postępowania karnego. To organy ścigania a nie organy administracji publicznej dysponują instrumentami śledczymi i mogą ustalić jaki konkretny dopuścił się nieakceptowanych przez stronę zachowań. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2011 r. I OSK 238/11 /.../ organ ochrony danych osobowych nie posiada instrumentów prawnych, które umożliwiałyby mu wyręczanie strony w kwestii ustalenia okoliczności faktycznych, które ewentualnie mogą stać się przedmiotem zaskarżenia /.../. Zgodnie z art. 14 ustawy o ochronie danych osobowych, GIODO prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie poddanej jego rozstrzygnięciu, wykorzystując powołane w przepisie instrumenty. Podstawowym instrumentem prawnym z którego korzysta organ ochrony danych osobowych w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy i zweryfikowania zarzutów strony skarżącej jest wezwanie strony skarżonej do złożenia wyjaśnień i dowodów w sprawie. W sytuacji, gdy organ nie posiada informacji na temat podmiotu, który mógłby złożyć wyjaśnienia w sprawie, nie jest władny do podjęcia jakiejkolwiek czynności. Należy również podkreślić że skierowanie żądania złożenia wyjaśnień i dowodów w indywidualnej sprawie do niewłaściwego podmiotu naraża organ na ryzyko ujawnienia danych osobowych strony skarżącej podmiotowi nieuprawnionemu. Wobec poczynionych ustaleń, skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, organ w sprawie niniejszej prawidłowo zastosował art. 61a § 1 kpa i odmówił wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.