II SA/Wa 523/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-18
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Adam Lipiński, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacje dotyczące projektu instrukcji rachunkowości regulacyjnej i projektu opisu kalkulacji kosztów przedsiębiorcy, który wykonuje zadania publiczne, mogą zostać uznane za tajemnicę przedsiębiorstwa i tym samym odmówiono im udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że informacje dotyczące projektu instrukcji rachunkowości regulacyjnej i projektu opisu kalkulacji kosztów mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, jeśli spełniają przesłanki określone w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tj. posiadają wartość gospodarczą, nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej i podjęto niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Fakt, że przedsiębiorca wykonuje zadania publiczne, nie pozbawia go prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie informacji posiadających wartość gospodarczą, o ile podjął działania w celu zachowania ich poufności.Stan faktyczny
Ogólnopolski Związek Pracodawców złożył skargę na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE), który utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej projektów instrukcji rachunkowości regulacyjnej i opisu kalkulacji kosztów. Organ odmówił udostępnienia, uznając te informacje za tajemnicę przedsiębiorstwa, posiadającą wartość gospodarczą i objętą klauzulą poufności. Strona skarżąca kwestionowała uznanie informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa, podnosząc, że P. świadczy usługi w ogólnym interesie gospodarczym, a dane te są częściowo upublicznione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Anna Mierzejewska, , Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Związku Pracodawców [...] z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - oddala skargę -
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r., którą to decyzją odmówił udostępnienia informacji publicznej Ogólnopolskiemu Związkowi Pracodawców [...] zs. w [...], dotyczącej P. S.A. zs. w [...] w zakresie:
1. projektu instrukcji rachunkowości regulacyjnej za rok 2016,
2. projektu opisu kalkulacji kosztów na rok 2016,
będących załącznikami nr 1 i 2 do pisma P. z dnia [...] października 2015 r.
Jako podstawę materialnoprawną odmowy organ wskazał art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.). Stwierdził, że żądane informacje posiadają wartość gospodarczą, mogą być wykorzystane przez konkurentów dla osiągnięcia przewagi konkurencyjnej (zaoszczędzenia wydatków lub przysporzenia zysków).
Jednocześnie stwierdził, że informacje te nie są ujawnione do wiadomości publicznej i podlegają definicji tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wyjaśnił, że żądane informacje zostały przekazane Prezesowi UKE – w związku z realizacją jego ustawowych zadań, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy - Prawo pocztowe, w zakresie zatwierdzenia w drodze decyzji i instrukcji rachunkowości.
Organ wskazał też, że przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności, bowiem opatrzył je klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa".
W konkluzji stwierdził, że skoro stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, należało odmówić ich udostępnienia w oparciu o art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W skardze do tutejszego Sądu Ogólnopolski Związek Pracodawców – [...] zs. w [...], wnosząc o uchylenie decyzji, podniósł naruszenie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nadto naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że nie zgadza się z oceną organu, iż żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Podniósł, że P. świadczy usługi powszechne w ogólnym interesie gospodarczym, tym samym dostępne i jawne winny być żądane informacje.
Zarzucał, że żądane dane nie posiadają z obiektywnego punktu widzenia wartości gospodarczej. Twierdził, że wnioskowane informacje zostały częściowo ujawnione i są dostępne na stronie BIP P., nadto, że były dostępne internetowo. W skardze zaprezentowano przykłady, podając portale i daty publikacji tych częściowych informacji.
W konkluzji stwierdzono, że żądane informacje są częściowo upublicznione, nadto że Prezes UKE nie uwzględnił, iż P. podlega regulacjom, jakim nie podlegają inni operatorzy, bowiem wyznaczona jest na operatora zobowiązanego do świadczenia usług powszechnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne, a zatem jest zobowiązany, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.).
Istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy Prezes UKE mógł odmówić żądanych informacji w zakresie:
1. projektu instrukcji rachunkowości regulacyjnej na rok 2016,
2. projektu opisu kalkulacji kosztów na rok 2016,
będących załącznikami nr 1 i 2 do pisma P. z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], dotyczącego wniosku o zatwierdzenie projektu instrukcji rachunkowości regulacyjnej na rok 2016 oraz projektu opisu kalkulacji kosztów na rok 2016, w zakresie nieudostępnionym pismem Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (zwanego dalej "Prezesem UKE") z dnia [...] października 2015 r., z uwagi na fakt, iż informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa P..
W myśl art. 5 ust. 2 udip prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. To, czy przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności informacji musi być oceniane każdorazowo w warunkach danej, indywidualnej sprawy. Nie musi to koniecznie polegać na formalnym objęciu danej informacji klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy bądź poufności (np. w drodze uchwały zarządu), czy przyjęciu określonego regulaminu. Mogą to być bowiem również jednoznaczne działania faktyczne.
Istotne jest to, czy przedsiębiorca podjął w sposób jednoznaczny niezbędne działania w celu zachowania poufności żądanych informacji, uzewnętrzniając je wyraźnie w taki sposób, który umożliwia kontrolę sądowi administracyjnemu.
Zaznaczyć należy, że nie sama wartość gospodarcza informacji automatycznie przesądza o objęciu tej informacji tajemnicą przedsiębiorcy, lecz podjęcie przez podmiot działań niezbędnych do zachowania poufności.
W ocenie Sądu trafnie Prezes UKE uznał, że P. takie działania podjęła, skoro objęła żądane informacje "klauzulą poufności" (bezsporne). Bez znaczenia pozostaje również, czy i w jakim stopniu żądane informacje w okrojonym zakresie udostępniane były na stronach internetowych, wskazywanych przez stronę skarżącą. Przypomnieć należy, iż informacje podane np. w BIP w ogóle nie podlegają udostępnieniu w trybie udip jako powszechnie dostępne.
Nie można też było zgodzić się z zarzutami skargi, że żądane informacje nie posiadają wartości gospodarczej, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Oczywistym jest, że żądane projekty bieżącej (bo za rok 2016) instrukcji rachunkowości i opisu kalkulacji kosztów, dotyczą danych finansowych przedsiębiorcy, które co do zasady są ściśle chronione przez każdego przedsiębiorcę działającego na rynku konkurencyjnym.
Zarówno z instrukcji rachunkowości, jak i opisu kalkulacji kosztów, wynikają informacje dotyczące sfery kosztów, zysków, strat. Oczywistym jest, że żaden przedsiębiorca nie udostępnia i nie może być obligowany do udostępniania informacji w tym zakresie. To, że P. S.A. wykonuje zadania publiczne nie oznacza automatycznie, że jako przedsiębiorca działający na konkurencyjnym rynku ma udostępniać swoje tajemnice organizacyjne, systemowe, rachunkowe.
Zgodnie z art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. A więc informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnia łącznie trzy warunki:
1. ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub posiada wartość gospodarczą,
2. nie została ujawniona do wiadomości publicznej,
3. podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności.
Przyjmuje się, że informacja ma charakter technologiczny, kiedy dotyczy najogólniej rozumianych sposobów wytwarzania, formuł chemicznych, wzorów i metod działania. Za informację organizacyjną przyjmuje się całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym. Informacja handlowa obejmuje najogólniej, całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym. Tajemnicą przedsiębiorstwa nie mogą być:
1. aktualny odpis z właściwego rejestru,
2. informacje ujawniane w trakcie otwarcia ofert - nazwa firmy, adres wykonawcy, cena, termin wykonania, okres gwarancji, warunki płatności,
3. kosztorys, ceny jednostkowe,
4. informacja z banku o wysokości posiadanych środków pieniężnych.
Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), klauzule umowne dotyczące jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy rozwiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko organu, iż informacje dotyczące udostępnienia projektu instrukcji rachunkowości regulacyjnej na rok 2016 oraz projektu opisu kalkulacji kosztów P. na 2016 rok stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, której legalną definicję zawiera przepis art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca – P. S.A. - nie miał woli ujawnienia tych informacji ogółowi i podjął działania dla zachowania ich poufności. Nie ulega wątpliwości, że w świetle powołanych przepisów informacje te stanowią dla Spółki tajemnice przedsiębiorstwa.
W sprawie niniejszej zaistniała zatem przesłanka, określona w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do ograniczenia dostępu do żądanych przez stronę skarżącą informacji, a w konsekwencji do wydania, na podstawie art. 16 ust. 1 tej ustawy, decyzji o odmowie ich udostępnienia.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ dokonał poprawnej analizy, czy zastrzeżona część informacji stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, czy jej nie stanowi.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło