II SA/Wa 523/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-22
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Dąbrowska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie pracy zarobkowej przez żołnierza zawodowego w okresie orzeczonej niezdolności do służby z powodu choroby, mimo że zwolnienie lekarskie miało na celu ochronę przed stresem, stanowi bezwzględną przesłankę utraty prawa do uposażenia?Ratio decidendi
Wykonywanie pracy zarobkowej przez żołnierza zawodowego w okresie orzeczonej niezdolności do służby z powodu choroby stanowi bezwzględną przesłankę utraty prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego, zgodnie z art. 60e ust. 3 i 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten nie wymaga badania celu ani charakteru zwolnienia lekarskiego w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, który utracił prawo do uposażenia za okres dwudziestu zwolnień lekarskich z powodu choroby. Organ stwierdził, że w tym czasie żołnierz wykonywał pracę zarobkową w dwóch placówkach medycznych. Żołnierz kwestionował tę decyzję, argumentując, że zwolnienia lekarskie miały na celu ochronę przed stresem związanym ze służbą, a praca w innych warunkach nie wykluczała możliwości ich wykorzystania zgodnie z celem. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia utraty prawa do uposażenia za okres zwolnień lekarskich - oddala skargę -
Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], powołując w podstawie prawnej art. art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." oraz art. 60e ust. 2, 3, 4, 7, 9, 10 i 13 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 i 2138), dalej również jako: "ustawa pragmatyczna", po rozpoznaniu odwołania [...]. S. B. od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w G. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia utraty prawa do uposażenia za okres zwolnień lekarskich, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w G. orzekł o utracie przez [...]. S. B., pełniącego zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej nr [...] na stanowisku [...], prawa do uposażenia za cały okres zwolnień lekarskich wystawionych w okresie od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r.
Na skutek odwołania strony Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w P. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ odwoławczy uznał za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie ustaleń w sprawie w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Stwierdził, iż organ I instancji dopuścił się naruszenia procedury określonej w art. 60e ustawy pragmatycznej, bowiem nie przeprowadził kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich, udokumentowanej protokołem sporządzonym przez osobę upoważnioną, nie przedstawił protokołu żołnierzowi celem zgłoszenia uwag oraz nie zachował wytycznych Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2014 r. dotyczących m.in. przeprowadzania kontroli wykorzystania zwolnień lekarskich żołnierzy zawodowych.
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 60e ust. 3, 7 i 13 ustawy pragmatycznej, stwierdził, że [...]. S. B. utracił prawo do uposażenia za okres dwudziestu wymienionych szczegółowo w sentencji decyzji zwolnień lekarskich wystawionych w okresie od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. w kwocie wyliczonej odrębnie dla każdego z opisanych zwolnień lekarskich, w łącznej wysokości 35.300,53 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w czasie przeprowadzonej kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich, na podstawie informacji Placówki Żandarmerii Wojskowej w G. z dnia [...] kwietnia 2016 r oraz z dnia [...] maja 2016 r., a także dwudziestu zwolnień lekarskich złożonych przez stronę, Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] protokołem z dnia [...] września 2016 r. - sporządzonym przez osobę upoważnioną - ustalił nieprawidłowe wykorzystanie zwolnień lekarskich przez stronę polegające na tym, że w czasie orzeczonej niezdolności do służby [...]. S. B. wykonywał pracę zarobkową w Pogotowiu Ratunkowym Regionalnego Szpitala Specjalistycznego w G. oraz Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w G.
Organ I instancji przedstawił szczegółowo ustalone dni objęte zwolnieniami lekarskimi, w których wymieniony wykonywał pracę zarobkową. Wskazał, iż zgodnie z art. 60e ust. 3 ustawy pragmatycznej, jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, żołnierz zawodowy traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. Stosownie zaś do art. 60e ust. 7 tejże ustawy, kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy żołnierz zawodowy w okresie orzeczonej niezdolności do służby (...) nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej. Organ wskazał, iż z przepisu tego wynika, że sam fakt wykonywania pracy zarobkowej stanowi o nieprawidłowym wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego. Zatem stwierdzenie utraty prawa do uposażenia żołnierza w kwocie określonej w sentencji decyzji jest uzasadnione.
W odwołaniu do powyższej decyzji [...]. S. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, nieuwzględnienie interesu strony oraz uniemożliwienie jej czynnego udziału w postpowaniu,
- art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji niezbadanie istoty sprawy, tj. czy ww. zwolnienia były wykorzystywane sprzecznie z ich celem w rozumieniu art. 60e ustawy pragmatycznej,
- art. 60e ustawy pragmatycznej przez uznanie, że sam fakt świadczenia pracy na rzecz innych podmiotów w okresie korzystania przez stronę ze zwolnień lekarskich jednoznacznie wskazuje, że były one wykorzystywane sprzecznie z ich przeznaczeniem.
Skarżący wzniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania bądź uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu wskazano w szczególności, iż organ I instancji pominął dyspozycje płynące z art. 60e ust. 7 ustawy pragmatycznej, który wskazuje na konieczność ustalenia przez organ prowadzący postępowanie najpierw celu zwolnienia lekarskiego, a następnie sprawdzenia czy żołnierz nie wykorzystuje go w sposób nieprawidłowy. Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] czerwca 2016r., zwolnienia lekarskie miały na celu uchronienie żołnierza od przebywania w środowisku stresogennym. Przyczyną niezdolności do służby był stres wywołany sytuacją życiową żołnierza oraz narastającym konfliktem z przełożonym w jednostce wojskowej, co mogło nasilić objawy chorobowe. Fakt ten uzasadniał konieczność przebywania strony na zwolnieniach lekarskich i w żaden sposób nie wykluczał możliwości świadczenia pracy w środowisku mniej stresogennym. Skoro zatem strona wykorzystywała zwolnienia lekarskie zgodnie z ich celem, zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem powołanych przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. wskazał, że zgodnie z art. 60e ust. 9 ustawy pragmatycznej, dowódca jednostki wojskowej zobowiązany był w prowadzonym postępowaniu upoważnić osobę do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Osoba kontrolująca w razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że żołnierz zawodowy wykonuje pracę zarobkową winna sporządzić protokół i wskazać na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (art. 60e ust. 10 ww. ustawy).
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wypełnił dyspozycje norm wskazanych w art. 60e ustawy pragmatycznej. I tak: na podstawie informacji z Placówki Żandarmerii Wojskowej zawartych w dwóch pismach powołanych w protokole kontroli z dnia [...] września 2016 r. oraz zwolnień lekarskich opisanych w protokole kontroli i decyzji ustalił, że w opisanych dniach i godzinach [...]. S. B. wykonywał pracę zarobkową we wskazanych podmiotach. Kontrolę przeprowadziła osoba upoważniona przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...]. W protokole ustalono, że nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego polegało na wykonywaniu pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do służby. Protokół kontroli został przedstawiony stronie w celu wniesienia ewentualnych uwag. Strona podpisała protokół nie wnosząc uwag. Organ odwoławczy nie stwierdził rozbieżności między informacjami służącymi za podstawę ustaleń organu I instancji, a treścią protokołu. Strona (jej pełnomocnik) nie kwestionowała ustaleń protokołu w zakresie faktu wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do służby.
Organ odwoławczy wskazał, że okoliczność wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do służby wojskowej na gruncie art. 60e ustawy pragmatycznej stanowi samodzielną przesłankę świadczącą o nieprawidłowym wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego przez żołnierza zawodowego. Kwestionując ten pogląd, odwołujący się wybiórczo przywołał tylko część art. 60e ust. 7 ww. ustawy i błędnie go zinterpretował uznając, że ustalenia organu I instancji zawarte w protokole kontroli i decyzji winny być poprzedzone ustaleniem przez dowódcę jednostki wojskowej charakteru i celu zwolnień lekarskich żołnierza zawodowego.
Organ odwoławczy podkreślił, iż stosunek służbowy żołnierza zawodowego określony jest omawianą ustawą pragmatyczną. Służba wojskowa żołnierza zawodowego wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia, a Państwo rekompensuje żołnierzom trud, ograniczenia i wyrzeczenia związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej (art. 3 ust. 2 i 3 ustawy pragmatycznej).
Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej. Żołnierz winien zatem pozostawać w stanie gotowości do wykonywania zajęć służbowych w obowiązującym go czasie służbowym w jednostce wojskowej, poza wyjątkami określonymi w ustawie pragmatycznej. Takim wyjątkiem jest m.in. okres zwolnienia lekarskiego, w którym żołnierz zawodowy zwolniony jest od zajęć służbowych z powodów opisanych w art. 60b ww. ustawy. W niniejszym postępowaniu powodem zwolnienia strony od zajęć służbowych była choroba (art. 60b ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Zatem żołnierz zawodowy w świetle ww. przepisów albo może być niezdolny do służby z powodu choroby w okresie wskazanym w zwolnieniu lekarskim i z powodu choroby jest zwolniony od zajęć służbowych albo obowiązany jest pozostawać w stanie gotowości do wykonywania zajęć służbowych na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej. Ustalenie w toku kontroli, że żołnierz zawodowy w okresie orzeczonej niezdolności do służby wykonuje pracę zarobkową, wskazuje na nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, o czym stanowi zwrot "w szczególności" zastosowany przez ustawodawcę w art. 60e ust. 7 ustawy.
Organ II instancji podkreślił, iż z ww. przepisu wprost wynika, że sam fakt wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do służby przez żołnierza zawodowego świadczy o nieprawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego.
Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. S. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, wydanie przedmiotowej decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie interesu skarżącego;
- w szczególności nieodniesienie się do treści zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2016 r. złożonego przez skarżącego w toku postępowania wykazującego charakter oraz cel zwolnień lekarskich składanych przez skarżącego;
- nieodniesienie się do zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia [...] września 2017 r.;
b) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na nieodniesienie się do charakteru zwolnień lekarskich przekładanych przez skarżącego, a w konsekwencji niezbadanie istoty sprawy, tj. czy ww. zwolnienia były wykorzystywane sprzecznie z ich celem w rozumieniu art. 60e ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych;
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 60 ust. e ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez uznanie, że sam fakt świadczenia pracy na rzecz innych podmiotów w okresie korzystania przez stronę ze zwolnień lekarskich jednoznacznie wskazuje, że były one wykorzystywane sprzecznie z ich przeznaczaniem, podczas gdy celem zwolnień lekarskich było uniknięcie nadmiernego stresu związanego z konfliktową sytuacją w miejscu pracy skarżącego, tj. Jednostce Wojskowej w G. nr [...], mogącej odbić się negatywnie na zdrowiu psychicznym skarżącego.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w całości; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W motywach skargi skarżący podniósł w szczególności, że organ orzekający nie ocenił całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W swych rozważaniach pominął istotne okoliczności podane w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] czerwca 2016 r. Zaświadczenie to jednoznacznie wskazuje na przyczynę korzystania przez skarżącego ze zwolnień lekarskich nie wykluczając możliwości świadczenia przez niego pracy na rzecz innych podmiotów.
Zdaniem skarżącego, organ błędnie zinterpretował dyspozycje płynące z art. 60e ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten jasno wskazuje, że organ winien najpierw ustalić cel i przeznaczenie zwolnień lekarskich, a następnie sprawdzić czy żołnierz nie wykorzystuje ich w sposób nieprawidłowy. Ustawodawca w przytoczonym przepisie używa zwrotu "w szczególności", który jasno wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty, a stanowi jedynie wskazanie wytycznych dla organów prowadzących postępowanie.
O niezdolności do pracy decyduje z jednej strony określony stan chorobowy oraz jego nasilenie, z drugiej rodzaj i charakter wykonywanej pracy. Możliwa jest zatem sytuacja, w której pracownik zatrudniony u różnych pracodawców staje się niezdolny do wykonywania jednej pracy, a zachowuje zdolność do wykonywania drugiej. Prowadzący leczenie lekarz uprawniony jest do stwierdzenia, czy istniejący stan powoduje, że pracownik jest - co prawda czasowo - niezdolny do wykonywania jednej pracy (np. z uwagi na stres i kondycję psychiczną), ale pomimo choroby zachował zdolność do wykonywania innej pracy
Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] czerwca 2016 r. przedmiotowe zwolnienia lekarskie miały na celu uchronić skarżącego od przebywania w środowisku stresogennym. Od wielu miesięcy pomiędzy skarżącym, a przełożonymi rysuje się konflikt, którego przejawem jest chociażby niniejsza sprawa. Słabsza dyspozycja zdrowotna skarżącego wynikała również z faktu, iż w okresie poprzedzającym przedmiotowe zwolnienia lekarskie poddany był ogromnej presji spowodowanej realizacją ostatniego etapu specjalizacji.
Reasumując skarżący stwierdził, że niezdolność do pracy była związana ze stresem związanym z jego sytuacją życiową oraz narastającym konfliktem pomiędzy nim, a bezpośrednimi przełożonymi w jednostce. Przebywanie skarżącego w warunkach podwyższonego stresu będącego następstwem ww. okoliczności mogło spowodować nasilenie objawów chorobowych. Okoliczność ta uzasadniała konieczność przebywania skarżącego na zwolnieniach lekarskich i w żaden sposób nie wykluczała możliwości świadczenia pracy w środowisku mniej stresogennym.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rzeczą sądu administracyjnego jest zatem dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego oraz trafności ich wykładni, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów, biorąc pod uwagę stan prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji oraz stan faktyczny ustalony przez organ prowadzący postępowanie w sprawie.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie została poddana decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w G. z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia utraty przez [...]. S. B. prawa do uposażenia za okres dwudziestu wymienionych w sentencji decyzji zwolnień lekarskich wystawionych w okresie od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. w kwocie wyliczonej odrębnie dla każdego z opisanych zwolnień lekarskich, w łącznej wysokości 35.300,53 zł.
Stosownie do treści art. 60b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 ze zm.), zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym żołnierz zawodowy jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby. Z kolei w myśl art. 60c ww. ustawy okres przebywania na zwolnieniu lekarskim potwierdza zaświadczenie lekarskie, wystawione zgodnie z przepisami art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy, z uwzględnieniem przypadków wymienionych w pkt 1 - 5, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania.
Przepis art. 60e ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy stanowi, że prawidłowość wykorzystania przez żołnierza zawodowego zwolnienia lekarskiego może podlegać kontroli, przy czym kontrolę tę przeprowadza dowódca jednostki wojskowej. Jeżeli natomiast w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, żołnierz zawodowy traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia (ust. 3).
Stosowanie do art. 60e ust. 7 ww. ustawy, kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy żołnierz zawodowy w okresie orzeczonej niezdolności do służby, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej.
Zgodnie z art. 60e ust. 9 ww. ustawy, kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przeprowadza osoba upoważniona przez dowódcę jednostki wojskowej. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że żołnierz zawodowy wykonuje pracę zarobkową, albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób, niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (ust. 10). Protokół przedstawia się żołnierzowi zawodowemu w celu wniesienia do niego ewentualnych uwag. Wniesienie uwag żołnierz zawodowy potwierdza własnoręcznym podpisem (ust. 12). Na podstawie ustaleń zawartych w protokole dowódca jednostki wojskowej stwierdza, w drodze decyzji, utratę prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 (ust. 13).
Wskazane powyżej wymogi formalne zostały w niniejszej sprawie dopełnione. Z materiału aktowego wynika, że rozkazem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], działając na podstawie art. 60e ust. 2 pkt 2 i ust. 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, upoważnił pracownika sekcji personalnej do przeprowadzenia kontroli ustalenia prawidłowości wykorzystania przez skarżącego zwolnienia lekarskiego w okresie od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] kwietnia 2016r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący w czasie korzystania z opisanych w protokole kontroli dwudziestu zwolnień lekarskich wykonywał pracę zarobkową w Pogotowiu Ratunkowym Regionalnego Szpitala Specjalistycznego w G. oraz w Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w G. w dniach i godzinach pracy wskazanych przez te podmioty w pismach przesłanych do Placówki Żandarmerii Wojskowej w G. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół, który następnie został przedstawiony skarżącemu celem wniesienia ewentualnych zastrzeżeń. Z treścią protokołu skarżący zapoznał się w dniu [...] sierpnia 2016 r. Zastrzeżenia do protokołu kontroli złożył pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] września 2016 r. wskazując, iż z protokołu nie wynika jaki charakter i cel miały zwolnienia składane przez stronę i jaki miałby być prawidłowy sposób ich wykorzystania. W szczególności organ nie ustalił, czy zwolnienia te uniemożliwiały stronie świadczenie pracy w ogóle, czy tylko w szczególnych warunkach. O niezdolności do pracy decyduje bowiem z jednej strony określony stan chorobowy i jego nasilenie, z drugiej rodzaj i charakter wykonywanej pracy. Możliwa jest zatem sytuacja, w której pracownik zatrudniony u różnych pracodawców staje się niezdolny do wykonywania jednej pracy, a zachowuje zdolność do wykonywania drugiej pracy. Treść protokołu nie uzasadnia tezy, że strona wykorzystywała zwolnienia lekarskie niezgodnie z ich przeznaczeniem skoro nie wynika z niego jaki miały one charakter i podłoże.
W tym stanie rzeczy organy obu instancji uznały, iż wobec brzmienia przepisów art. 60e ust. 3, 7 i 13 ustawy pragmatycznej, istnieją podstawy do stwierdzenia utraty przez skarżącego prawa do uposażenia za cały okres zwolnień lekarskich. Stanowisko to jest - w ocenie Sądu - prawidłowe.
W przedmiotowej sprawie niesporne jest złożenie przez skarżącego w Jednostce Wojskowej nr [...] dwudziestu zwolnień lekarskich z powodu choroby za okres od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r., jak i wykonywanie przez skarżącego pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do służby z powodu choroby. Nie stanowi przedmiotu zaskarżenia ilość zwolnień lekarskich, ani dane pochodzące od ww. placówek medycznych, dotyczące pracy zarobkowej skarżącego w okresie objętym zwolnieniami lekarskimi.
Zarzuty skargi, podnoszone uprzednio w zastrzeżeniach do protokołu kontroli, a następnie w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dotyczą wykładni art. 60e ust. 7 ustawy o służbie wojskiej żołnierzy zawodowych, który w ocenie skarżącego obliguje organy do analizy celu i przeznaczenia wystawionych zaświadczeń lekarskich oraz oceny w niniejszej sprawie, czy skarżący zachował zdolność do wykonywania pracy w innych - mniej stresogennych - warunkach. Nie do zaakceptowania jest, zdaniem skarżącego, stanowisko organu, że każde wykonywanie pracy zarobkowej w okresie przebywania żołnierza zawodowego na zwolnieniu lekarskim jest równoznaczne z wykorzystaniem go w sposób sprzeczny z przeznaczeniem.
W ocenie Sądu powyższy pogląd jest błędny. Przepis art. 60e ust. 7 ustawy pragmatycznej jest jednoznaczny w swej treści i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Zgodnie z jego brzmieniem kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy żołnierz zawodowy w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej. Użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności" wskazuje, że gdy chodzi o "wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem" nie mamy do czynienia z katalogiem zamkniętym, bowiem owa "niezgodność" wykorzystania zwolnienia lekarskiego może przybrać różną postać w zależności od konkretnego przypadku, przy czym wszystkich takich przypadków nie sposób enumeratywnie wymienić. Natomiast sam fakt świadczenia pracy zarobkowej na rzecz innych podmiotów w okresie korzystania przez żołnierza zawodowego ze zwolnienia lekarskiego stanowi przypadek szczególny, z którym ustawodawca związał bezpośrednio skutek w postaci utraty prawa do uposażenia. Jest to zatem bezwzględna przesłanka utraty prawa do uposażenia, która nie wymaga badania przez organ celu i charakteru zwolnienia lekarskiego. Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w treści powołanego wyżej art. 60e ust. 10 ustawy pragmatycznej.
Bezzasadne jest w świetle powyższego stanowisko skarżącego, że nie każde wykonywanie pracy zarobkowej w czasie zwolnienia lekarskiego przez żołnierza zawodowego jest równoznaczne z wykorzystywaniem go w sposób sprzeczny z przeznaczeniem, na co wskazują poglądy wyrażone w orzecznictwie "o niezdolności do pracy". Poglądy judykatury dotyczące stosunku pracy, ze względu na pełną regulację zagadnień związanych ze stosunkiem służbowym żołnierzy zawodowych, w tym kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie.
Całkowicie niezrozumiała w ocenie Sądu pozostaje argumentacja skargi wskazująca na to, że omawiane zwolnienia lekarskie miały na celu uchronić skarżącego od przebywania w środowisku silnie stresogennym w jednostce wojskowej, nie wykluczając jednocześnie możliwości świadczenia pracy w warunkach mniej stresogennych, tj. w wymienionych placówkach medycznych. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w okresach obejmujących zwolnienia lekarskie skarżący był niezdolny do służby z powodu choroby, zaś zastrzeżenie "pacjent może chodzić" w żaden sposób nie usprawiedliwia aktywności skarżącego w postaci wykonywania pracy zarobkowej. Taki zapis upoważnia jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego przez osobę chorą, np. poruszania się po mieszkaniu, udania się na ewentualne zabiegi, czy kontrolę lekarską.
Brak jest podstaw do uznania, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, na podstawie niepełnego materiału dowodowego, z pominięciem interesu skarżącego. Organy zebrały w sposób pełny i wyczerpujący materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych stosując procedurę określoną w art. 60e ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodzić należy się ze skarżącym, że w uzasadnieniu decyzji zarówno I jak i II instancji organy nie odniosły się do kwestii zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2016 r. które to - jak podnosił skarżący - jednoznacznie wskazuje na przyczynę korzystania ze zwolnień lekarskich nie wykluczając możliwości świadczenia przez niego pracy na rzecz innych podmiotów. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, bowiem podstawą uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego jest tylko takie naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wprost wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Taka jednak sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, bowiem jak trafnie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, specyfika stosunku służbowego oraz szczególne regulacje zawarte z art. 60e ustawy pragmatycznej wykluczają ocenę wystawionych zwolnień lekarskich z punktu widzenia możliwości świadczenia przez żołnierza zawodowego pracy zarobkowej, w tym przypadku - jak podnosił skarżący - w warunkach "mniej stresogennych".
Na marginesie zauważyć należy, że rzeczą Sądu nie jest ocena -podnoszonych przez skarżącego - kwestii związanych z konfliktem z przełożonymi w jednostce wojskowej, czy odczuwanego stresu. Wykracza to bowiem poza przedmiot niniejszego postępowania.
Nie jest również trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 8 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji ze względu na brak odniesienia się przez organ do charakteru zwolnień lekarskich. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne oraz wyjaśnienie z jakich powodów organ uznał za bezzasadne badanie celu i charakteru skontrolowanych zwolnień lekarskich. Stanowisko organu, jak wskazano powyżej, jest prawidłowe.
Końcowo, odnosząc się do powołanego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1880/16 Sąd stwierdza, że wyrok ten zapadł w odmiennych okolicznościach faktycznych, gdzie skarżący podczas korzystania ze zwolnienia lekarskiego nie świadczył pracy zarobkowej. W związku z tym przeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego w ww. sprawie (który to środek dowodowy winien być zdaniem pełnomocnika przeprowadzony przez organ w niniejszej sprawie) nie dotyczyło badania celu, czy też charakteru zwolnień lekarskich ze względu na rodzaj pracy świadczonej przez żołnierza zawodowego, lecz możliwości wykonywania przez niego określonej aktywności sportowej w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim, która miała być korzystna z punktu widzenia powrotu do zdrowia i rehabilitacji.
Reasumując, Sąd stwierdza, że w przedstawionym stanie faktycznym zaskarżoną decyzję należy uznać za zgodną z prawem, zaś zarzuty skargi za nieuzasadnione. Organ odwoławczy rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), poczynił niezbędne ustalenia faktyczne oraz właściwie zastosował obowiązujące przepisy prawa. W sposób przekonujący wyjaśnił również motywy podjętej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło