II SA/Wa 525/14

Dnia 19 stycznia 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G. L. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty socjalnej postanawia: - ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. G. L. (dalej "skarżąca", "wnioskodawczyni") zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznaniu jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w niniejszej sprawie. Z treści wniosku oraz dokumentów zamieszczonych w aktach administracyjnych wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a wyłącznym źródłem jej utrzymania są świadczenie socjalne, z których korzysta z przerwami od 2003 r. Do formularza wniosku skarżąca dołączyła kopie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2014 r., i [...]października 2014 r. przyznających zasiłek celowy na zakup żywności w miesiącach październik-grudzień 2014 r. w wysokości po 300 zł. Według oświadczenia, skarżąca zajmuje mieszkanie służbowe o pow. 28 m2. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Stwierdzono, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że rodzaj i wysokość świadczeń, stanowiących źródło jej utrzymania, uniemożliwia jej poniesienie wydatków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżąca w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W rezultacie wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuję o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.