II SA/Wa 529/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw.), Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] oraz decyzję ją poprzedzającą Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w B., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., którą to decyzją odmówiono T. G. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w miejscowości D. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że przedmiotowy lokal mieszkalny został jej przydzielony na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. na czas oznaczony do 30 czerwca 2006 r. Wskazał, że T. G. dwukrotnie zwracała się z prośbą o wyrażenie zgody i wydanie tytułu prawnego na zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu mieszkalnym przy ul.[...], a mianowicie w dniu 12 czerwca 2006 r. oraz w dniu 27 września 2006 r. Uzasadniając decyzję o odmowie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania organ stwierdził, iż T. G. była poinformowana pismem z dnia 7 marca 2006 r. o uprawnieniach i możliwościach nabycia zajmowanego lokalu oraz o obowiązku jego opróżnienia do 30 czerwca 2006 r. w sytuacji niepodjęcia w terminie czynności związanych z jego nabyciem. Organ podał, że wniosek o nabycie lokalu T. G. wniosła 27 czerwca 2006 r. i z uwagi na czasochłonność procedury związanej z wykupem lokalu realizacja jej wniosku nie była możliwa. Odmawiając T. G. prawa zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] organ jako podstawę prawną wskazał przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...), który stanowi, że jedynie w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym innej osobie niż żołnierz służby stałej. Stwierdził, że wnioskująca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które świadczyłyby o jej wyjątkowym położeniu, warunkach społecznych, ekonomiczno-materialnych, zdrowotnych i rodzinnych zasługujących na szczególne potraktowanie. Nadto stwierdził, iż to, że skarżącej nie poinformowano o terminie, w którym winna złożyć wniosek o nabycie przedmiotowego lokalu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniosła, iż posiadała tytuł prawny do lokalu nr [...] przy ul. [...] w D. do 30 czerwca 2006 r. oraz że przed tą datą, bo 12 czerwca 2006 r., wniosła o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w spornym lokalu oraz wniosła o wykup tego lokalu wpłacając kwotę zryczałtowanych kosztów przygotowania nieruchomości do sprzedaży i regulując zaległy czynsz. Wywodziła, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa powinna sprzedać jej lokal, gdyż spełniała wszystkie przesłanki do jego nabycia. Podkreślała, że Dyrektor Oddziału WAM naruszył § 3 ust. 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie sprzedaży lokali mieszkalnych przez WAM z dnia 23 grudnia 2004 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 4, poz. 368 z późn. zm.), który stanowi, że w zawiadomieniu o możliwości zakupu lokalu powinien być określony termin do złożenia wniosku o nabycie lokalu, termin wpłacenia kwoty równej zryczałtowanym kosztom przygotowania nieruchomości do sprzedaży. Zarzuciła, iż w żadnym z otrzymanych od organu pism odnośnie możliwości zakupu lokalu nie określono terminu, w jakim należy złożyć wniosek. Twierdziła, że jej sytuacja była wyjątkowa, bowiem w trakcie rozpoczętej procedury zakupu lokalu minął czas obowiązywania decyzji o prawie zamieszkiwania. Prezentowała pogląd, że należało przeprowadzić wszczętą procedurę sprzedaży lokalu i do czasu nabycia lokalu wydać decyzję o prawie do zamieszkiwania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła również, że nabycie lokalu od Agencji jest dla niej – byłej żony żołnierza zawodowego, jak i córki żołnierza – jedyną możliwością znalezienia własnego mieszkania, bowiem skromne dochody nie pozwalają jej nabyć lokalu na wolnym rynku. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...) rozstrzygnięcie pozostawia uznaniu organu. Przyznał, że wniosek o wykup lokalu skarżąca wniosła 26 czerwca 2006 r. oraz że brak tytułu prawnego do lokalu (po 30 czerwca 2006 r.) "niweczył wniosek o jego wykup". Przyznał też, że postępowanie w sprawie prawa zamieszkiwania warunkuje rozpoznanie wniosku o wykup lokalu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniesiona przez T. G. skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 29 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398) w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że wydanie takiej decyzji nie jest obligatoryjne – a zatem pozostawione jest uznaniu administracyjnemu. Ustawa nie zawiera definicji "sytuacji wyjątkowej", a zatem znaczeniu etymologicznemu należy przypisać rozumienie tego określenia. Trafnie organ zauważa, za "Słownikiem Języka Polskiego" PWN Warszawa 1981 r., że na wyjątkowość sytuacji składa się – bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe – położenie w jakim się ktoś znajduje oraz posiadane warunki ekonomiczne, majątkowe, materialne i mieszkaniowe. Zasadnie też twierdzi, że ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowych spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji. Stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała sytuacja wyjątkowości, organ przekroczył granice uznania administracyjnego naruszając podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę zaufania obywateli do organów państwowych wymienioną w art. 8 kpa. W sprawie bezsporne i niekwestionowane jest, iż w okresie do 30 czerwca 2006 r. skarżąca posiadała uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu położonym przy ul. [...] w miejscowości D. Bezsporne również jest, że w okresie posiadania tego prawa, przed jego wygaśnięciem, tj. przed 30 czerwca 2006 r., skarżąca wniosła do organu dwa niezależne od siebie wnioski. Pierwszy z nich opatrzony był datą 3 czerwca 2006 r. (data wpływu do organu 12 czerwca 2006 r., k-5 akt administracyjnych) i zawierał prośbę "przedłużenia okresu najmu lokalu mieszkalnego do momentu zakończenia zakupu tego mieszkania (...), do momentu sfinalizowania zakupu lokalu i unormowania mojej sytuacji prawnej". Drugi wniosek skarżąca złożyła w dniu 27 czerwca 2006 r. (k-7) i dotyczył on wykupu zajmowanego lokalu. Na uwagę w tym miejscu zasługuje fakt, iż akta administracyjne nie zawierają ani wniosku skarżącej o wykup przedmiotowego lokalu, ani dowodu na okoliczność wpłacenia przez nią kwoty 783,56 zł tytułem zryczałtowanych kosztów przygotowania nieruchomości do sprzedaży. To, że taki wniosek został przez skarżącą wniesiony i to w okresie przed 30 czerwca, tj. w czasie, gdy posiadała prawo do lokalu, wynika z treści pisma organu z [...] lipca 2006 r. (k-17 akt administracyjnych). Skoro więc skarżąca (co w sprawie jest bezsporne) wniosła przed 30 czerwca 2006 r. dwa różne wnioski, tj. wniosek o przyznanie prawa do zamieszkiwania "o przedłużenie najmu po 30 czerwca 2006 r." oraz wniosek o wykup zajmowanego lokalu i obie sprawy dotyczyły tego samego lokalu i tych samych stron, niewątpliwie w sprawie zaistniała wyjątkowa sytuacja prawna, bowiem od rozstrzygnięcia pierwszej ("o przedłużenie najmu") zależało rozstrzygnięcie drugiej sprawy ("o wykup"). Stosownie bowiem do art. 56 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojny RP prawo do nabycia lokalu mieszkalnego (...) przysługuje osobom posiadającym tytuł prawny do zamieszkania. A zatem w dacie wydania przedmiotowej decyzji oczywistym było dla organu, iż pozbawienie skarżącej po 30 czerwca 2006 r. prawa do zajmowanego lokalu, pozbawia ją automatycznie możliwości wykupu tego lokalu pomimo tego, że wniosek o wykup lokalu złożyła przed 30 czerwca 2006 r., tj. w czasie, gdy posiadała prawo do lokalu. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w piśmie organu z [...] lipca 2006 r. nr [...] (k-17 akt administracyjnych), w którym organ informuje skarżącą, iż z uwagi na brak prawa do zamieszkiwania po 30 czerwca 2006 r. niemożliwa będzie realizacja wykupu przez nią zajmowanego lokalu i informuje jednocześnie, że zwraca jej wpłaconą na rzecz wykupu kwotę 783,56 zł. Wydając zatem w dniu [...] listopada 2006 r. decyzję o odmowie prawa zamieszkiwania Prezes WAM miał świadomość, że swoją uznaniową decyzją, wydaną w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...), pozbawia skarżącą wykupu lokalu, albowiem nie mając prawa do lokalu (art. 56 ustawy) traci ona prawo do jego nabycia. Zdaniem Sądu, wyjątkowa sytuacja prawna, w której znalazła się skarżąca, uzasadniała przyjęcie, iż zachodzą przesłanki wynikające z art. 29 ustawy do wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu do czasu zakończenia procedury wykupu tegoż lokalu. Tymczasem organ nie zważając, że swoją arbitralną decyzją pozbawia skarżącą prawa do wykupu lokalu w swoim interesie ekonomicznym (otwarciem możliwości sprzedaży lokalu na wolnym rynku) uznał, że "nie zachodzi w sprawie sytuacja wyjątkowości". W ocenie Sądu powyższe działania organu przeczyły zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa. Dodać należy, iż wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył § 3 ust. 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie sprzedaży lokali mieszkalnych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową z 23 grudnia 2004 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 4, poz. 368 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w zawiadomieniu o możliwości wykupu powinien znaleźć się termin do złożenia wniosku o nabycie lokali, jak i termin wpłacenia kwoty równej zryczałtowanym kosztom przygotowania nieruchomości do sprzedaży. W sprawie bezsporne jest, że kierowane do skarżącej zawiadomienia o możliwości wykupu lokalu powyższych terminów nie zawierały (nie wskazywały). W ocenie Sądu skarżąca nie może ponosić konsekwencji braku wskazania przez organ terminu do złozenia wniosku o wykup, tym bardziej, że złożyła go w czasie, gdy posiadała tytuł prawny do lokalu (27.06.06 r.). Na koniec dodać należy, iż zaskarżona decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego nie spełnia wymogów art. 107 kpa. Decyzja wydana w ramach uznania powinna zawierać wnikliwe, rzetelne ustalenia stanu faktycznego, jak i pełną analizę stanu prawnego łącznie z uwzględnieniem jej skutków prawnych dla stron. Wymogów tych zaskarżona decyzja nie tylko nie spełnia, ale stanowi jawne ich zaprzeczenie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.