II SA/Wa 531/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesorzy WSA Agnieszka Miernik, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Filip Wolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrot kosztów kształcenia, zakwaterowania i wyżywienia 1. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Komendant [...] Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 65 ust. 1 w związku z art. 39 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.), a ponadto § 1, § 2, § 3, § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie kosztów wyżywienia i umundurowania otrzymanych przez funkcjonariusza Służby Więziennej w czasie nauki, warunków ich zwracania oraz przypadków zwalniania z obowiązku zwrotu tych kosztów (Dz. U. Nr 1 poz. 10), odmówił zwolnienia S. B. z obowiązku zwrotu zrewaloryzowanej kwoty, stanowiącej równowartość kosztów wyżywienia i umundurowania otrzymanych w czasie nauki, podczas szkolenia w [...] Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w K. i zobowiązał go do zwrotu tych kosztów w łącznej kwocie 1.894,54 zł. W uzasadnieniu podał, że S. B. w okresie od 4 listopada 2003 r. do 28 maja 2004 r. był studentem Szkoły Oficerskiej Służby Więziennej w [...] Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w K. i w czasie szkolenia użytkował otrzymane umundurowanie, i przez 92 dni otrzymywał bezpłatne wyżywienie. Koszt wyżywienia, jakie otrzymywał on w czasie nauki wyniósł 1.775,60 zł, natomiast wartość umundurowania otrzymanego w czasie szkolenia wyniosła kwotę 118,94 zł. Łączna kwota wyżywienia i użytkowania umundurowania wyniosła 1.894,54 zł. Powyższe koszty wyliczono na podstawie § 1 ust. 2 powstałego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Wobec tego, że decyzją personalną nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej, uwzględniając prośbę S. B., z dniem [...] sierpnia 2006 r. zwolnił go ze służby, stosownie do postanowień art. 65 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Więziennej, Komendant [...] Ośrodka Służby Więziennej w K., decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], zobowiązał tego funkcjonariusza do zwrotu kosztów wyżywienia i umundurowania podczas szkolenia. Powołany przepis stanowi bowiem, że wystąpienie funkcjonariusza ze służby przed upływem pięciu lat powoduje obowiązek zwrotu przez niego zrewaloryzowanych kosztów wyżywienia i umundurowania otrzymanych podczas szkolenia. Komendant [...] Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w K. odmówił także S. B. zwolnienia od zwrotu tych kosztów, bowiem w ocenie organu, zwrot kosztów nie spowoduje uszczerbku w sytuacji bytowej jego rodziny. S. B. pozostaje bowiem w związku małżeńskim, posiada dwójkę małoletnich dzieci, żona pracuje, a łączna kwota świadczeń, jaką otrzymał on przy zwolnieniu ze służby wynosiła 13.346,42 zł. Dyrektor Generalny Służby Więziennej, rozpatrując w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie S. B. od decyzji organu pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości kwoty do zwrotu z tytułu kosztów wyżywienia i zakwaterowania z kwoty 1.894,50 zł, do kwoty 1.749,82 zł, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że uwzględnił w części zarzuty S. B. zgłoszone w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie jego pobytu na szkoleniu. Ustalił, że w niektórych dniach wykazanych przez organ pierwszej instancji funkcjonariusz ten nie korzystał z wyżywienia lub nie w pełni korzystał z wyżywienia. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie S. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Twierdził, że organ przy wyliczaniu wysokości kosztów do zwrotu nie uwzględnił dwóch dni usprawiedliwionej nieobecności w ośrodku szkoleniowym, tj. 14 i 15 marca 2004 r. W okresie tym wyjeżdżał do miejsca swego zamieszkania, na wezwanie dyrektora jego jednostki macierzystej w B. Ponadto, zdaniem skarżącego, niewłaściwie zostały naliczone koszty korzystania z umundurowania służbowego. W obliczeniach tych nie uzupełniono bowiem tych okresów, kiedy z umundurowania nie korzystał, a w szczególności, gdy był w pełni wyprowiantowany (nie korzystał z wyżywienia). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wnosił o uwzględnienie skargi w zakresie dotyczącym ustalenia wysokości kwoty do zwrotu z tytułu wyżywienia i umundurowania do kwoty 1.711,22 zł i uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w tej części zaskarżonej decyzji. Przyznał bowiem, że w zakresie wysokości kosztów do zwrotu z tytułu wyżywienia i umundurowania skarżącego podczas jego pobytu na szkoleniu w Szkole Oficerskiej, w zaskarżonej decyzji ponownie zawyżono koszty. W pozostałym zakresie wnosił o oddalenie skargi, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny spruje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę S. B. pod tym kątem, Sąd stwierdził, że organy podejmujące zaskarżone decyzje w zakresie obciążenia skarżącego kosztami jego wyżywienia oraz umundurowani podczas szkolenia, dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim miało to wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Dyrektor Generalny Służby Więziennej, a także organ pierwszej instancji podejmujący pierwszą decyzję byli związani rygorami procedury administracyjnej. Organy powinny więc przy wydawaniu zaskarżonych decyzji przestrzegać zasady dochodzenia prawy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dodatkowego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie organy pierwszej i drugiej instancji nie zachowały wszystkich tych reguł procesowych przy rozpoznaniu sprawy obciążenia skarżącego kosztami jego wyżywienia i umundurowania podczas szkolenia oficerskiego. W obu zaskarżonych decyzjach błędnie ustalono wysokość kwoty do zwrotu przez skarżącego i te błędne wyliczenia były wynikiem niewłaściwego ustalenia i oceny całego materiału dowodowego, co przyznał w odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej. Przy ponownym rozpoznaniu tej sprawy organ winien w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzeć i ocenić ponownie cały materiał dowodowy z uwzględnieniem zarzutów zgłoszonych przez skarżącego. Dlatego też Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 152 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.