II SA/Wa 532/17

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. F. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać Z. F. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w niniejszej sprawie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W związku ze złożoną skargą Z. F. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i wnuczętami. Ujawniła, że posiada dom o powierzchni [...] m2, z działką o powierzchni [...] m2. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia alimentacyjne wypłacane na wnuczęta w wysokości łącznej [...] zł. Z. F. wyliczyła, że ponosi wydatki na zakup energii elektrycznej w wysokości [...] zł, gazu – [...] zł, telefonu [...] zł, spłaty kredytu za laptop w wysokości [...] zł, opału [...] zł, żywności [...] zł, leczenia – [...] zł, dojazdów do lekarza [...] zł, opłaty za wodę – [...] zł, śmieci – [...] zł, zakup chemii [...] zł, leków dla dzieci [...] zł, opłat szkolnych [...] zł, kosztów zakupu ubrań [...] zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Analizując charakter sprawy nie ulega wątpliwości, że skarga Z. F. mieści się w katalogu takich spraw. W rezultacie, skarżąca w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249 a p.p.s.a.). Wskazać również należy, że wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych był już przedmiotem rozpoznania, a referendarz sądowy postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r., w sprawie o sygnaturze akt II SO/Wa 11/17 odmówił Z. F. przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując przedstawioną wyżej sytuację majątkową strony referendarz doszedł do przekonania, że Z. F. spełnia przesłanki do uwzględnienia jej wniosku i przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie pracuje, a jedynym źródłem dochodu jej i trzech wnuczek są alimenty, które w całości przeznacza na bieżące potrzeby. Jednocześnie ze złożonego oświadczenia majątkowego wynika, że wnioskodawczyni nie uzyskuje jakichkolwiek innych dochodów i oszczędności. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla swojego i rodziny utrzymania. Z tego względu, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.