II SA/Wa 533/15

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku C. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. C. P. w toku postępowania sądowego kierując do Sądu na urzędowym formularzu wniosek PPF zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu podał, że nie uzyskuje żadnego dochodu. Ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, udziały w spółce z o.o. o wartości [...] zł, i [...] zł, wierzytelności w postaci gwarancji wypłaty wynagrodzenia z uwagi na przysługujące mu udziały w spółce. Skarżący oświadczył, że nie uzyskuje żadnego dochodu, ciążą na nim zobowiązania (tytuły egzekucyjne) o wartości ok. [...] zł. Z uwagi na to, że wniosek – mimo, że złożony na urzędowym formularzu – budził wątpliwości referendarza sądowego co do jego treści, wezwaniem z dnia [...] maja 2016 r., zwrócono się do wnioskodawcy o jego uzupełnienie i nadesłanie dodatkowych dokumentów potwierdzających wystawione tytuły egzekucyjne, oraz do wyjaśnienia czy ujawnione w formularzu nieruchomości przynoszą skarżącemu jakikolwiek dochody i o wskazanie wysokości tego dochodu. W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2016 r., wyjaśnił, że nie osiąga dochodów z nieruchomości, gdyż nie jest jeszcze stroną umowy na dostawę wody z [...]. Ponadto przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., w którym, jak stwierdził, w treści wymieniono [...] postępowań egzekucyjnych, wszystkie te postępowania kończą się postanowieniami o umorzeniu. Rozpatrując zatem złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na sytuację majątkową, stan rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez C. P. oświadczenia o stanie majątkowym nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić. Skarżący domaga się zwolnienia w zakresie kosztów sądowych powołując się na ubóstwo i brak dochodów. Z drugiej jednak strony w sprawie ustanawia do reprezentowania swoich interesów profesjonalnego pełnomocnika. Nawet gdyby przyjąć, że skarżący nie uzyskuje z posiadanych nieruchomości jakichkolwiek dochodów, zauważyć należy, że z nadesłanego do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] nie wynika, że wobec wnioskodawcy prowadzone są, jak twierdzi w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu, postępowania egzekucyjne. Wyrok ów potwierdza jedynie, że takie postępowanie zostało umorzone. Jeszcze raz podkreślić należy, że strona chcąc, aby jej wniosek został rozpoznany merytorycznie ma obowiązek jego dokładnego i prawidłowego wypełnienia formularza, gdyż nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie kwestii związanych z jej sytuacją majątkową, stosownie do treści art. 246 p.p.s.a., ciążyło na stronie. Należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, iż pozostaje w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Okoliczności ujawnione w toku postępowania wskazują raczej, że jego sytuacja finansowa jest niejasna, ma on zabezpieczone potrzeby bytowe, powołuje do sprawy profesjonalnego pełnomocnika, wylicza zobowiązania egzekucyjne, istnienia których później nie potwierdza, a jednocześnie domaga zwolnienia od kosztów sądowych z których najwyższy koszt to kwota 100 zł – wpis od skargi kasacyjnej. Reasumując C. P. nie wykazał, że dane, które są zawarte w formularzu nie budzą wątpliwości i są wystarczające dla oceny sytuacji majątkowej strony. Wobec zatem niewykonania nałożonego na skarżącego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę jego sytuacji majątkowej na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.