II SA/Wa 535/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz na posiedzeniu niejawnym po rozstrzygnięciu wyrokiem z dnia 12 października 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego stwierdza istotne naruszenie prawa i postanawia poinformować Ministra Pracy i Polityki Społecznej o stwierdzonych uchybieniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując sprawę ze skargi M. G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego, uznał za konieczne zwrócić się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej z informacją o istotnych uchybieniach jakie miały miejsce w związku z rozpatrywaniem przez organy administracji przedmiotowej sprawy. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2003 r., skierowanym do Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. M. G. wystąpił o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Starosta S. decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] odmówił przyznania mu zasiłku przedemerytalnego. Następnie wnioskiem z dnia [...] listopada 2005 r. M. G. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w S. o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego. Starosta S. decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] rozpoznając wyżej wskazany wniosek odmówił przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego. W wyniku wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Starosty S. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przyznał skarżącemu z dniem [...] stycznia 2002 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] z urzędu stwierdził nieważność wyżej wskazanej decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2006 r. Ze względu na powyższe Wojewoda P. wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] wskazując, że została ona wydana w wyniku ponownego rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Starosty S. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. W rozstrzygnięciu wskazano, iż dotyczy ona utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji w sprawie odmowy przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] stycznia 2002 r. Podstawą prawną omawianej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001) w zw. z art. 37j ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j.Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r.). Należy zwrócić uwagę, iż decyzja Starosty S. z dnia [...] grudnia 2005 r. wydana była na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i odmawiała przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego. Natomiast decyzja Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2006 r. wydana została na podstawie art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. W niniejszej sprawie doszło więc do sytuacji, w której organ II instancji, po rozpoznaniu odwołania od decyzji odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego, którego przesłanki uzyskania zawiera art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w istocie orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, którego przesłanki uzyskania zawiera art. 37j cyt. ustawy. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 KPA organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Z użytego przez ustawodawcę w wyżej cytowanym przepisie sformułowania "w tym zakresie" wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego, polegające na tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w innym zakresie, niż uczynił to przed nim organ pierwszoinstancyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 1995 r. sygn. IV SA 368/95, niepubl. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2006 r. sygn. II SA/Wa 2231/05, LEX nr 202363 ). Dodatkowo wskazać należy, że decyzja organu odwoławczego, która w trybie art. 138 § 1 KPA rozstrzyga o decyzji organu I instancji nie będącej przedmiotem odwołania, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1990 r. sygn. III SA 647/90, Wspólnota 1991/36/21). Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, iż decyzja Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu na marginesie skład orzekający zaznacza, iż będąca przedmiotem skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 535/07 decyzja została przez Sąd uchylona, wraz z decyzją ją poprzedzającą, z tego względu, że organ I instancji wznawiając postępowanie w rozpatrywanej sprawie naruszył przepisy Działu II Rozdziału I KPA dotyczące wszczęcia postępowania. Otrzymując bowiem wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, w tym wypadku był to wniosek skarżącego z dnia [...] października 2006 r. skierowany do Powiatowego Urzędu Pracy w S. o ponowne rozpatrzenie jego wniosku z dnia [...] lutego 2003 r. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, organ administracji jest zobowiązany dokonać oceny formalnej wniesionego przez stronę podania tj. sprawdzenia czy odpowiada ono wymaganiom przewidzianym przez art. 63 § 1 i 2 KPA dla tego rodzaju pism m.in. co do określenia żądania skierowanego do organu. Tymczasem w rozpatrywanej przez Sąd sprawie, Wojewoda P. zamiast wyjaśnić treść i przedmiot żądania, zawartego we wniosku skarżącego z dnia [...] października 2007 r., samodzielnie uznał, iż skarżący domaga się, powołując orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. SK 15/05, wznowienia na podstawie art. 145a KPA postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2006 r. Powyższe uchybienie uszło uwadze organowi odwoławczemu, stąd też wyrok uchylający wydane decyzje. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, ponieważ rozpoznając sprawę o sygn. II SA/Wa 535/07 Sąd uznał, że organ nie ustalił jakiego postępowania dotyczy wniosek skarżącego o wznowienie, to w ramach tej sprawy Sąd nie mógł skontrolować zgodności z prawem decyzji Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2006 r. Natomiast skoro zarówno Wojewoda P. jak i Minister Pracy i Polityki Społecznej w rozpoznawanej sprawie uznali błędnie, że wniosek dotyczy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2006 r., to ciążył na nich obowiązek sprawdzenia czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji, na podstawie przepisu art. 155 § 1 ppsa, zgodnie z którym w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Przez tok rozpoznawania sprawy należy rozumieć czynności sądu podejmowane od chwili wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego do chwili uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (zob. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, B.Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wolters Kluwer Polska 2006, wydanie II). Stosownie zaś do przepisu art. 155 § 2 tej ustawy organ, który otrzymał postanowienie obowiązany jest w terminie trzydziestu dni od dnia jego otrzymania rozpatrzyć je i powiadomić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie o zajętym stanowisku.