II SA/Wa 535/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-23
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie z mocy prawa z opłat sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
E. G., działając jako przedstawicielka ustawowa małoletniej córki D. G., złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Po oddaleniu skargi przez WSA w Warszawie, E. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Przyznano E. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2012 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. G. - przedstawicielki ustawowej małoletniej D. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać E. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
E. G. po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 18 lipca 2012 r., oddalającego wniesioną przez nią skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletniej córki po zmarłym ojcu, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje w trudnej sytuacji materialnej oraz zdrowotnej, gdyż jest osobą niepełnosprawną podobnie jak jej córka. Podała, że utrzymuje się wraz z dzieckiem z zasiłków z ośrodka pomocy społecznej oraz jest zadłużona u sąsiadów. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku.
Do wniosku została dołączona kserokopia zaświadczenia z Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o wysokości otrzymanych zasiłków w miesiącu marcu, kwietniu i maju 2012 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., 270), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej oraz jej córki jest trudna.
Łączny dochód gospodarstwa domowego skarżącej stanowi kwota 870 zł, na którą składają się przyznane zasiłki. Oznacza to, że na jedną osobę w rodzinie wypada średnio po 435 zł miesięcznie.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło