II SA/Wa 535/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-16
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Danuta Kania, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odmawiający zakwalifikowania wnioskodawcy na listę osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, na podstawie § 22 ust. 2 uchwały Rady Miasta, prawidłowo analizuje sytuację wnioskodawcy sprzed złożenia wniosku, uwzględniając zdarzenia sprzed okresu pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku?Ratio decidendi
Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną uchwałę według stanu prawnego i faktycznego z daty jej podjęcia. Analiza sytuacji wnioskodawcy przez organ, zgodnie z § 22 ust. 2 uchwały Rady Miasta, powinna obejmować okres pięciu lat wstecz od daty złożenia wniosku. W przypadku stwierdzenia negatywnych okoliczności, takich jak zadłużenie i porzucenie lokalu komunalnego w tym okresie, organ ma podstawę do odmowy zakwalifikowania wnioskodawcy na listę oczekujących.Stan faktyczny
A.D. złożyła skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą jej zakwalifikowania na listę osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Organ uzasadnił odmowę tym, że wnioskodawczyni w ciągu ostatnich pięciu lat przed złożeniem wniosku zadłużyła i porzuciła lokal komunalny w C., mimo że posiadała do niego uprawnienia. Skarżąca podniosła, że zdarzenia te miały miejsce wcześniej niż pięć lat przed złożeniem wniosku i kwestionowała odpowiedzialność za zadłużenie. Sąd oddalił skargę, uznając analizę organu za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi A. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu oddala skargę.
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. odmówił A.D. zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy.
Uchwałę podjęto na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju [...] W.(Dz. U. z 2015 r. poz. 1438) oraz § 50 ust. 1 i § 6 ust. 1 pkt 2 Statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik Nr 12 do uchwały Nr [...]Rady [...] W. z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 oraz poz. 454, z 2013 r. poz. 2289 oraz z 2014 r. poz. 1706 i poz. 8307), oraz § 6 pkt 8 uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom W. do wykonywania niektórych zadań i kompetencji miasta [...] W. (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 9485; z 2010 r. Nr 203, poz. 6025; z 2012 r. poz. 8352; z 2014 r. poz. 10376) i § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 4 oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937; z 2011 r. Nr 116, poz. 3676; z 2013 r. poz. 6; z 2014 r. poz. 6136).
W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż A.D. nie ma obecnie stałego miejsca zamieszkania. Od dnia [...] lipca 2015 r. razem z 4-letnią córką przebywa w Ośrodku Interwencji Kryzysowej przy ul. [...] w W., ze skierowaniem ważnym do dnia [...] stycznia 2016 r. W wyniku przeprowadzenia analizy wniosku, zgodnie z § 22 uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W. ustalono, że przed zamieszkaniem w powyższej placówce interwencyjnej od ok. 4 lat zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...], gdzie była również zameldowana na pobyt stały. Decyzją Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2014 r. została wymeldowana z powyższego adresu. Przedmiotowy lokal stanowi własność rodziców jej byłego konkubenta - J.J., zarazem ojca jej najmłodszego z dzieci - z którym wspólnie zamieszkiwała. Z informacji przekazanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej dla Dzielnicy [...] i Komisariat Policji W. [...] wynika, że w trakcie wspólnego zamieszkiwania występowała przemoc w rodzinie ze strony konkubenta nadużywającego alkoholu. Z powodu konfliktów rodzinnych oraz potrzeby zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, wnioskodawczym podjęła działania skutkujące zamieszkaniem w Ośrodku Interwencji Kryzysowej i jednocześnie podjęła starania o uzyskanie miejsca w Domu dla Samotnych Matek w dzielnicy B. W dniu [...] grudnia 2015 r. wnioskodawczyni złożyła dokumenty świadczące, że została objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności przez Ośrodek Pomocy Społecznej dla Dzielnicy [...].
Z oświadczeń A.D. wynika, że średni miesięczny dochód na 1 osobę w rodzinie wynosi 41,67 zł. z tytułu podejmowania prac dorywczych. Na etapie składania i kompletowania dokumentów do wniosku zainteresowana dostarczyła również kopię umowy zlecenie w firmie sprzątającej zawartą do dnia [...] kwietnia 2016 r. na usługi związane z utrzymaniem czystości na obiektach.
Z informacji uzyskanych od wnioskodawczyni podczas spotkania w Wydziale Zasobów Lokalowych w dniu [...] października 2015 r. oraz otrzymanych wyjaśnień z Urzędu Gminy w C. (woj.[...]) oraz Ośrodka Pomocy Społecznej w C. wynika, że A.D posiada również dwoje małoletnich dzieci ze związku małżeńskiego z S.D., z którym rozwód nastąpił w dniu [...] października 2014 r. W międzyczasie zainteresowana pozostawała już w związku nieformalnym z J.J. W stosunku do dwójki starszych córek posiada ograniczone prawa rodzicielskie, a opiekę nad dziećmi sprawują dziadkowie ze strony ojca dzieci.
W C. wnioskodawczyni posiadała uprawnienia do najmu lokalu komunalnego z zasobów gminy, wraz z byłym mężem. Jednak wskutek niepłacenia czynszu za lokal, w dniu [...] kwietnia 2013 r. wypowiedziano umowę, a następnie orzeczona została eksmisja z lokalu. Dobrowolne zrzeknięcie się praw do lokalu przez męża wnioskodawczyni (S.D.) nastąpiło w dniu [...] maja 2014 r. A.D. poinformowała, że faktycznie w przedmiotowym lokalu zamieszkiwała ok. 12 miesięcy od chwili zawarcia umowy najmu. Z lokalu wyprowadziła się, pozostawiając w nim męża i dzieci.
Aktualna sytuacja wnioskodawczyni oraz zgromadzone dokumenty w tej sprawie stwierdzają, że A.D. spełnia kryteria § 4 uchwały. Jednakże zgodnie z § 22 ust. 2 uchwały, analizując sytuację wnioskodawczyni sprzed złożenia wniosku, należy stwierdzić, że:
- A.D. i jej rodzinie została udzielona pomoc mieszkaniowa przez gminę C.;
- mieszkanie to wnioskodawczym zadłużyła i porzuciła, pozostawiając w nim swoją rodzinę, w tym małoletnie dzieci;
- powyższa sytuacja miała miejsce w ciągu ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku ([...]sierpnia 2015 r.).
Dlatego, w ocenie organu, na zasadzie § 22 ust. 5 uchwały, odmowa zakwalifikowania A.D. do najmu lokalu na czas nieoznaczony jest zasadna.
A.D. wezwała Zarząd Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa i po otrzymaniu uchwały z dnia [...] lutego 2016 r. odmawiającej zmiany uchwały z dnia [...] stycznia 2016 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zażądała zmiany uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. i umieszczenie jej na liście osób oczekujących na lokal.
W uzasadnieniu skargi podniosła, iż nie została eksmitowana z lokalu komunalnego w C.. Wyprowadziła się z niego w 2009 roku, bo musiała uciekać przed mężem, stosującym wobec niej przemoc. Nie jest prawdą, że porzuciła dzieci - wcześniej trafiły do rodziny zastępczej, mieszkają u dziadków. Z mieszkania w C. została wymeldowana w sierpniu 2010 r. kiedy już w nim nie mieszkałam. Teraz jest rozwiedziona. Nie jest prawdą, że zadłużyła to mieszkanie. Kiedy powstało zadłużenie nie mieszkała w nim od dawna - to jej były mąż (S.D.) zadłużył mieszkanie w czasie kiedy skarżąca już mieszkała w W.
Podkreśliła, iż powyższa sytuacja oraz wymeldowanie miały miejsce w okresie powyżej pięciu lat przed dniem złożenia wniosku w WZL dla Dzielnicy [...]. Z mieszkania przy ul. [...] m.[...] w W. została wymeldowana kiedy znów uciekła przed konkubentem (J. J.), stosującym wobec niej przemoc fizyczną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Przede wszystkim należy wskazać, iż sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] według stanu prawnego i stanu faktycznego sprawy z daty, w której nastąpiło kontrolowane rozstrzygniecie. Organ przedmiotową uchwałę podjął w dniu [...] stycznia 2016 r.
Z treści uzasadnienia uchwały z dnia [...] stycznia 2016 r. jak i z treści wszystkich następnych dokumentów organu (uchwała z dnia [...] lutego 2016 r., odpowiedź na skargę) wynika, iż w niniejszej sprawie nie jest sporne to, iż aktualna sytuacja bytowa skarżącej daje jej uprawnienia do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W., zgodnie z treścią § 4 uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta[...] W. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937; z 2011 r. Nr 116, poz. 3676; z 2013 r. poz. 6; z 2014 r. poz. 6136). Jednakże zapis § 22 ust. 2 ppkt. 1-5 uchwały powyższej uchwały Rady Miasta [...] W. nakazuje organowi poddanie wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu mieszkalnego w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku o umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła w dniu [...] sierpnia 2015 r., zatem organ powinien dokładnie zbadać wszystkie zawarte w § 22 uchwały okoliczności, istniejące w okresie pięciu lat wstecz od dnia [...] sierpnia 2015 r. Z tej przyczyny zasadne było nie tylko analizowanie sytuacji skarżącej aktualnej w chwili składania wniosku i aktualnej w chwili podejmowania uchwały w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy o umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, ale także organ zobowiązany był do analizowania sytuacji mieszkaniowej i bytowej skarżącej z okresu pięciu lat wstecz od dnia [...] sierpnia 2015 r. Dlatego poza analizą sytuacji skarżącej w W. przy ul. [...] oraz późniejszej jej sytuacji bytowej (pobyty w: Ośrodku Interwencji Kryzysowej przy ul. [...] w W. w W., czy starania uzyskania miejsca w Domu dla Samotnych Matek w Dzielnicy B. oraz objęcie skarżącej indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności przez Ośrodek Pomocy Społecznej dla Dzielnicy [...]) zasadne było analizowanie przez organ prawa skarżącej do mieszkania w C. - miasta w województwie [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały oraz dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, w tym z wyjaśnień skarżącej, wynika, iż wcześniej skarżąca, była w związku małżeńskim z S.D. W 2008 roku małżonkowie D. uzyskali z zasobów miasta C. lokal mieszkalny (okoliczność, iż najemcą lokalu był mąż skarżącej nie zmienia faktu, iż zgodnie z prawem, najem tego lokalu przysługiwał obojgu małżonkom). Z informacji z Urzędu Gminy C. oraz z Ośrodka Pomocy Społecznej w C., z zawartego w aktach spawy wyroku rozwodowego małżonków D. - wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...] - wynika, iż D. posiadają dwoje dzieci: N. urodzoną w 2005 r. oraz W. urodzoną w 2006 r. Dzieci te już wcześnie, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] stycznia 2009 r. zostały zabrane rodzicom, którym ograniczono władzę rodzicielską i umieszczone zostały w rodzinie zastępczej u dziadków dzieci ze strony ojca. Natomiast wskutek niepłacenia czynszu przez małżonków D. w dniu [...] kwietnia 2013 r. Wydział Zasobów Mieszkaniowych w C. wypowiedział im umowę najmu i następnie uzyskał tytuł eksmisyjny. Dopiero w dniu [...] maja 2014 r. (a zatem jeszcze w trakcie trwania związku małżeńskiego ze skarżącą) S.D. zwolnił dobrowolnie lokal.
Zatem mając na uwadze powyższe fakty i daty oraz dokonując zestawienia ich z datą złożenia przez skarżącą wniosku ([...]sierpnia 2015 r.) Zarząd Dzielnicy [...] zasadnie argumentuje, iż zapis § 22 uniemożliwiał podjęcie w dniu [...] stycznia 2016 r. innej uchwały - niż odmowna.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można nie dostrzegać wysoce nagannego zachowania skarżącej: porzucenie małoletnich dzieci, skutkujące ograniczeniem jej w 2009 r. władzy rodzicielskiej i umieszczeniem u dziadków dzieci ze strony ojca; brak jakiegokolwiek działania ze strony skarżącej w zakresie uregulowania (rezygnacji) z prawa do lokalu przyznanego z zasobów miasta C – skoro jak twierdziła od 2009 r. wyprowadziła się z niego.
Skarżąca, składając dodatkowe wyjaśnienia w Wydziale Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] , unika dokładnego określania dat i faktów dotyczących jej zamieszkania w C. – co uzasadnia zastosowanie przez organ § 22 ust. 5 uchwały z dnia Rady Miasta [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. Również w skardze skarżąca unika podawania dokładnych dat i faktów. Dokładnie nie wiadomo od kiedy zamieszkała w W. Taka postawa skarżącej nie sprzyja dokładnemu wyjaśnieniu sprawy i wielokrotnie zmuszała organ do uzyskiwania informacji od Urzędu Miasta C. i Ośrodka Pomocy Społecznej w C.
Tymczasem z pism Urzędu Miasta C. wyraźnie wynika, iż skarżąca pozostaje osobą, na której także spoczywa odpowiedzialność za zadłużenie przyznanego w 2008 roku lokalu mieszkalnego. Nie sposób zaprzeczyć, iż do dnia [...] października 2014 r. skarżąca pozostawała w związku małżeńskim ze współnajemcą tego mieszkania – S.D. i przedmiotowe mieszkanie zostało zdane dopiero w maju 2014 r. Nadto skarżąca nigdy nie powiadomiła Wydziału Zasobów Lokalowych w C. o wyprowadzeniu się z tego lokalu.
Takie zachowanie skarżącej - lekceważenie obowiązków najemcy - nie może zostać pominięte w badaniu przez organ uprawnień skarżącej do umieszczenia jej na liście osób oczekujących na najem lokalu, zwłaszcza w kontekście uregulowań zawartych w § 22 uchwały z dnia Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożenie przez skarżącą w dniu [...] sierpnia 2015 r. wyznacza cenzurę czasową do gromadzenia materiału niezbędnego do wyjaśnienia sprawy. Wiosek ten z uwagi na treść uregulowań § 22 uchwały z dnia Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. był przedwczesny.
Dlatego też zasadne wydaje się ponowienie przez skarżącą wniosku o umieszczenia jej na liście osób oczekujących na najem lokalu.
Stosowny upływ czasu pozwoli bowiem na pominięcie wszystkich negatywnych dla skarżącej okoliczności, związanych z posiadaniem prawa do mieszkania komunalnego w C., które to okoliczności w obecnym stanie sprawy stanowią jedyną uzasadnioną przyczynę wydania w niniejszej sprawie przez Zarząd Dzielnicy [...] uchwały odmownej.
Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło