II SA/Wa 540/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (sprawozdawca), Anna Mierzejewska, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2016 r nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych – oddala skargę – Generalny Inspektor Danych Osobowych decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z [...] listopada 2015 r., którą to decyzją odmówił uwzględnienia wniosku P.G. o usunięcie jego danych osobowych z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji prowadzonego przez Komendanta Głównego Policji. Jako podstawę materialnoprawną odmowy organ wskazał art. 27 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 22 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), zwanej dalej u.o.d.o., w związku z art. 20 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.). W motywach uzasadnienia organ podał, że dane osobowe skarżącego zostały wprowadzone do zbioru danych Krajowego Systemu Informacyjnego Policji, w toku z postępowania o popełnienie przestępstwa. W wyniku, którego Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z [...] grudnia 2009 r., sygn. akt. [...] , skazał P.G. na karę 7 miesięcy ograniczenia wolności za występek z art. 291 § 1 Kodeksu karnego, tj. nabycie kradzionego telefonu komórkowego o wartości 500 zł wraz z obowiązkiem wykonania nieodpłatnej kontrolowanej pracy społecznej. W związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2014 r. sygn. akt [...] o zatarciu skazania, P.G. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o usuniecie jego danych osobowych z baz policyjnych, w szczególności Krajowego Systemu Informacyjnego Policji. Komendant Główny Policji odmówił usunięcia danych P. G. z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji. Generalny Inspektor Danych Osobowych po rozpoznaniu skargi P. G. uznał, że Organy Policji przechowuje dane osobowe P. G. legalnie. GIODO wskazał, że zgodnie z art. 27 ust. 2 u.o.d.o. przetwarzanie danych osobowych dotyczących skazań jest dopuszczalne, jeżeli przepis szczególny innej ustawy zezwala na takie przetwarzanie. Wyjaśnił, że przepis art. 20 ust. 2a ustawy o Policji uprawnia organy Policji do pobierania, uzyskiwania, gromadzenia, przetwarzania i wykorzystywania, w celu realizacji zadań ustawowych, informacji i danych osobowych osób wskazanych w tym przepisie. Wyjaśnił, że Krajowy System Informacyjny Policji nie stanowi źródła wiedzy powszechnej, służy jedynie realizacji zadań Policji, zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy Policji same dokonują weryfikacji danych, usuwając dane zbędne – art. 20 ust. 17 ustawy o Policji oraz § 32 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przetwarzania informacji przez Policję. W konkluzji organ stwierdził, że Komendant Główny Policji dokonał oceny przydatności informacji, dotyczących P. G. , pod kątem ich niezbędności dla realizacji zadań ustawowych Policji i uznał, że informacje te nadal są niezbędne do realizacji jego zadań ustawowych. W ocenie organu, oznacza to, że dane P. G. przetwarzane są zgodnie z art. 20 ust. 1, ust. 2a, ust. 2b i ust. 16a pkt 1 ustawy o Policji oraz § 10 ust 1, § 28 rozporządzenia w sprawie przetwarzania informacji przez Policję. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P. G. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania, skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i sprzeczność istotnych ustaleń polegających na uznaniu, że przetwarzanie danych osobowych skarżącego jest niezbędne do realizacji ustawowych zadań Policji. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że Komendant Główny Policji nie wykazał, iż przechowywanie jego danych osobowych skarżącego jest niezbędne dla osiągnięcia celu, jakim jest realizacja ustawowych zadań Policji. Wskazywał, że prowadzi spokojny tryb życia i popełnione przestępstwo było incydentem. Twierdził, że jego dane nie są przydatne w wykonywaniu zadań Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadzała się do oceny, czy zatarcie skazania uzasadnia usunięcie danych osobowych P. G. z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji prowadzonego przez Komendanta Głównego Policji. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] za występek z art. 291 § 1 KK, tj. nabycie kradzionego telefonu. Bezsporne też jest, że Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z [...] września 2014 r., sygn. akt [...] orzekł o zatarciu skazania. Sporne de facto było, czy po tej dacie Komendant Główny Policji, legalnie przetwarza dane osobowe skarżącego w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji. W tym zakresie Sąd podziela ocenę prawną dokonaną przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż organy Policji, przetwarzając dane osobowe skarżącego w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji po zatarciu skazania, nie naruszyły ani przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 922), ani też ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.). Dokonując powyższej oceny Sąd miał na uwadze co następuje. Prawo do ochrony danych osobowych jest prawem chronionym konstytucyjnie, w szczególności w art. 47 i 51 Konstytucji RP, nadto na podstawie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, które określają zasady tej ochrony, jak i sytuacje, w których dopuszczalne jest jego ograniczenie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.d.o., każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. W myśl zaś ust. 2 powołanego artykułu, przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Prawo do ochrony danych osobowych nie jest zatem prawem absolutnym i ulega ograniczeniu z uwagi na inne dobra konstytucyjnie chronione. Kryteria ważenia kolidujących ze sobą powyższych wartości konstytucyjnych podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności. Stosownie bowiem do art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W rozpoznawanej sprawie, dokonując oceny legalności przetwarzania danych osobowych P. G. w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, należało zatem uwzględnić nie tylko jego prawo do ochrony danych osobowych, ale także wynikające z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia tego prawa, służące zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego, który to obowiązek, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji, spoczywa na organach Policji. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Aktem regulującym przetwarzanie danych osobowych przez organy Policji jest ustawa o Policji. Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy, Policja z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 19, może uzyskiwać informacje, w tym także niejawnie, gromadzić je, sprawdzać oraz przetwarzać. Stosownie do art. 20 ust. 2a ustawy, Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać w celu realizacji zadań ustawowych informacje, w tym dane osobowe, o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, nieletnich dopuszczających się czynów zabronionych przez ustawę, jako przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, osobach o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość oraz o osobach poszukiwanych, także bez ich wiedzy i zgody. Jak stanowi ust. 17 ww. artykułu, dane osobowe zebrane w celu wykrycia przestępstwa przechowuje się przez okres niezbędny do realizacji ustawowych zadań Policji. Organy Policji dokonują weryfikacji tych danych po zakończeniu sprawy, w ramach której dane te zostały wprowadzone do zbioru, a ponadto nie rzadziej niż co 10 lat od dnia uzyskania lub pobrania informacji, usuwając zbędne dane. W wykonaniu delegacji ustawowej, zawartej w art. 20 ust. 19 ustawy o Policji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 21 lipca 2016 r. w sprawie przetwarzania informacji przez Policję (Dz. U. z 2016 r., poz. 1091). W trakcie postępowania prowadzonego przez organ obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 31 grudnia 2012 r. w sprawie przetwarzania informacji przez Policję (Dz. U. z 2013 r., poz. 8), które zostało zmienione rozporządzeniem z dnia 29 września 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1564). Należy jednak podkreślić, że nowe przepisy rozporządzenia nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z § 1 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji określa ono: tryb gromadzenia oraz sposoby przetwarzania w zbiorach danych informacji, w tym danych osobowych, o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, nieletnich dopuszczających się czynów zabronionych przez ustawę, jako przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, osobach o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość, osobach poszukiwanych ukrywających się przed organami ścigania lub wymiaru sprawiedliwości, osobach poszukiwanych uznanych za zaginione (pkt 1 lit. a-e); tryb gromadzenia oraz sposoby przetwarzania w zbiorach danych informacji, w tym danych osobowych uzyskanych lub przetwarzanych przez organy innych państw lub przez Międzynarodową Organizację Policji Kryminalnych - INTERPOL (pkt 2); tryb gromadzenia i sposoby przetwarzania w zbiorach danych informacji, w tym danych osobowych, określonych w pkt. 1 przekazywanych organom innych państw lub Międzynarodowej Organizacji Policji Kryminalnych - INTERPOL w celu zapobiegania przestępczości i jej zwalczania (pkt 3); rodzaje służb policyjnych uprawnionych do korzystania ze zbiorów danych prowadzonych przez Policję lub zbiorów danych udostępnionych Policji (pkt 4); wzory dokumentów obowiązujących przy przetwarzaniu danych (pkt 5); sposób oceny danych pod kątem ich przydatności w prowadzonych sprawach (pkt 6). Stosownie do § 32 ust. 1 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji dane osobowe zgromadzone w celu wykrycia przestępstwa podlegają systematycznej weryfikacji przez organy Policji, zgodnie z art. 20 ust. 17 ustawy o Policji. W myśl § 32 ust. 2 rozporządzenia, przy weryfikacji danych osobowych pod kątem ich przydatności w prowadzonych postępowaniach uwzględnia się: rodzaj i charakter popełnionego czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa (pkt 1); rodzaj i charakter dobra chronionego prawem naruszonego popełnionym przestępstwem (pkt 2); formy sprawstwa i umyślności jego popełnienia (pkt 3); postaci zamiaru i skutki czynu, w tym rodzaj i rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody (pkt 4); zagrożenie sankcją karną za popełnione przestępstwo (pkt 5); liczbę popełnionych przestępstw (pkt 6); czas, jaki upłynął od momentu wprowadzenia informacji do zbioru danych do momentu dokonywania weryfikacji (pkt 7); inne informacje zgromadzone o osobie (pkt 8); legalność uzyskania, pobrania lub zgromadzenia informacji oraz prawdziwość tych informacji (pkt 9); istnienie przesłanek legalności oraz niezbędności dalszego przetwarzania informacji do wykonania zadań ustawowych Policji (pkt 10); wystąpienie okoliczności określonych w art. 20 ust. 17b i 18 ustawy o Policji (pkt 11). Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że organy Policji są uprawnione do przetwarzania danych osób również po zakończeniu prowadzonych przez nie postępowań, nie wyłączając danych osób, w stosunku do których skazanie uległo zatarciu. Podkreślenia wymaga, że to organy Policji dokonują oceny przydatności zebranych informacji. Weryfikacja danych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji przez organy Policji odbywa się przy tym nie rzadziej niż co 10 lat od dnia uzyskania lub pobrania informacji, przy uwzględnieniu okoliczności, o których mowa w § 32 rozporządzenia. Mając na względzie, że zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego jest ustawowym obowiązkiem nałożonym na organy Policji (art. 1 ust. 2 ustawy o Policji), stwierdzić należy, że wypełnia ono przesłankę niezbędności przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji dla spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Badając uprawnienia organów Policji do przetwarzania danych zawartych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, stwierdzić należy, że takie działanie, niewątpliwie ogranicza prawo do ochrony danych osoby, wobec której nastąpiło zatarcie skazania, to jednak służyć ma zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego, a więc interesowi Państwa, co jest dopuszczalne w świetle art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Przetwarzanie danych zawartych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji przez okres, w jakim informacje te są organom Policji potrzebne, pozostaje zatem w proporcji do celu, który organy te realizują w związku z koniecznością zapewnienia porządku publicznego oraz bezpieczeństwa obywateli. Podkreślenia natomiast wymaga, że kwestia, które dobra konstytucyjne będą miały pierwszeństwo przy dokonywaniu oceny legalności przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, winna być badana indywidualnie każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. W rozpoznawanej sprawie przetwarzanie danych osobowych P. G. przez organy Policji znajduje oparcie w przepisach prawa, biorąc pod uwagę ustawowy okres, w jakim ma następować weryfikacja przez organy Policji przetwarzanie danych. Przepis art. 20 ust. 1 ust. 2a i 2b w związku z art. 20 ust. 17 ustawy o Policji, co stanowi przesłankę niezbędności przetwarzania danych osobowych dla zrealizowania obowiązku, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Wskazać dodatkowo należy, że podstawę prawną do przetwarzania danych osobowych osób, wobec których były prowadzone postępowania przez organy Policji, stanowi art. 20 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 19, może uzyskiwać informacje, w tym także niejawnie, gromadzić je, sprawdzać oraz przetwarzać. Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać w celu realizacji zadań ustawowych informacje, w tym dane osobowe - o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, nieletnich dopuszczających się czynów zabronionych przez ustawę jako przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, o osobach o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość, o osobach stwarzających zagrożenie, o których mowa w ustawie z 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób (Dz. U. z 2014 r., poz. 24 ze zm.) oraz o osobach poszukiwanych - także bez ich wiedzy i zgody (ust. 2a). W świetle art. 20 ust. 2b ustawy o Policji, gromadzone informacje mogą obejmować: dane osobowe, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych z tym, że dane dotyczące kodu genetycznego wyłącznie o niekodujących regionach genomu, odciski linii papilarnych, zdjęcia, szkice i opisy wizerunku, cechy i znaki szczególne, pseudonimy, informacje o: miejscu zamieszkania lub pobytu, wykształceniu, zawodzie, miejscu i stanowisku pracy oraz sytuacji materialnej i stanie majątku, dokumentach i przedmiotach, którymi się posługują, sposobie działania sprawcy, jego środowisku i kontaktach, sposobie zachowania się sprawców wobec osób pokrzywdzonych. Wspomnianych informacji nie pobiera się w przypadku, gdy nie mają one przydatności wykrywczej, dowodowej lub identyfikacyjnej w prowadzonym postępowaniu. Okres przechowywania danych określono w art. 20 ust. 17 ustawy o Policji, zgodnie z którym dane osobowe zebrane w celu wykrycia przestępstwa przechowuje się przez okres niezbędny do realizacji ustawowych zadań Policji. Organy Policji dokonują weryfikacji tych danych po zakończeniu sprawy, w ramach której dane te zostały wprowadzone do zbioru, a ponadto nie rzadziej niż co 10 lat od dnia uzyskania lub pobrania informacji, usuwając zbędne dane. Dane osobowe szczególnie wrażliwe, ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową oraz dane o stanie zdrowia, nałogach lub życiu seksualnym osób, podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, które nie zostały skazane za te przestępstwa, podlegają komisyjnemu i protokolarnemu zniszczeniu niezwłocznie po uprawomocnieniu się stosownego orzeczenia (ust. 18). Potwierdzaniem powyższej oceny jest stanowisko wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2005 r. o sygn. akt K 32/04 (publ. OTK-A 2005/11/132), w którym stwierdzono, że przepis art. 20 ust. 17 ustawy o Policji nie przewiduje usuwania ze zbiorów danych zebranych o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, które zostały prawomocnie uniewinnione bądź wobec których postępowanie karne zostało prawomocnie bezwarunkowo umorzone niezwłocznie po uprawomocnieniu się stosownego orzeczenia. Prawomocne uniewinnienie konkretnej osoby lub bezwarunkowe umorzenie postępowania karnego wobec konkretnej osoby nie przesądza o tym, czy zgromadzone dane mogą zawierać informacje przydatne dla realizacji ustawowych zadań Policji wobec innych osób. Zebrane przez Policję informacje przechowywane są w związku z prowadzonymi czynnościami, służącymi dobrostanowi Państwa. Dostrzegając niebezpieczeństwo płynące z faktu zachowania zbioru, jak również trudności kontroli prawidłowego postępowania ze zbiorami, czy też możliwości ekscesywnego ich wykorzystania, nie można jednak uznać, by tego rodzaju obawy miały determinować decyzję o wcześniejszym usuwaniu z KSIP danych, nawet przed terminem 10 lat, z którym ustawodawca łączy prawo organów Policji do posługiwania się informacjami w nim zawartymi i usuwania z niego informacji zbędnych czy nieprzydatnych. Przetwarzanie danych zawartych w KSIP ma służyć dobru ogólnemu, toteż dysponowanie informacjami zgromadzonymi w zbiorze przez okres, w jakim informacje te są organom Policji potrzebne, jest wprost proporcjonalne do celu, który organy te realizują w związku z koniecznością zapewnienia ładu i porządku publicznego oraz bezpieczeństwa obywateli. Omawiane uregulowania, wynikające z ustawy o Policji, jakkolwiek ograniczają sferę prywatności osoby, wobec której nastąpiło zatarcie skazania, to jednak ograniczenia te podyktowane są niezbędnością w zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego, a więc wynikają z interesu Państwa, na co zezwala art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, wskazując właśnie na ustawowe podstawy owych ograniczeń. Przepisy art. 20 ust. 1, ust. 2a i 2b w związku z art. 20 ust. 17 ustawy o Policji mieszczą się zatem w granicach swobody regulacyjnej i odpowiadają zasadzie proporcjonalności. Konkludując ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza zatem konstytucyjnej hierarchii dóbr. Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie okres 10 lat od dnia uzyskania danych osobowych P. G. jeszcze nie upłynął. Reasumując, mając na uwadze treść art. 20 ust. 17 ustawy o Policji i w związku z art. 27 ust. 2 pkt 2 i art. 23 ust. 1 pkt 2 nie można czynić Komendantowi Głównemu Policji zarzutu, iż bezprawnie przechowuje, przetwarza dane osobowe skarżącego w KSIP. To organy Policji oceniają przydatność zebranych informacji, weryfikują je nie rzadziej niż co 10 lat. Z powyższych względów uznać należało iż GIODO w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowej oceny działań organów Policji uznając, że zaszły przesłanki legalizujące przetwarzanie danych osobowych skarżącego w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.