II SA/Wa 540/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-09

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okresy ubezpieczenia i zatrudnienia za granicą mogą być uwzględnione przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce, jeśli osoba nie spełniła ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce i miała zwykłe miejsce zamieszkania za granicą?
Ratio decidendi
Okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione w innym państwie członkowskim UE mogą być uwzględnione przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce tylko pod warunkiem spełnienia ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce lub zastosowania przepisów dotyczących osób mających miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim. W przypadku, gdy osoba miała zwykłe miejsce zamieszkania za granicą, a centrum jej interesów życiowych znajdowało się tam, nie może skorzystać z preferencyjnych przepisów koordynacyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. ubiegał się o zasiłek dla bezrobotnych, wnioskując o uwzględnienie okresu pracy za granicą. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce i miał zwykłe miejsce zamieszkania za granicą. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa wspólnotowego dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności błędną interpretację pojęcia miejsca zamieszkania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk (spr.), , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych – oddala skargę – Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. K. utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] o odmowie przyznania K. K. prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2016 r. wnioskodawca zarejestrował się w PUP w [...]. Dnia [...] sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] wpłynął, przekazany przez PUP, wniosek o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwzględnieniem okresu pracy w [...] do okresu uprawniającego do zasiłku w Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej. Do ww. wniosku wnioskodawca dołączył m.in., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2016 r. dotyczące swojej sytuacji życiowej w czasie pobytu w [...], a także zagraniczne dokumenty mające potwierdzić pracę w tym państwie. W związku z powyższym WUP wystąpił w dniu [...] sierpnia 2016 r., za pomocą dokumentu SED U001, do [...] instytucji właściwej z prośbą o wydanie urzędowego dokumentu, potwierdzającego okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione w [...]. Tego samego dnia WUP wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień, dotyczących miejsca zamieszkania podczas pobytu w [...]. W dniu [...] sierpnia 2016 r. do WUP wpłynęło oświadczenie strony z dnia [...] sierpnia 2016 r., uzupełnione o żądane przez WUP informacje. Dnia [...] września 2016 r. do WUP wpłynął z [...] instytucji właściwej dokument [...], potwierdzający okresy ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia spełnione w tym Państwie od dnia [...] czerwca 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] czerwca 2016 r. Marszałek Województwa [...] w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskodawca nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski, a także nie może zostać uznany za osobę, która podczas pracy za granicą miała zwykłe miejsce zamieszkania w Polsce. W odwołaniu pełnomocnik strony wskazał m.in., że czas jaki wnioskodawca przebywał za granicą jest zbyt krótki, by móc uznać go za pobyt ciągły; prócz tego meldunek w Polsce u rodziców nie świadczy o braku miejsca stałego pobytu. Organ przywołał treść art. 61 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r., z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, z późn. zm. – dalej "rozporządzenie 883/2004") i stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ostatni okres ubezpieczenia wnioskodawca spełnił na terytorium [...]. W związku z powyższym zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 okresy pracy wnioskodawcy za granicą nie mogą być co do zasady uwzględnione przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Minister wskazał, że warunkiem skorzystania przez bezrobotnego ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był on ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004), jest nie tylko oddanie się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentowanie faktu zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE. W myśl art. 1 lit. j rozporządzenia 883/2004 "miejsce zamieszkania" definiuje się jako "miejsce, w którym osoba zwykle przebywa". Organ odwoławczy wskazał, że kwestia interpretacji art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 jest szeroko omówiona w decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. Zgodnie z decyzją Nr U2, art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. W preambule do decyzji U2 wyraźnie wskazano, że nie można jednak zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 rozporządzenia 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i które pozostawiły swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. W myśl ust. 3 decyzji U2 do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy się oprzeć na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 2009 r. Nr 284 poz. 1 – dalej "rozporządzenie 987/2009"). Zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy w pierwszej kolejności porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych. W myśl art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia dopiero w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa. Minister wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - tj. treści, złożonego przez wnioskodawcę pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenia z dnia [...] sierpnia 2016 r. – wnioskodawca przebywał na terytorium [...] od czerwca 2014 r. do lipca 2016 r., tj. przez stosunkowo krótki okres nieco ponad dwóch lat, a przed wyjazdem za granicę zamieszkiwał w Polsce nieprzerwanie przez 24 lata. Okoliczności te mogłyby sugerować, że nie miał w [...] zwykłego miejsca zamieszkania. Jednakże, jak podał organ, treść ww. oświadczenia wskazuje, że podczas pobytu za granicą wnioskodawca w ogóle nie przyjeżdżał do Polski. W ocenie Ministra brak przyjazdów do Polski przez cały okres pobytu w [...] świadczy o ciągłości pobytu w tym państwie. Z ww. oświadczenia wynika, że przez cały okres pobytu w [...] wnioskodawca był zatrudniony w tym państwie na podstawie dwóch umów o pracę zawartych na czas określony, z których pierwsza trwała przez dwa lata. Oznacza to, że praca w [...] miała charakter stały. W ww. oświadczeniu wnioskodawca stwierdził, że przez cały czas pobytu w [...] zamieszkiwał w tym państwie w jednym wynajmowanym mieszkaniu. W odniesieniu do swojej sytuacji mieszkaniowej w Polsce podczas pobytu za granicą wnioskodawca wpisał w oświadczeniu, że "nie posiada w Polsce mieszkania; meldunek ma w mieszkaniu rodziców". Zaznaczył również, że podczas pobytu w [...] był w Polsce zameldowany na pobyt stały. Organ stwierdził, że utrzymywanie w danym kraju miejsca zameldowania nie jest równoznaczne z utrzymywaniem w tym kraju miejsca zamieszkania. W świetle powyższych informacji Minister uznał, że w czasie pobytu za granicą wnioskodawca miał bardziej stabilną sytuację mieszkaniową w [...] niż w Polsce. Wnioskodawca w oświadczeniu zaznaczył też, że nie podlegał w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, co oznacza, że nie był wówczas uważany w Polsce za rezydenta dla celów podatkowych. Wszystkie ww. okoliczności wskazują, że wnioskodawca miał w [...] zwykłe miejsce zamieszkania. Organ podał też, że wnioskodawca w oświadczeniu wskazał, że jest kawalerem, przy czym nie wypełnił rubryki przeznaczonej na wskazanie miejsca pobytu najbliższych członków rodziny. Zaznaczył również, że podczas pracy za granicą nie przekazywał środków finansowych na utrzymanie zamieszkujących w Polsce członków rodziny, z którymi prowadziłby wspólne gospodarstwo domowe. W treści ww. oświadczenia zaznaczył, że w czasie pobytu za granicą nie prowadził jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym ani w Polsce, ani w [...]. Powyższe okoliczności nie przemawiają za żadnym z ww. państw jako miejscem zwykłego zamieszkania. Organ stwierdził, że w oświadczeniu jako powód, który skłonił stronę do wyjazdu do [...] wnioskodawca wpisał: "lepsza płaca". Zaznaczył również, że nie przebywał w [...] z zamiarem stałego pobytu. Jednakże w ocenie organu, całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że w świetle zdecydowanej większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, miejscem zwykłego zamieszkania wnioskodawcy podczas ostatniego okresu ubezpieczenia były [...]. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia, tj. celu wyjazdu za granicę ani zamiaru. Minister stwierdził, wskazując, że wziął pod uwagę wszystkie ww. okoliczności sprawy, iż wnioskodawca nie może być traktowany jako osoba mająca podczas pracy za granicą miejsce zwykłego zamieszkania w Polsce, a w konsekwencji nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. Przyjeżdżając do Polski, w istocie zmienił miejsce zamieszkania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. W myśl art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, uwzględnienie przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski okresu ubezpieczenia spełnionego przez wnioskodawcę na obszarze [...] jest możliwe tylko pod warunkiem spełnienia przez niego ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce albo zastosowania wobec niego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia. Jak wykazano powyżej, wnioskodawca nie może być uznany za osobę mającą podczas pracy na terytorium [...] miejsce zamieszkania w Polsce - a tym samym nie może zostać objęty postanowieniami preferencyjnego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. Odwołujący się nie spełnił także ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski. Decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. K., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej w całości do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zarzucił: - naruszenie przepisów prawa wspólnotowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004, poprzez uznanie, iż skarżący nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski, podczas gdy wymagane przesłanki do uzyskania świadczenia zostały spełnione, - naruszenie przepisów prawa europejskiego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 11 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 987/2009 poprzez jego błędną interpretację w niniejszej sprawie, a to poprzez przyjęcie, iż analiza przesłanek zawartych w przepisie pozwala na ustalenie, że zwykłym miejsce zamieszkania skarżącego były [...], podczas gdy przesłanki te nie wskazują jednoznacznie na miejsce zamieszkania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że organ ustalając miejsce zamieszkania skarżącego oparł się na przepisie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, jednak nie można uznać, że analiza przesłanek wskazanych w tym artykule pozwala na jednoznaczne określenie miejsca zamieszkania. W niniejszej sprawie czas pozostawania za granicą oraz sytuacja osobista nie świadczą o tym, iż skarżący miejsce zamieszkania miał w [...]. Przed wyjazdem za granicę mieszkał w Polsce przez 24 lata. Głównym powodem jego wyjazdu była chęć zarobienia pieniędzy. Przez cały okres przebywania za granicą skarżący miał zamiar powrotu do kraju. Czas jaki przebywał za granicą jest ponadto zbyt krótki, w porównaniu do czasu zamieszkania w Polsce. Prócz tego skarżący był zameldowany przez cały czas pracy w Polsce u rodziców, co świadczy o jego zamiarze powrotu. Pełnomocnik podniósł, że z uwagi na brak jednoznacznego rozstrzygnięcia dotyczącego przesłanek z art. 11 rozporządzenia 987/2009 organ przy wydawaniu decyzji powinien zastosować kryterium biorące pod uwagę zamiar danej osoby, jaki wynika z tych okoliczności, a zwłaszcza powody, które skłoniły ją do przemieszczenia się. W tym wypadku powodem dla którego wnioskodawca przebywał w [...] była chęć zarobienia pieniędzy z zamiarem stałego przebywania w Polsce. Z uwagi na zamiar wnioskodawcy oraz powody dla których zdecydował się na wyjazd do [...] należy stwierdzić, że skarżący spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zarówno zaskarżona decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. W niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r., ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, ze zm. – dalej "rozporządzenie 883/2004"). Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia 883/2004 instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo uzależnia nabycie, zachowanie, odzyskanie lub kontynuację prawa do świadczeń od spełnienia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, bierze pod uwagę, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek ukończone na podstawie ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego, tak jak gdyby były one ukończone na podstawie stosowanego przez nią ustawodawstwa. Zgodnie z art. 61 ust. 2 powołanego rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 65 ust. 5 lit. a), zastosowanie przepisów ust. 1 niniejszego artykułu uzależnione jest od spełnienia ostatnio przez zainteresowanego, zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego ubiega się on o świadczenia: – okresów ubezpieczenia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów ubezpieczenia, – okresów zatrudnienia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów zatrudnienia lub – okresów pracy na własny rachunek, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów pracy na własny rachunek. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 i 2 rozporządzenia 883/2004, uwzględnienie okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, ukończone na podstawie ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego, uzależnione jest od spełnienia ostatnio przez zainteresowanego, zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego ubiega się on o świadczenie, okresów ubezpieczenia, zatrudnienia i pracy na własny rachunek. Warunek spełnienia ostatnio tych okresów nie dotyczy przypadków, o których mowa w art. 65 ust. 5 lit. a rozporządzenia 883/2004. Stosownie do tego przepisu bezrobotny, o którym mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie, otrzymuje świadczenie zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym ma on miejsce zamieszkania, tak jak gdyby podlegał temu ustawodawstwu w okresie swego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. Świadczenia te są udzielane przez instytucje miejsca zamieszkania. W myśl zaś art. 65 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia 883/2004 całkowicie bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek miał miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji urzędów zatrudnienia Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania. Dla zastosowania art. 65 ust. 5 lit. a w związku z art. 65 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 istotna jest przesłanka miejsca zamieszkania. Interpretując treść tego określenia, należy mieć przede wszystkim na uwadze to, że regulacja zawarta w art. 65 ust. 5 lit. a powołanego rozporządzenia ma charakter szczególny, a zatem musi być stosowana w sposób ścisły. Ponadto trzeba uwzględnić również fakt, że prawodawca wspólnotowy, jako ten który ustanowił zasadę i wyjątek, jest uprawniony do zakreślenia granic tego wyjątku. Elementem tego zakreślenia jest zdefiniowanie pojęcia miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 1 lit. j rozporządzenia 883/2004 zwrot "zamieszkanie" oznacza miejsce, w którym osoba zwykle przebywa. Definicja ta odnosi się do wszystkich zagadnień objętych rozporządzeniem w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a więc i świadczeń dla bezrobotnych (art. 3 ust. 1 lit. h rozporządzenia 883/2004). Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r., dotyczącej wykładni art. 65 ust. 2 rozporządzenia 883/2004. Komisja stwierdziła, że art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. Nie można jednak zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 rozporządzenia 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i które pozostawiły swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. Do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy oprzeć się na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 2009 r. Nr 284 poz. 1 – dalej "rozporządzenie 987/2009"). Zgodnie z art. 11 ust.1 rozporządzenia 987/2009 w przypadku, gdy pomiędzy instytucjami dwóch lub więcej państw członkowskich istnieje rozbieżność opinii w odniesieniu do ustalenia miejsca zamieszkania osoby, do której stosuje się rozporządzenie podstawowe, instytucje te ustalają na podstawie wspólnego porozumienia ośrodek interesów życiowych zainteresowanego w oparciu o ogólną ocenę wszystkich dostępnych informacji dotyczących istotnych okoliczności, które mogą obejmować w stosownych przypadkach: a) czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich; b) sytuację danej osoby, w tym charakter i specyfikę wykonywanej pracy, w szczególności miejsce, w którym praca ta jest zazwyczaj wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę; jej sytuację rodzinną oraz więzi rodzinne; prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym; w przypadku studentów - źródło ich dochodu; jej sytuację mieszkaniową, zwłaszcza informację, czy sytuacja ta ma charakter stały; państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. W przypadku, gdy uwzględnienie poszczególnych kryteriów w oparciu o istotne okoliczności wymieniane w ust. 1 nie doprowadzi do osiągnięcia porozumienia przez zainteresowane instytucje, należy, stosownie do art. 11 ust. 2 rozporządzenia 987/2009, brać pod uwagę zamiar danej osoby, a zwłaszcza powody, które skłoniły ją do przemieszczenia się, oraz cel jej wyjazdu do innego państwa. Zatem zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 za miejsce zamieszkania uznaje się ośrodek interesów życiowych zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy brać pod uwagę okoliczności dotyczące czasu i ciągłości pobytu oraz sytuacji danej osoby. Wśród tych okoliczności istotne jest państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Okoliczności subiektywne, takie jak zamiar danej osoby, są uznawane za rozstrzygające dopiero, gdy uwzględnienie kryteriów w oparciu o istotne okoliczności wymienione w ust. 1, nie doprowadzi do ustalenia miejsca zamieszkania. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak również Marszałek Województwa [...], nie naruszyli przepisu art. 61. ust. 2 rozporządzenia 883/2004, jak również art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009. Prawidłowo bowiem organy stwierdziły, że miejsce zamieszkania skarżącego podczas zatrudnienia w [...] znajdowało się w [...] a nie w Rzeczypospolitej Polskiej. Przez cały czas zatrudnienia za granicą, centrum życiowe skarżącego znajdowało się za granicą. Z akt sprawy wynika, że K. K. przebywał na terytorium [...] przez okres ponad dwóch lat. W trakcie pobytu w [...] był zatrudniony na podstawie dwóch umów o pracę zawartych na czas określony. Pierwsza z tych umów trwała dwa lata. W tym czasie skarżący nie podlegał w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, a zatem nie był wówczas w Polsce uważany za rezydenta do celów podatkowych. Podkreślenia wymaga, że w ciągu 2 lat przebywania w [...] K. K. w ogóle nie przyjeżdżał do Polski. Z oświadczenia złożonego do akt sprawy wynika również, że skarżący nie przekazywał żadnych środków finansowych rodzinie mieszkającej w Polsce, z którą pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. W odniesieniu do powoływanego przez skarżącego faktu zameldowania wskazać trzeba, że nie stanowi on o miejscu zamieszkania, co prawidłowo stwierdził organ. Powołane okoliczności pozwalały organom na przyjęcie, że miejscem zamieszkania K. K. podczas ostatniego okresu ubezpieczenia była [...]. Ciągłość pobytu skarżącego za granicą przemawia za tym, że zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 - to [...] a nie Polska stanowiła ośrodek interesów życiowych skarżącego. Skoro w sprawie rozstrzygające były kryteria określone w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, co trafnie stwierdziły organy, to nie było podstaw do odwoływania się i badania przesłanek określonych w art. 11 ust. 2 tego rozporządzenia. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zatem zasadny. Odnosząc się do zawartego w skardze twierdzenia, że czas jaki skarżący przebywał za granicą jest zbyt krótki w porównaniu do czasu zamieszkania w Polsce (w [...] skarżący przebywał 2 lata, a w Polsce 24 lata), by stwierdzić, że skarżący miał miejsce zamieszkania w [...] – wskazania wymaga, że kwestia ta nie stanowi – w okolicznościach faktycznych tej sprawy – przeszkody do stwierdzenia, że pobyt skarżącego w [...] miał charakter stały. Powyższe jest bezsporne. Więź z Polską, co skarżący starał się wykazać, a czego organy nie kwestionowały w decyzji, nie znalazła w okresie pracy skarżącego w [...], odzwierciedlenia w faktach, które mają znaczenie w tej sprawie, dla ustalenia miejsca zamieszkania. Za niezasadny Sąd uznał tym samym zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 i 2 rozporządzenia 883/2004, albowiem prawidłowo organy stwierdziły, że skarżący nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło