II SA/Wa 541/10
WyrokWSA w Warszawie2010-07-07
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niespełnienie wymogów w zakresie kształcenia politechnicznego, w tym brak postępów w nauce i nieuzyskanie zaliczenia semestru w określonym terminie, stanowi podstawę do obligatoryjnego zwolnienia podchorążego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że niespełnienie wymogów określonych w regulaminie studiów, w tym brak postępów w nauce i nieuzyskanie zaliczenia semestru w terminie, stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia podchorążego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Uzyskanie wpisu na kolejny semestr nie uchyla obowiązku zwolnienia, jeśli pierwotne przesłanki nadal istnieją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy decyzję Rektora – Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej o zwolnieniu skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Powodem zwolnienia było niespełnienie wymogów regulaminu studiów, w tym brak postępów w nauce i nieuzyskanie zaliczenia semestru z powodu niezaliczenia 11 rygorów z 6 przedmiotów. Skarżący podnosił, że stara się nadrabiać zaległości i że sytuacja rodzinna wpłynęła na jego naukę, a także że postępy w nauce powinny być oceniane przez punkty ECTS.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sławomir Antoniuk Protokolant Łukasz Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia podchorążego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka oddala skargę
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania [...] M. S. od decyzji Rektora – Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., w sprawie zwolnienia [...] z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy oraz ustalił datę zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka na dzień [...] marca 2010 r.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż [...] M. S. pełni czynną służbę wojskową jako służbę kandydacką i pobiera naukę w Wojskowej Akademii Technicznej na Wydziale [...], w ramach studiów stacjonarnych I stopnia (wojskowych).
W dniu [...] grudnia 2009 r. Dziekan Wydziału [...] wystąpił do Rektora – Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej z wnioskiem o zwolnienie wymienionego [...] ze służby kandydackiej z uwagi na brak postępów
w nauce oraz nieuzyskanie zaliczenia semestru w określonym przez regulamin uczelni terminie wskazując, iż [...] posiada niezaliczone 11 rygorów z 6 przedmiotów z II semestru studiów.
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) oraz § 33 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 112, poz. 715) Rektor – Komendant Wojskowej Akademii Technicznej, uwzględniając wniosek Dziekana Wydziału [...], zwolnił [...] S. z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów w zakresie kształcenia politechnicznego, określonych w regulaminie studiów wyższych w Wojskowej Akademii Technicznej.
Od powyższej decyzji [...] odwołał się do Ministra Obrony Narodowej, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zainteresowany podniósł, że nadal chciałby realizować obowiązki studenta i [...] i dlatego też stara się poprawiać i nadrabiać powstałe zaległości. Zdaniem odwołującego się, są efekty jego wysiłku, gdyż zaliczył kilka zaległych rygorów oraz jest w trakcie zaliczenia następnych. Wskazał również, że powodem powstania zaległości w nauce była trudna sytuacja rodzinna.
Odnosząc się do złożonego odwołania, Rektor – Komendant Wojskowej Akademii Technicznej podtrzymał stanowisko zawarte w skarżonej decyzji, wskazując jednocześnie, iż [...] w okresie od rozpoczęcia procedury zwalniania ze służby kandydackiej nie usunął zaległości w nauce kwalifikujących go do pozostawienia w służbie, a stan tychże zaległości (7 rygorów z II semestru) nie rokuje nadziei na ukończenie studiów w uczelni. Ponadto podniósł, iż do czasu uzyskania wpisów do karty egzaminacyjnej oraz indeksu argumentacja [...], iż jest on w trakcie zaliczania kolejnych rygorów nie znajduje potwierdzenia. Zdaniem zespołu oceniającego Wydziału [...] WAT, to niesystematyczność w pracy oraz brak predyspozycji do studiów technicznych, są przyczyną wystąpienia u [...] S. problemów w terminowym zaliczaniu rygorów, w związku z czym nie jest on w stanie sprostać trudnemu programowi studiów dla kandydatów na żołnierzy zawodowych w Wojskowej Akademii Technicznej.
W ocenie organu odwoławczego, odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się z tej służby wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki, a ust. 4 tegoż przepisu stanowi, iż zwolnienie następuje decyzją komendanta szkoły wojskowej. Przepis powyższy ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że komendant szkoły wojskowej ma obowiązek zwolnić [...] ze służby kandydackiej po stwierdzeniu, że nie spełnia on wymogów określonych w regulaminie studiów.
Regulamin studiów w Wojskowej Akademii Technicznej w W. (stanowiący załącznik do uchwały nr [...] Senatu Wojskowej Akademii Technicznej z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu studiów wyższych w Wojskowej Akademii Technicznej im. [...]"), w § 56 ust. 2 pkt 1 stanowi, że kandydat na żołnierza zawodowego jest zwalniany ze służby kandydackiej na własny wniosek oraz na wniosek dziekana w przypadku niespełnienia wymogów określonych w tymże regulaminie w zakresie kształcenia politechnicznego kwalifikujących do skreślenia z listy studentów Akademii, o których mowa w § 55, czyli w przypadku braku postępów w nauce, nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie, czy też niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Natomiast zgodnie z § 31 ust. 2 powołanego wyżej Regulaminu, warunkiem zaliczenia semestru jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich przedmiotów oraz praktyk występujących w planach studiów i wniesienie wymaganych opłat związanych z odbywaniem studiów. [...] S. warunku tego nie spełnił. Jak wynika ze znajdujących się w aktach postępowania dokumentów, na dzień złożenia przez Dziekana Wydziału [...] wniosku o zwolnienie [...] ze służby kandydackiej, tj. [...] grudnia 2009 r. nie posiadał on zaliczonych 11 rygorów z 6 przedmiotów z II semestru studiów. Natomiast na dzień [...] lutego 2010 r., tj. już po wniesieniu odwołania od przedmiotowej decyzji Rektora - Komendanta WAT o zwolnieniu ze służby kandydackiej, liczba niezaliczonych rygorów zmniejszyła się o 4 rygory, tak więc nadal nie posiadał on zaliczonych 7 rygorów z II semestru, w związku z czym nie spełniał wymogów, określonych w regulaminie studiów w zakresie kształcenia politechnicznego umożliwiających dalsze studiowanie. Nie ma również podstaw do uznania, iż [...] uzyskał kolejne zaliczenia, na co wskazuje w odwołaniu, ponieważ fakt ten nie został potwierdzony przez zainteresowanego wymaganymi dokumentami, a w związku z tym nie został odnotowany w dokumentacji studiów znajdującej się w dziekanacie wydziału. Wobec powyższego organ odwoławczy nie doszukał się merytorycznych przesłanek do uchylenia skarżonej decyzji. Decyzja ta nie zawiera wad prawnych, a jej uzasadnienie nie budzi wątpliwości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. i przywrócenie go do czynnej służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.
Podkreślił, iż na dzień złożenia skargi (15 marca 2010 r.) spełnia wymogi, aby być w dalszym ciągu studentem wojskowym WAT. Do skargi załączył kartę punktową studenta świadczącą - jak wskazał - o spełnieniu warunków, dotyczącą punktów ECTS oraz uchwałę nr [...] Wydziału [...] z dnia [...] października 2009 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do stwierdzeń zawartych w odpowiedzi organu, skarżący
w piśmie z dnia 4 maja 2010 r. podniósł, iż przesłanka braku postępów w nauce, która była zasadniczym powodem zwolnienia go ze służby kandydackiej jest niedookreślona w regulaminie studiów wyższych w WAT, zależy od uznania władz uczelni i rodzi duże zagrożenie nadinterpretacji.
Skarżący zarzucił ponadto, iż wskazana przez organ przesłanka nieuzyskania zaliczenia semestru z powodu nieuzyskania 11 rygorów z II semestru nie wynika z Regulaminu, bowiem postępy studenta w nauce oceniane są za pomocą punktów ECTS. Stwierdził, iż uzyskane przez niego wyniki mierzone liczbą punktów ECTS, nie odbiegają od przeciętnych oczekiwanych od wszystkich studentów. Jednocześnie wskazał, iż decyzją nr [...] Dziekana [...] WAT z dnia [...] marca 2010 r., wydaną po wniesieniu skargi, został przyjęty na IV semestr studiów cywilnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną decyzji o zwolnieniu skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka stanowił art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy
z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki.
W myśl § 56 ust. 2 pkt 1 "Regulaminu studiów wyższych w Wojskowej Akademii Technicznej im. [...]" stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Senatu tejże Akademii, kandydat na żołnierza zawodowego jest zwalniany ze służby kandydackiej na własny wniosek oraz na wniosek dziekana
- w przypadkach niespełnienia wymogów określonych w regulaminie w zakresie kształcenia politechnicznego, kwalifikujących do skreślenia z listy studentów Akademii, o których mowa w § 55.
Wymieniony § 55 Regulaminu stanowi:
1. Student zostaje skreślony z listy studentów Akademii, z zastrzeżeniem ust. 5, w przypadku:
niepodjęcia studiów,
rezygnacji ze studiów,
niezłożenia w ustalonym terminie pracy końcowej,
niedopuszczenia do egzaminu dyplomowego,
5) nieprzystąpienia do egzaminu dyplomowego w pierwszym terminie z przyczyn nieusprawiedliwionych,
uzyskania niedostatecznej oceny kierownika pracy końcowej,
7) uzyskania ocen niedostatecznych wystawionych przez dwóch recenzentów pracy końcowej,
8) niezdania lub nieprzystąpienia do egzaminu dyplomowego w drugim terminie,
ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z Akademii.
2. Student może być skreślony z listy studentów Akademii, w przypadku:
1) braku postępów w nauce,
2) nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie,
3) niepodjęcia studiów po okresie trwania urlopu,
4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. Dziekan Wydziału [...] Wojskowej Akademii Technicznej działając zgodnie z § 56 ust. 2 pkt 1 Regulaminu wystąpił do Rektora Wojskowej Akademii Technicznej o zwolnienie [...] M. S. z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka na żołnierza zawodowego, wskazując w uzasadnieniu, iż wymieniony po II semestrze uzyskał 4 pkt ECTS i nie spełnił warunku rejestracji na semestr III-ci. Mimo wyznaczenia dodatkowego terminu nie poprawił zaległości w nauce, posiada 11 niezaliczonych rygorów z 6 przedmiotów, które przedstawił w załączonym do wniosku wykazie. Jak wynika z akt personalnych skarżącego, opinię w przedmiocie wniosku o zwolnienie wyraził Dowódca [...], w której stwierdził m.in., iż z żołnierzem kilkakrotnie przeprowadzał rozmowy ostrzegawcze dotyczące zaległości w nauce. [...] mimo wyznaczania dodatkowych terminów, nie poprawił posiadanych zaległości. Stwierdził jednocześnie, że [...] M. S. nie rokuje nadziei na ukończenie studiów. Wniosek poparty został także przez Dowódcę Batalionu Szkolnego WAT oraz uzyskał akceptację Prorektora ds. Kształcenia WAT i Zastępcy Rektora WAT.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo wywiódł z powyższego, iż [...] M. S. niespełnia wymogów określonych w Regulaminie studiów i że zaistniały podstawy do zwolnienia go z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.
Regulamin studiów wyższych w WAT za "niespełnienie wymogów" przyjmuje przypadki wskazane w § 55, stanowiące podstawę do skreślenia studenta z listy studentów Akademii. Stosownie do jego postanowień student może być skreślony z listy studentów m.in. w przypadku:
1) braku postępów w nauce,
2) nieuzyskiwania zaliczenia semestru w określonym terminie.
Nie sposób nie zauważyć, iż obie te przesłanki są bliskie znaczeniowo, przy czym druga z wymienionych – nieuzyskiwania zaliczenia semestru w określonym terminie wynika z nierealizowania przez studenta obowiązku terminowego składania egzaminów i uzyskiwania zaliczeń, odbywania praktyk oraz spełniania innych rygorów dydaktycznych określonych w planie studiów i programie nauczania. Powyższe obowiązki wynikają z § 29 pkt 4 Regulaminu studiów.
Zgodnie z zapisem § 31 ust. 2 Regulaminu, warunkiem zaliczenia semestru jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich przedmiotów oraz praktyk występujących w planach studiów.
Ze złożonych przez skarżącego kserokopii kart indeksu (k. 15 indeksu, k. 49 akt sprawy) wynika, że po I-szym semestrze w roku akademickim 2008/2009 uzyskał on 27 pkt ECTS przy wymaganych 30 pkt i został wpisany na semestr II [...] marca 2009 r. Semestr I-szy został zaliczony [...] maja 2009 r. (k. 16 indeksu, k. 50 akt sprawy), a zatem w czasie, gdy kończył się już semestr II-gi.
Z przedłożonych kart indeksu nie wynika, aby skarżący uzyskał zaliczenie semestru II-go, natomiast dnia [...] stycznia 2010 r. został wpisany na kolejny semestr (k. 25 indeksu, k. 49 akt).
W ocenie Sądu, nie ma racji skarżący podnosząc, iż postępy studenta w nauce oceniane są jedynie za pomocą pkt ECTS. W przypadku studenta, kandydata na żołnierza, Regulamin studiów wyższych w WAT szczególną wagę przywiązuje do terminowego składania egzaminów i zaliczeń, o czym świadczy § 56 ust. 2 Regulaminu, nakładający obowiązek zwolnienia [...] ze służby w przypadku braku postępów w nauce, czy nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. Natomiast zaistnienie tych przesłanek w odniesieniu do studenta cywilnego, może jedynie prowadzić do skreślenia z listy studentów Akademii.
Skarżący nie kwestionuje faktu nieuzyskania zaliczenia semestru I-go i II-go w określonym terminie, natomiast uzyskanie wpisu na kolejny semestr, nie czyni decyzji o zwolnieniu wadliwą. Skarżący aktualnie kontynuuje studia jako osoba nie będąca żołnierzem.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło