II SA/Wa 542/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. z dnia 10 marca 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla J. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. J. S. wnioskiem z dnia 10 marca 2010 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku, uzupełnionego złożonymi dokumentami źródłowymi oraz kolejnym formularzem PPF, wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a osiągany w tym gospodarstwie dochód sprowadza się do przyznanego mu świadczenia emerytalnego w wysokości 1221,93 zł brutto. Świadczenie to podlega zmniejszeniu w związku z zajęciem komorniczym z tytułu zaległości alimentacyjnych, a wypłacana kwota po potrąceniu wynosi 353, 15 zł (v. kopia decyzji o waloryzacji emerytury nr [...] wydana w dniu [...] marca 2010 r. przez ZUS Oddział w [...] oraz kopia wezwania z dnia 14 sierpnia 2009 r. do dokonywania potrąceń z renty lub emerytury skierowana do ww. jednostki ZUS przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. – w aktach). Nadto, skarżący korzysta ze świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 144 zł miesięcznie przyznanego bezterminowo od dnia 1 maja 2004 r. (v. kopia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2004 r. – w aktach). Do wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym skarżący zaliczył opłaty eksploatacyjne za zajmowany lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej. Na potwierdzenie tej okoliczności skarżący złożył do akt kopię zestawienia opłat za lokal sporządzonego przez prezesa zarządu spółdzielni w łącznej wysokości 552, 88 zł (wysokość opłat obowiązuje od 1 kwietnia 2010 r.). Skarżący oświadczył, że opłaty za ww. lokal reguluje zaliczkowo w kwocie 300 zł (kopia dowodu wpłaty dokonanej w kasie spółdzielni w dniu 29 kwietnia 2010 r. – w aktach). W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi J. S., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do dodatku mieszkaniowego przewidzianego w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący świadczenia z zakresu pomocy społecznej (por. art. 3 tej ustawy). Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania i to zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W tej zaś części wykazana sytuacja materialna, w tym, przede wszystkim, wysokość netto wypłacanego świadczenia emerytalnego, uniemożliwia skarżącemu poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.