II SA/Wa 543/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący : Sędzia Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata B. K. z dnia 15 listopada 2010 r. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dna [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić wniosek Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 543/10, zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. pełnomocnikiem skarżącego wyznaczyła radcę prawnego H. T. wykonującego zawód w Kancelarii Radcy Prawnego przy ul. [...] w W. (zawiadomienie OIRP w Warszawie z dnia 14 maja 2010 r., k. 46). W dniu 24 maja 2010 r. do akt sprawy wpłynął odpis pełnomocnictwa substytucyjnego, w którym wyznaczony radca prawny upoważnił adwokata B. K. do reprezentowania skarżącego w niniejszym postępowaniu. Wyrokiem z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt jw., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. J. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. W dniu 19 listopada 2010 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe dalszego pełnomocnika – adwokata B. K. - z dnia 15 listopada 2010 r., w którym wyżej wymieniona pełnomocnik poinformowała, że w niniejszej sprawie sporządziła i przesłała skarżącemu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku oraz wystąpiła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, na rzecz radcy prawnego H. T. Jednocześnie złożyła oświadczenie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Do wniosku załączyła sporządzoną opinię. Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt jw., oddalił wniosek adwokata B. K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł radca prawny H. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm..; dalej powoływana jako ppsa), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że złożony wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest w całości rozpoznawany przez Sąd, według zasad określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), tj., zgodnie z treścią art. 250 ppsa. W myśl zaś § 16 tego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Powołany wyżej art. 250 ppsa jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony radca prawny lub adwokat. Przez wyznaczonego radcę prawnego rozumieć należy radcę wskazanego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w W. W przedmiotowej sprawie OIRP w W. pełnomocnikiem z urzędu skarżącego wyznaczyła radcę prawnego H. T. W świetle powołanego przepisu stwierdzić należy również, iż przyznanie – wyznaczonemu radcy prawnemu – kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego radcy prawnego i na podstawie złożonego przez niego oświadczenie. Znajdujące się w aktach postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i to niezależnie od tego, czy ubiega się on o wynagrodzenie na rzecz wyznaczonego radcy prawnego z urzędu. Do udzielenia pomocy prawnej z urzędu wyznaczony został bowiem radca prawny H. T. i to jemu, a nie substytutowi, przysługuje prawo zwrócenia się do Sądu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie oznacza, że to substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. Udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do występowania w jego imieniu do Sądu o przyznanie wynagrodzenia. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku pomiędzy substytutem i stroną. Osoby te łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę i pełnomocnika. W konsekwencji strona ma dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych, przy czym działania (zaniechania) dalszego pełnomocnika wywołują, tak jak działania (zaniechania) pełnomocnika głównego, skutki procesowe bezpośrednio dla skarżącego. Reprezentowanie skarżącego przez dalszego pełnomocnika nie powoduje jednak ani zmiany osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu i wyznaczonego przez właściwą okręgową izbę radców prawnych, ani zwolnienia wyznaczonego radcy z obowiązku przewidzianego w § 16 cyt. rozporządzenia. Czym innym jest bowiem wykonywanie zastępstwa procesowego skarżącego w oparciu o dalsze pełnomocnictwo, którego udzielenie jest prawem każdego pełnomocnika, a czym innym jest prawo do wynagrodzenia za to zastępstwo, które to prawo - wolą ustawodawcy - zostało nierozerwalnie związane z osobą pełnomocnika, o którym mowa w art. 250 i art. 253 ppsa. Z tego też powodu nie można zgodzić się z poglądem, że możliwość złożenia przez dalszego pełnomocnika wniosku o przyznanie wynagrodzenia wraz ze stosownym oświadczeniem wynika z treści art. 39 pkt 4 ppsa. Przepis ten daje bowiem prawo do odbioru kosztów postępowania należnych stronie tego postępowania w oparciu o przepisy art. 199 – 210 ppsa, a nie kosztów tego postępowania (wynagrodzenia) należnych wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi, a ponoszonych przez Skarb Państwa (przepisy art. 250 ppsa i właściwe przepisy dotyczące wynagrodzenia poszczególnych grup zawodowych profesjonalnych pełnomocników). Oczywiście nie oznacza to, że w sytuacji reprezentowania skarżącego przez dalszego pełnomocnika, w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, skarżący jest pozbawiony pomocy prawnej. Jak już wskazano powyżej czynności podjęte przez dalszego pełnomocnika są czynnościami procesowymi skarżącego, ale prawo do złożenia wniosku o wynagrodzenie i obowiązek złożenia stosownego oświadczenia każdorazowo ciąży na wyznaczonym pełnomocniku z urzędu. Toteż, na gruncie rozpoznanej sprawy, wniosek taki może złożyć wyłącznie radca prawny H. T. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 16 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, postanowiono jak w sentencji.