II SA/Wa 543/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. F. na zawiadomienie Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału M. Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego bez rozpoznania postanawia: skargę odrzucić. W dniu 1 marca 2017 r. K. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na skargę: wezwanie Działu Pomocy Materialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] w W. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie stypendium socjalnego, skargę na postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania oraz na zawiadomienie Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału M. Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium socjalnego. Ww. pismom skarżący zarzucił niewyczerpujące oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, które zaowocowało niewłaściwym zastosowaniem norm materialnych. W odpowiedzi na skargę z dnia 3 kwietnia 2017 r. organ wniósł o odrzucenie skargi na wezwanie i zawiadomienie z powodu jej niedopuszczalności oraz o oddalenie skargi na postanowienie. W dniu 10 kwietnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., zarządził rozdzielenie skarg na trzy oddzielne sprawy, które będą przedmiotem rozstrzygnięcia przez tutejszy Sąd w odrębnych postępowaniach. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest zawiadomienie z 13 grudnia 2016 r. o pozostawienia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postepowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszenia zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż brak właściwości sądu, uchybienie terminu do wniesienia skargi, nieuzupełnienie braków formalnych skargi czy brak zdolności sądowej jednej ze stron. Sąd odrzuca skargę postanowieniem a odrzucenie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest zawiadomienie Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału M. Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie stypendium socjalnego bez rozpoznania – na podstawie art. 64 § 2 w zw. z art. 9 K.p.a. Wskazać zatem należy, że ww. zawiadomienie nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, ponieważ nie spełnia wszystkich kryteriów określonych w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13. W uzasadnieniu ww. uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż za akty lub czynności w rozumieniu 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. można uznać tylko te, które łącznie spełniają następujące kryteria: mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a; są podejmowane w sprawach indywidualnych; mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sadów administracyjnych; dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. Dalej w uzasadnieniu ww. uchwały NSA wyraźnie wskazał, iż nie można pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 K.p.a. uznać za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ nie jest spełniony warunek, że dotyczy to uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Czynność ta, zdaniem NSA, nie potwierdza bowiem ani też nie zaprzecza, by dotyczyła uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z ustawy. Podejmując tę czynność, organ prowadzący postępowanie informuje stronę, że nie rozpozna jej sprawy na podstawie wniesionego podania, ponieważ ta w terminie nie uzupełniła braków tego podania. W konsekwencji, NSA doszedł do wniosku, że pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Jeżeli więc, jak wskazał skład 7 sędziów NSA, organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki uzależniające podjęcie tej czynności materialno-technicznej (np. wezwanie organu wystosowane na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. było wadliwe), to pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Zatem strona nie jest pozbawiona możliwości prawnej obrony własnego interesu prawnego, ponieważ może wnieść skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku. Skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu wymaga jednak wyczerpanie środków zaskarżenia w administracyjnym toku postepowania, czyli wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 K.p.a., a następnie, w razie nieuwzględnienia zażalenia – skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nadto, podejmując tę czynność, organ prowadzący postępowanie powinien poinformować stronę, że nie rozpozna jej sprawy na podstawie wniesionego podania, ponieważ ta w terminie nie uzupełniła braków podania. Jednak pozostawienie sprawy bez rozpoznania z tej przyczyny, co do zasady (tzn. o ile możliwość wystąpienia z żądaniem nie jest ograniczona terminem prawa materialnego) nie pozbawia strony uprawnienia do rozpoznania jej sprawy. Strona może bowiem powtórnie wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania, który nie będzie zawierał już braków, których usunięcia żądał organ w odniesieniu do pierwszego podania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 orzekł, jak w sentencji postanowienia.