II SA/Wa 545/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Maria Werpachowska Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Agnieszka Kolasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2007 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w zakresie przekwalifikowania zawodowego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], mocą której - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 13 listopada 2006 r. - odmówiono W.D. przyznania pomocy finansowej w zakresie przekwalifikowania zawodowego, powołując się przy tym na art. 104 § 1 kpa oraz art. 120 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) w związku z § 3 ust. 1, § 10 i § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych i byłych żołnierzy zawodowych z pomocy w zakresie przekwalifikowania, doradztwa zawodowego lub pośrednictwa pracy (Dz. U. Nr 147, poz. 1549) oraz w związku z pkt 4 ppkt 3 decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w sprawie powierzenia Dyrektorowi Departamentu [...] funkcji Pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej do Spraw [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że W. D. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2005 r. na mocy rozkazu personalnego Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło za pisemną zgodą żołnierza, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat, na podstawie art. 76 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.). W dniu 13 listopada 2006 r. zainteresowany wystąpił do Dyrektora Departamentu [...] MON z wnioskiem o wyrażenie zgody na sfinansowanie przekwalifikowania zawodowego na kursie przygotowującym do uzyskania uprawnień elektroenergetycznych do 1 kV i powyżej w wysokości 630 zł. Minister wskazał, że uprawnienia żołnierzy zwolnionych po dniu 1 lipca 2004 r. określa ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), w tym jej art. 120, przewidujący możliwość korzystania przez żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej z pomocy w zakresie przekwalifikowania, doradztwa zawodowego lub pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy. Art. 119 cytowanej ustawy wylicza powody (sposoby rozwiązania stosunku służbowego) stanowiące przesłankę uprawniającą do otrzymania pomocy rekonwersyjnej. Z pomocy tej mogą korzystać tylko żołnierze zwolnieni z zawodowej służby wojskowej z powodów, o których mowa w art. 111 pkt 3, 8, 9 lit. "b" i pkt 10 oraz art. 112 pkt 3-5. Przepisy powyższej ustawy mają zastosowanie do sprawy W.D., bowiem został on zwolniony po dniu 31 stycznia 2005 r., a więc po dniu wejścia w życie powołanej ustawy. W związku z tym, że zainteresowany został zwolniony z zawodowej służby wojskowej za pisemną zgodą żołnierza, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat, pomoc rekonwersyjna mu nie przysługuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.D. wyraził swoje niezadowolenie z wydanych decyzji, wskazując, że są one dla niego krzywdzące, gdyż zastosowano wobec niego niekorzystną interpretację przepisów. Zaznaczył, że został zwolniony ze służby na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wyrażając zgodę na zwolnienie, nie mógł wiedzieć, że nowe przepisy pozbawią go w przyszłości uprawnień do pomocy finansowej w zakresie przekwalifikowania zawodowego. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumenty zawarte w wydanych w sprawie decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Niezależnie od stanowisk i argumentów obu stron, przede wszystkim należało zbadać, czy płk P. L., czasowo pełniący obowiązki Dyrektora Departamentu Spraw [...] Ministerstwa Obrony Narodowej, był osobą uprawnioną do wydania decyzji w imieniu Ministra Obrony Narodowej w dniu [...] grudnia 2006 r. W aktach sądowych sprawy znajduje się bowiem upoważnienie dla płk P. L. do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń w sprawach pomocy rekonwersyjnej, udzielone w dniu 14 grudnia 2006 r. przez Ministra Obrony Narodowej, na podstawie art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W myśl art. 268a kpa organ administracji publicznej, którym w tym przypadku jest Minister Obrony Narodowej, może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis ten jest podstawą udzielania przez organ administracji publicznej upoważnień konkretnym, podległym mu pracownikom. Upoważnienie udzielone na podstawie art. 268a kpa wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca funkcję organu, która jednak nie staje się przez to organem administracji publicznej, bowiem wykonuje tylko kompetencje tego organu (z jego upoważnienia), ale nie jest ich piastunem. Innymi słowy, pracownik organu administracji publicznej upoważniony przez ten organ działa tylko w jego imieniu, nie uzyskując przymiotu organu administracji publicznej. Jednak w niniejszej sprawie do dnia wydania takiego upoważnienia (do dnia 14 grudnia 2006 r.), płk P. L. - bez względu na to, na jakim został zatrudniony stanowisku, czy też, jakie zostały powierzone mu obowiązki - nie mógł wykonywać kompetencji organu. Faktu tego nie zmienia nawet to, że w kwestionowanej decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] powołano się na pkt 4 ppkt 3 decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w sprawie powierzenia Dyrektorowi Departamentu [...] funkcji Pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej do Spraw [...], gdyż akt ten nie ma charakteru upoważnienia administracyjnego. Zresztą, jak wynika ze sprawy, również sam organ nie traktował tego aktu w tych kategoriach, skoro w dniu 14 grudnia 2006 r. udzielił płk P. L. imiennego upoważnienia, zgodnie z przepisem art. 268a kpa, do wydawania decyzji administracyjnych m. in. w sprawach udzielania pomocy finansowej w zakresie przekwalifikowania zawodowego. Wobec powyższego uznać należy, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] nie jest podpisana przez osobę upoważnioną do wydania decyzji. Decyzja administracyjna wydana przez osobę nieposiadającą umocowania do jej wydania jest z mocy art. 156 § 1 pkt 1 kpa nieważna. W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja również dotknięta jest wadą nieważności (została wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa), albowiem jej mocą utrzymano decyzję nieważną. W takiej sytuacji zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności obu wydanych w sprawie decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt SA/Lu 691/95, LEX nr 26790). Z uwagi na treść rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze, gdyż sprawa z wniosku strony o udzielenie pomocy finansowej na przekwalifikowanie zawodowe musi zostać ponownie rozpatrzona. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.