II SA/Wa 55/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-01
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, która z mocy prawa jest zwolniona z kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest z mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Niemniej jednak, zgodnie z art. 262 PPSA, przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie w takich przypadkach. W związku z tym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, sąd może przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
J. Ś. wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca wskazała na swoją niepełnosprawność i trudną sytuację materialną, pozostając na utrzymaniu męża otrzymującego rentę. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając specyfikę sprawy.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. Ś. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać J. Ś. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
J. Ś. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2008 r. – złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
We wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą trwale niepełnosprawną i nie posiada żadnych środków finansowych. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem J. Ś., który otrzymuje wojskową rentę inwalidzką w wysokości 1.428 zł.
Skarżąca oświadczyła też, że oprócz mieszkania o powierzchni 72,80 m2 (mieszkanie to zostało wpisane w formularzu w rubrykach dotyczących domu i mieszkania) nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Do wniosku zostały dołączone kopie: decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], dokumentacji lecznictwa i orzecznictwa wnioskodawczyni, zaświadczeń lekarskich, opinii sądowo-psychiatrycznej, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenia wydanego przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w O., zawiadomienia o wymiarze opłat za mieszkanie, faktury VAT za usługi Telekomunikacji Polskiej S.A., dowodu uiszczenia opłaty za energię elektryczną, zaświadczenia wydanego przez Odział ZUS w O.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na J. Ś. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi J. Ś. jest odmowa przyznania jej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z kopii dokumentów załączonych do wniosku wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej jest trudna - pozostaje ona na utrzymaniu męża i nie ma żadnych własnych dochodów. Ponadto jest osobą trwale niepełnosprawną, wymagającą częściowej opieki i systematycznego przyjmowania leków. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wojskowa renta inwalidzka J. Ś., w wysokości 1.428,71 zł netto.
Z tej kwoty - po opłaceniu opłat związanych z mieszkaniem – 433,26 zł miesięcznie, faktury za telefon – około 40 zł miesięcznie oraz opłat za energię elektryczną 35,11 zł – musi utrzymać się dwoje schorowanych, starszych ludzi. Stanowi to średnio na osobę około 460 zł miesięcznie.
Jednocześnie ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych wynika, że oprócz mieszkania rodzina nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło