II SA/Wa 550/04

WyrokWSA w Warszawie2004-10-14

Skład orzekający: Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA - Ewa Grochowska-Jung, Asesor WSA - Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o wydaleniu słuchacza ze szkoły policyjnej, wydany na podstawie popełnienia czynu nielicującego z honorem i godnością funkcjonariusza Policji, jest zgodny z prawem, nawet jeśli postępowanie dyscyplinarne w tej sprawie zostało już zakończone karą, która uległa zatarciu?
Ratio decidendi
Rozkaz personalny o wydaleniu słuchacza ze szkoły policyjnej, wydany na podstawie popełnienia czynu nielicującego z honorem i godnością funkcjonariusza Policji, jest zgodny z prawem. Sąd uznał, że przepis art. 24 ust. 3 pkt 2 ustawy o wyższym szkolnictwie wojskowym nakłada na organ obowiązek wydalenia słuchacza w takiej sytuacji, nie pozostawiając mu luzu decyzyjnego. Nawet jeśli doszło do naruszeń proceduralnych, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące braku czynnego udziału strony czy wstrzymania wykonania decyzji zostały uznane za niezasadne w kontekście specyfiki postępowania i orzecznictwa NSA.
Stan faktyczny
Skarżący, asp. R. K., został wydalony z Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Szkoły, z powodu popełnienia czynu nielicującego z honorem i godnością policjanta, co potwierdzono orzeczeniem dyscyplinarnym. Komendant Główny Policji utrzymał ten rozkaz w mocy. Skarżący w skardze do WSA zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu, niewstrzymanie wykonania decyzji po wniesieniu odwołania oraz powołanie się na zatarte kary dyscyplinarne i toczące się postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Ewa Grochowska-Jung Asesor WSA - Andrzej Kołodziej Protokolant - Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję-rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2004 r. nr[...] w przedmiocie wydalenia z Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie - oddala skargę - Komendant Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie. rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 24 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 31 marca 1965 r. o wyższym szkolnictwie wojskowym (tekst jedn. z 1992 r. Dz. U. Nr 10, poz. 40 ze zm.) oraz § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 kwietnia 1999 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyjmowania na studia w Wyższej Szkole Policji w Szczytnie, przebiegu immatrykulacji oraz studiów, a także organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 37, poz. 359), z dniem [...]sierpnia 2002 r. wydalił asp. R. K. z Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie. W uzasadnieniu decyzji podał, że wydalenie nastąpiło w związku z rażącym naruszeniem dyscypliny służbowej oraz z popełnieniem przez skarżącego czynu nielicującego z honorem i godnością, za co orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] maja 2002 r. nr [...], utrzymanym w mocy przez Komendanta Głównego Policji orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...], wymierzono mu karę surowej nagany. Ponadto powyższe rozstrzygnięcie jest uzasadnione faktem, że aktualnie wobec wymienionego, prowadzone jest postępowanie dyscyplinarne za wykroczenie popełnione w ruchu drogowym. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego do Komendanta Głównego Policji, R.K. wniósł o jego uchylenie i zarzucił, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej, bowiem nie jest nią regulamin Wyższej Szkoły Policji. Ponadto wskazał, że podane w uzasadnieniu rozkazu okoliczności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, są przekroczeniem uprawnień przez organ. Nadto nie zgodził się również z umieszczonym stwierdzeniem o jego zachowaniu, jako nielicującym z honorem i godnością policjanta. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr[...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2002 r. i w uzasadnieniu stwierdził, że zaskarżony rozkaz został wydany na podstawie przepisów w nim wskazanych, a zarzut o zastosowaniu przepisów regulaminu studiów, jest bezpodstawny. Ponadto rozpoznając sprawę w drugiej instancji, badano ją na podstawie stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dniu wydania przez ten organ decyzji. Stąd też, nie bez znaczenia jest fakt, dwukrotnego już ukarania skarżącego karami dyscyplinarnymi za czyny, których dopuścił się będąc słuchaczem tej uczelni. W tej sytuacji, zaskarżony rozkaz personalny jest prawidłowy i wydany w oparciu o stan prawny oraz faktyczny sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, R.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i procesowego, a mianowicie naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, niewstrzymanie – po wniesieniu odwołania – jej wykonania oraz fakt uznania przez organ, że jego czyn nie licuje z honorem i godnością policjanta. W uzasadnieniu zaś podał, iż nie zapoznano go z dowodami i materiałami postępowania, a Komendant Główny Policji nie uwzględnił w wydanej przez siebie decyzji, że po odwołaniu powinno nastąpić wstrzymanie wykonania decyzji. Niepowiadomienie zaś przełożonego o chorobie, aczkolwiek naruszające dyscyplinę służbową, nie jest czynem nielicującym z honorem i godnością policjanta. Z kolei powołanie się na inne, toczące się wobec niego postępowania dyscyplinarne, jest bezprawne, podobnie jak bezprawne jest powołanie się przez organ na ukaranie go karą, która w dniu wydania decyzji, uległa już zatarciu. Ponadto nie do przyjęcia jest powoływanie się przez organ na ukaranie go karami dyscyplinarnymi w sytuacji, gdy w tych sprawach wniósł on skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto organ nie odmówił zastosowania cytowanego już w podstawie decyzji rozporządzenia, które – zdaniem skarżącego – wydano na podstawie delegacji ustawowej, niespełniającej wymagań Konstytucji RP. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodał jednocześnie, ustosunkowując się do zarzutów ze skargi, że powołanie się przez organ na fakt wymierzenia mu kary dyscyplinarnej jest, i to bezspornym, odniesieniem do ustaleń pierwszoinstancyjnych. Ponadto organ nie prowadził czynności dowodowych, przeto skarżący nie musiał brać w nich udziału. Natomiast w fazie postępowania przed Komendantem Głównym Policji uznano, że rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2002 r., nie jest decyzją i w tej sytuacji udzielono mu odpowiedzi w trybie Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś konsekwencją uznania tego trybu, było wykonanie decyzji przez organ pierwszej instancji. Dopiero Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 listopada 2003 r. sygn. akt I SAB 192/03, zobowiązał organ drugoinstancyjny do wydania decyzji. Stąd też nie można już było wstrzymać decyzji organu pierwszej instancji i to tym bardziej, że od 2002 r. w wyniku zmiany statusu uczelni, nie prowadzi się już naboru na studia i szkoła ta ma obecnie status resortowej szkoły zawodowej. Z kolei zarzuty, co do postępowania dyscyplinarnego, są obecnie objęte oddzielną skargą w sprawie zawisłej przed sądem administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do treści art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 1965 r. o wyższym szkolnictwie wojskowym (tekst jedn. z 1992 r. Dz. U. Nr 10, poz. 40 ze zm.), przepisy tej ustawy stosuje się odpowiednio do szkół wyższych nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych, a zgodnie z art. 24 ust.3 pkt 2 ustawy, wydalenie z wyższej szkoły słuchacza następuje w wypadku popełnienia czynu nie licującego z honorem i godnością – w tej konkretnej sytuacji – funkcjonariusza Policji. Zatem słowa "wydalenie (...) następuje" oznaczają, że organ w takiej sytuacji nie posiada tzw. luzu decyzyjnego i jest zobowiązany do określonego zachowania, tzn. wydalenia słuchacza z uczelni. Zgodnie natomiast z treścią § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 kwietnia 1999 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyjmowania na studia w Wyższej Szkole Policji w Szczytnie, przebiegu immatrykulacji oraz studiów, a także organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 37, poz. 359), decyzję o wydaleniu słuchacza ze Szkoły z przyczyn określonych m.in. w art. 24 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy, podejmuje Komendant Szkoły. W rozpoznawanej sprawie, skarżący przed wydaniem decyzji przez organ, został ukarany dyscyplinarnie karą surowej nagany za czyn polegający na niepowiadomieniu przełożonych o przyczynach nieobecności w służbie. Pamiętać przy tym należy, ze w międzyczasie toczyło się już wobec skarżącego jeszcze inne postępowanie dyscyplinarne. Zatem skarżący, jeśli się zważy na szczególną i oczekiwaną w odbiorze społecznym pozycję funkcjonariusza Policji, która bez wątpienia nie może się charakteryzować nieprzestrzeganiem ogólnie obowiązujących norm zarówno prawnych, jak i moralnych, swoim postępowaniem naruszył honor tej formacji. Innymi słowy mówiąc, skarżący – w ocenie Sądu – naraził na szwank dobre imię i reputację Policji. Zaskarżona decyzja jest tym bardziej zasadna, że przecież Komendant Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, niezależnie od powołania się w jej uzasadnieniu na popełnienie przez skarżącego czynu nielicującego z honorem i godnością, stwierdził również, że wymieniony funkcjonariusz rażąco naruszył dyscyplinę służbową, co w świetle opisanego już powyżej zachowania asp. R. K. jest bezsporne. Wprawdzie w podstawie decyzji nie powołał się na przepis art. 24 ust. 3 pkt 3 ustawy stanowiący o zaniedbywaniu nauki lub innych obowiązków służbowych i nakładający na organ takie same obowiązki, co cytowany już wyżej art. 24 ust. 3 pkt 2 ustawy, to jednak przepis taki istnieje i nie można zarzucić organowi – zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem judykatury – wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Ponadto użyte przez organ sformułowanie naruszenie dyscypliny służbowej jest pojęciem leksykalnie tożsamym do ustawowego zaniedbywania obowiązków służbowych. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie, jeżeli nawet nastąpiło w opisanym powyżej zakresie naruszenie przepisów postępowania, to jednak nie mogło ono mieć i nie miało istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu skarżącego zauważyć należy, że zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a., fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu, nie wymagają dowodów. Fakty znane z urzędu należy zakomunikować stronie. Skarżącemu, a nie tylko organowi, znane były fakty orzeczenia dyscyplinarnego i toczącego się innego postępowania dyscyplinarnego, a jedynie te okoliczności legły u podstaw decyzji. Zatem nie były wymagane nowe dowody w tej sprawie i nie były to notoria urzędowe, nakładające na organ obowiązek zakomunikowania ich skarżącemu. W konsekwencji, nie może się ostać zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 10 k.p.a. Nie sposób zgodzić się również ze skarżącym, że po odwołaniu się przez niego od decyzji pierwszoinstancyjnej, nie wstrzymano wykonania zaskarżonej decyzji. W art. 130 § 2 k.p.a. stanowi się, że wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonane decyzji. Rzecz jednak w tym, że organ drugoinstancyjny nie uznał rozkazu personalnego z dnia [...]sierpnia 2002 r. jako decyzji i procedował w trybie skargowym określonym w Dziale VIII k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 listopada 2003 r. sygn. akt I SAB 192/03, nakładającym na organ obowiązek wydania decyzji w trybie odwoławczym. Natomiast po tym fakcie, nie było już możliwe zadośćuczynienie powyższej zasadzie, bowiem nie prowadzono w tym czasie naboru na studia według uprzednio obowiązujących zasad. Zauważyć ponadto należy, że organ słusznie powołał się na fakt wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej, bowiem było to bezspornym odniesieniem do ustaleń pierwszoinstancyjnych. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że organ administracji nie jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu prawa. Natomiast Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że cytowane już wyżej rozporządzenie, zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej niespełniającej warunków określonych w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Wprawdzie w przepisie delegacyjnym art. 22 ust. 2 ustawy mowa jest o Ministrze Obrony Narodowej, jako organie upoważnionym do wydania rozporządzenia, to jednak w art. 52 ust. 5 ustawy stanowi się, że uprawnienia przewidziane w ustawie dla Ministra Obrony Narodowej, przysługują w odniesieniu do szkół wyższych nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych, temu właśnie ministrowi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło