II SA/Wa 556/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-10

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Ewa Kwiecińska, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów mogła cofnąć uprawnienia do nadawania stopnia naukowego w dyscyplinie naukowej z powodu stwierdzonych uchybień, czy też powinna zastosować łagodniejszą sankcję, taką jak ograniczenie lub zawieszenie uprawnień?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów miała podstawy do cofnięcia uprawnień do nadawania stopnia naukowego. Stwierdzone liczne i rażące uchybienia, w tym brak wymaganego minimum kadrowego, nieprawidłowości w ocenie przewodów doktorskich oraz prowadzenie studiów doktoranckich bez uprawnień, uzasadniały zastosowanie najsurowszej sankcji przewidzianej w ustawie. Sąd podzielił argumentację organu, że utrzymanie wysokiego poziomu szkolnictwa wyższego wymagało zastosowania tej sankcji.
Stan faktyczny
Wyższa Szkoła [...] złożyła skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która cofnęła jej uprawnienia do nadawania stopnia naukowego w określonej dyscyplinie. Skarżąca zarzuciła organowi niewłaściwe zastosowanie sankcji, naruszenie zasad postępowania oraz lakoniczność uzasadnienia. Organ argumentował, że cofnięcie uprawnień było uzasadnione licznymi uchybieniami, w tym brakiem wymaganego minimum kadrowego i nieprawidłowościami w przewodach doktorskich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Ewa Kielak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły [...] w W. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do nadawania [...] w dyscyplinie [...] oddala skargę II SA/Wa 556/18 UZASADNIENIE Instytut Nauk [...] Wyższa Szkoła [...] w [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2016r. Nr [...], w przedmiocie cofnięcia uprawnień do nadawania stopnia naukowego [...] w dziedzinie nauk [...], w dyscyplinie [...]. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. cofnęła Instytutowi Nauk [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] uprawnienie do nadawania stopnia naukowego [...] w dziedzinie [...], w dyscyplinie [...]. Instytut złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sekcja Nauk [...] Centralnej Komisji po zapoznaniu się z wnioskiem Instytutu Nauk [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się przeciw przyjęciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (wyniki głosowania: za przyjęciem wniosku: - 1 głosów, przeciw: - 37 głosów, wstrzymujących się 0 głosów). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, postanowiło, w głosowaniu tajnym, utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję (wynik głosowania: za uchyleniem decyzji: - 0 głosów, przeciw 11 głosów, wstrzymujących się 0 głosów). Instytut Nauk [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji o cofnięciu Instytutowi uprawnienia do nadawania stopnia naukowego [...] w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...]. Centralna Komisja potwierdziła swoje stanowisko, że na podstawie przeprowadzonej oceny przewodu [...] istniały pełne podstawy – zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. - do cofnięcia Instytutowi uprawnienia do nadawania stopnia naukowego [...] w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...]. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r. poz. 882, z p. zm.), Centralna Komisja dokonuje okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, która stanowi podstawę do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego, a także zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy, w sprawie nadawania tych stopni. W wyniku przeprowadzonej przez Centralną Komisję standardowej oceny przewodów [...] stwierdzono liczne, rażące uchybienia i naruszenia prawa. W dokumentacji Instytutu brakowało także wykazu samodzielnych pracowników naukowych zatrudnionych w podstawowym miejscu pracy, a gwarantujących posiadanie minimum kadrowego. Centralna Komisja stwierdziła ostatecznie brak wymaganego minimum kadrowego w zakresie zatrudniania samodzielnych pracowników naukowych zatrudnionych w podstawowym miejscu pracy, co oznaczało niewypełnianie fundamentalnego warunku posiadania kadry naukowej koniecznej do utrzymania uprawnień. Ustalono też, że do systemie POL-on nie zostały zgłoszone zmiany kadrowe. Ustalono także, że Instytut prowadzi w swoich wydziałach zamiejscowych doktoranckie studia podyplomowe, co jest jaskrawym naruszeniem prawa. Po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Centralna Komisja skierowała ponownie sprawę do recenzentów Centralnej Komisji. Opinia superrecenzentów Centralnej Komisji była jednoznacznie negatywna. Sekcja [...] Centralnej Komisji po zapoznaniu się z wnioskiem Instytutu o ponowne rozpatrzenie sprawy i po wysłuchaniu opinii superrecenzentów Centralnej Komisji wypowiedziała się za utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji. Szczegółowa analiza przedłożonej przez Instytut dokumentacji potwierdziła, że Instytut nie spełnia wymagań ustawowych w zakresie wymogów kadrowych (brak wymaganego minimum kadrowego). Instytut zaliczył w jej skład m.in. osoby z [...] i [...], które nie mają żadnego dorobku w Polsce i nie można ich zaliczyć do tego grona. Jednostka zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy winna niezwłocznie zawiadomić Centralną Komisję o zmianach w stanie zatrudnienia wpływających na uprawnienia do nadawania stopni naukowych, a tego nie uczyniła. Centralna Komisja po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowiła utrzymać w mocy swą decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. o cofnięciu Instytutowi uprawnienia do nadawania stopnia naukowego [...] w dziedzinie [...], w dyscyplinie [...]. Instytut Nauk [...] Wyższa Szkoła [...] w [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2016r. Nr [...], w przedmiocie cofnięcia uprawnień do nadawania stopnia naukowego [...] w dziedzinie [...], w dyscyplinie [...]. Skarżący zarzucał: 1. niewłaściwe skorzystanie przez Komisję z uznania administracyjnego poprzez zastosowanie najsurowszej z sankcji, tj. cofnięcie uprawnień do nadawania stopnia naukowego [...] w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...] bez uprzedniego ograniczenia bądź zawieszenia uprawnień na czas określony, zgodnie możliwościami wynikającymi z art. 9 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, uniemożliwiając ; 2. naruszenie podstawowych zasad postępowania, tj. w szczególności art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób nieproporcjonalny do rzeczywistych uchybień oraz poprzez dowolną i nielogiczną ocenę zebranego materiału dowodowego przede wszystkim poprzez przyjęcie, iż u Skarżącego ziściła się przesłanka zaistnienia zmian w stanie zatrudnienia mających wpływ na wymagane minimum kadrowe; oraz 3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. ze względu na lakoniczność uzasadnienia decyzji, w której Komisja nie wyjaśniła dlaczego zastosowała najsurowszą możliwą sankcję oraz nie wyjaśniła z jakich przyczyn zastosowanie mniej drastycznych sankcji było niecelowe, a tym samym którego zdawkowość uniemożliwia kontrolę wydanego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wnosiła o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Oceniając zarzuty skargi według wskazanych wyżej reguł należało przyjąć, że jest ona całkowicie bezzasadna. Na podstawie art, 9 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuk: (Dz. U. z 2016 r. poz. 882, 1311, z 2017 r. poz. 859, 1530), w związku z art. 9 ust. 1 ww. ustawy, Centralna Komisja decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. cofnęła Instytutowi Nauk [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] uprawnienie do nadawania stopnia naukowego [...] w dziedzinie [...], w dyscyplinie [...] Na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy, Centralna Komisja ma kompetencje do dokonywania okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, która stanowi podstawę do nadawania stopni doktora i doktora habilitowane go, a także zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy, w sprawie nadawania tych stopni. Zarzuty Centralnej Komisji wobec skarżącego koncentrowały się na trzech kwestiach. W wyniku przeprowadzonej kontroli przewodu [...] A. J. Komisja stwierdziła liczne uchybienia i naruszenia prawa (1). W dokumentacji Instytuty brakowało wykazu samodzielnych pracowników naukowych zatrudnionych w podstawowym miejscu pracy, gwarantujących posiadanie minimum kadrowego. Ponadto, do systemu POL nie zostały zgłoszone zmiany kadrowe (2). Instytut prowadził w swoich wydziałach zamiejscowych doktoranckie studia podyplomowe, pomimo braku wymaganego uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego (3). Odnosząc się bardziej szczegółowo do przedstawionych przez organ uchybień należy wskazać, że negatywnie został oceniony przewód [...] A. J. Promotorem dysertacji jest [...] B. H. reprezentujący dyscyplinę nauk [...], rozprawa zaś dotyczy dyscypliny [...]. Protokół z posiedzenia Rady Naukowej instytutu Nauk [...] zawierał pytania zadane [...], jednak nie ma w nim treści jej odpowiedzi. Centralna Komisja stwierdziła istnienie poważnych błędów metodologicznych, których dopuściła się autorka przyjętej dysertacji [...]. Błędnie sformułowała ona aż cztery problemy badawcze jako problemy główne, nie potrafiła jednak przy tym określić zmiennych i dokonać ich operacjonalizacji. Ponadto, pytania szczegółowe były pytaniami głównymi, tak więc bez eksperymentu [...] nie można było rozwiązać postawionego w pracy problemu. Stawiane hipotezy nie zostały uzasadnione. Uzyskane dane z własnych diagnoz stanowią w tej sytuacji artefakty, poza przytaczanymi gęsto danymi statystycznymi z Ministerstwa Sprawiedliwości, które nie stanowią zasługi badawczej [...], a są wynikiem jej dostępu do źródeł. Na datę wydania decyzji przez organ I instancji nie został przedstawiony wykaz członków Instytutu Nauk [...] Wyższej Szkoły Nauk [...] uprawnionych do głosowania, którymi powinni być samodzielni pracownicy naukowi zatrudnieni w ww. uczelni jako podstawowym miejscu pracy. W dokumentacji brakowało wykazu samodzielnych pracowników naukowych zatrudnionych w podstawowym miejscu pracy, a gwarantujących minimum kadrowe. Po zwróceniu się do władz Uczelni o przedłożenie wykazu, do Centralnej Komisji wpłynęło do organu "Wypowiedzenie umowy o pracę" pani [...] H. Z. oraz zwolnienie z pracy przez nowego właściciela – [...] M. K., który był Rektorem i miał zatrudnienie do [...] września 2017 r. Jednostka organizacyjna nie posiadała zatem wymaganego minimum kadrowego, zaś do posiedzenia Sekcji [...] nie wpłynęło pismo od nowej JM Rektor [...] B. M. w sprawie ustania fundamentalnego warunku posiadania kadry naukowej koniecznej do utrzymania uprawnień. Organ ustalił, że w systemie POL-on nie zostały zgłoszone zmiany kadrowe. Jednostka zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy winna niezwłocznie zawiadomić Centralną Komisję o zmianach w stanie zatrudnienia wpływających na uprawnienia do nadawania stopni naukowych, a tego nie uczyniła, instytut zareagował dopiero po wystąpieniach pisemnych organu. Ponadto, argumentacja instytutu o niezasadności stanowiska organu w sprawie zatrudniania samodzielnych pracowników naukowych w wieku emerytalnym także została odrzucona w szczegółowym stanowisku superrecenzenta Centralnej Komisji [...] I. C. Uczelnia prowadziła w swoich wydziałach zamiejscowych doktoranckie studia podyplomowe, pomimo braku uprawnień do prowadzenia tego typu studiów. Organ po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skierował ponownie sprawę do superrecenzentów. Opinia superrecenzentów Centralnej Komisji była jednoznacznie negatywna. Sekcja Nauk [...] Centralnej Komisji po zapoznaniu się z wnioskiem instytutu o ponowne rozpatrzenie sprawy i po wysłuchaniu opinii superrecenzentów wypowiedziała się za utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji. Niezasadnym zatem okazały się zarzuty skarżącego w postaci dowolnej i nielogicznej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz lakoniczności i zdawkowości uzasadnienia decyzji. Decyzje organu zostały uzasadnione w sposób logiczny i oparty na obowiązujących przepisach. Organ przedstawił jakie negatywne zjawiska stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji i czemu w przedmiotowej sprawie została zastosowana najsurowsza sankcja. W zakresie podstawowego zarzutu skargi dot. rodzaju zastosowanej sankcji cofnięcia uprawnienia do nadawania stopnia z art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy Centralna Komisja wskazała, że co do zasady przy negatywnej ocenie działalności naukowej jednostki może zastosować trojakiego rodzaju sankcje, z najbardziej restrykcyjną w postaci cofnięcia uprawnień. Sankcją adekwatną do stwierdzonych uchybień Instytutu było cofnięcie uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora (sankcja ostatnia z katalogu wskazanego w art. 9 ust. 2 ustawy). Nie leży bowiem w interesie społecznym przeprowadzanie w polskim systemie nauki i szkolnictwa wyższego przewodów [...] przez jednostkę, której postępowanie na wszystkich polach nie odpowiada standardom przedmiotowej ustawy z dnia 14 marca 2003r. Powyższą argumentację organu należy podzielić. Wykazane przez Komisję uchybienia istotnie wskazywały na potrzebę zastosowania najsurowszej sankcji, co wynikało z potrzeby dbałości o należyty poziom szkolnictwa wyższego w zakresie przewodów [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zatem skargę za niezasadną a zarzuty w niej przedstawione za bezpodstawne. Oceny tej nie zmieniły dowody złączone przez skarżącego w postaci pisma z dnia 1 marca 2016r., z dnia 8 marca 2016r. oraz z dnia 22 września 2Q16r, Nie wpłynęły one bowiem na odmienne ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy ani w zakresie oceny zastosowania przez organ właściwej wykładni obowiązujących w sprawie przepisów. Organ zatem przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Uwzględnił aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne, prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej wykładni przepisów. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło