II SA/Wa 558/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Ewa Grochowska – Jung, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Prorektor ds. Studiów [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie odwołania od decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm.) oraz § 12 ust. 6 Regulaminu Studiów [...], po rozpoznaniu odwołania K. B. od decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [...] września 2010 r. Dziekan Wydziału [...] skreślił ww. z listy studentów I roku studiów II stopnia Wydziału [...] z powodu braku efektów kształcenia oraz niespełnienia kryteriów formalnych dotyczących nakładu pracy, co skutkowało nieuzyskaniem zaliczenia semestru i rejestracji na następny semestr studiów. K. B. złożyła odwołanie od decyzji Dziekana, zarzucając decyzji ustalenia faktyczne niezgodne ze stanem rzeczywistym, przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków, jak również naruszenie konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do nauki. Dalej organ podał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. K. B. wystąpiła o zatwierdzenie Indywidualnego Planu Studiów. Dziekan pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie zatwierdził przedstawionego Indywidualnego Planu Studiów, podnosząc, iż IPS powinien obejmować wszystkie semestry II stopnia nauczania (łącznie ze wskazaniem przedmiotów obieranych w wybranej przez K. B. specjalności). Ponadto Dziekan wskazał, iż zaliczanie przedmiotów umieszczonych w IPS powinno odbywać się w czasie przebiegu studiów II stopnia, a ponadto nie uznał za zasadne umieszczenia w IPS przedmiotów: [...],[...] i [...], uzasadniając swoje stanowisko tym, iż nie są one związane z wybraną przez K. B. specjalnością [...]. Pomimo braku zatwierdzenia IPS K. B. zaliczała przedmioty na Wydziale [...] oraz w [...] w T., samowolnie bez zgody władz Wydziału [...]. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] września 2010 r., Dziekan poinformował wyżej wymienioną, iż z powodu nieuzyskania przez nią zgody na Indywidualny Plan Studiów obowiązuje ją program nauczania dla studentów II stopnia Wydziału [...]. W konsekwencji powyższego, przedmiotowe zaliczenie nie może być traktowane na równi z przedmiotami zawartymi w programie studiów. Ponadto organ wskazał, że równocześnie nie zostały spełnione przez K. B. formalne kryteria ustanowione Regulaminem Studiów [...], dotyczące nakładu pracy na pierwszym semestrze studiów drugiego stopnia konieczne do podjęcia studiów na kolejnych semestrach, który mierzony jest w punktach ECTS, zgodnie z § 1, § 3 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 2, 3, 4 i § 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 3 października 2006 r. w sprawie warunków i trybu przenoszenia osiągnięć studenta (Dz. U. Nr 187, poz. 1385). W konsekwencji ww. spośród obowiązującego programu studiów, posiadała zaliczenie równoważne 14 punktom ECTS. Przy czym do uzyskania rejestracji na II semestr studiów konieczne jest posiadanie minimum 23 punktów ECTS. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej poważne braki w ustaleniach faktycznych oraz brak merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że Dziekan [...] nie określił żadnego terminu ponownego przedłożenia IPS wraz z odpowiednimi poprawkami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 134 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednak zgodnie z § 2 powołanego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Na wstępie przypomnieć należy, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż z art. 161 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) wynika zasada, zgodnie z którą do wszelkich "decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich" stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zważywszy na autonomię szkół wyższych, decyzja organów uczelni to nie w pełni to samo, co decyzja organu administracji publicznej. Nakaz odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego należy rozumieć w ten sposób, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie Kodeksu, powinny mieć także zastosowanie do decyzji rektora, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają. Jeszcze raz należy podkreślić, że akt administracyjny powinien powstać w trybie i formie zapewniającym studentowi gwarancje procesowe przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, zauważyć należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja pierwszoinstancyjna, nie zawierają uzasadnienia prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia Rektora. Wskazanie jako podstawy rozstrzygnięcia w decyzji organu I instancji art. 190, ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) jest nieprecyzyjne. Przepisy art. 190 ww. ustawy w ust. 1 pkt 1-4 określają przesłanki obligatoryjnego skreślenia studenta z listy studentów, a w ust. 2 pkt 1 – 3 przesłanki fakultatywnego skreślenia studenta z listy studentów. Rektor nie wskazał w istocie, na jakiej podstawie nastąpiło skreślenie studenta z listy studentów, co uniemożliwiło dokonanie oceny prawidłowości podjętej decyzji. Również wskazać należy, że jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi być on doręczony lub zakomunikowany stronie. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje żadnych skutków prawnych, choć już istnieje w przepisanym kształcie, to jednak nie wyszedł na zewnątrz poza organ administracyjny. Decyzja Dziekana z dnia [...] września 2010 r. o skreśleniu skarżącej z listy studentów Wydziału [...], której podstawę stanowił niedoprecyzowany zresztą art. 190 cytowanej ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ma charakter decyzji konstytutywnej. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy. Taki charakter decyzji administracyjnej tworzy, zmienia lub powoduje ustalenie istniejącego stosunku prawnego, przy czym zmiana konkretnej sytuacji prawnej następuje tutaj nie z mocy samego prawa, nie z mocy ustawy, ale aktu administracyjnego. Skutek prawny takiej decyzji powstaje zatem dopiero z chwilą doręczenia lub ogłoszenia takiego aktu, a więc ex nunc. Nie ma zatem wątpliwości, że koniecznym warunkiem skreślenia z listy studentów jest podjęcie rozstrzygnięcia przez właściwy organ uczelni. Artykuł 190 ustawy nie wskazuje daty, z którą organ uczelni ma wiązać skreślenie studenta z listy studentów, skutek ten należy łączyć dopiero z chwilą doręczenia decyzji stronie, jako chwilą ogłoszenia tego aktu. Akt ten kształtuje bowiem uprawnienia strony jako studenta uczelni i może wywierać skutki na przyszłość. Nie było zatem dopuszczalne skreślenie skarżącej z listy studentów z datą wcześniejszą niż doręczenie zaskarżonej decyzji, tym samym organ naruszył art. 110 kpa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.