II SA/Wa 559/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-12
Skład orzekający: Adam Lipiński, Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie dyscyplinarne umarzające postępowanie z powodu przedawnienia może jednocześnie zawierać oceny co do zasadności zarzutów i utrzymywać w mocy decyzję o karze?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania dyscyplinarnego z powodu przedawnienia wyłącza możliwość przypisania obwinionemu winy oraz formułowania ocen co do zasadności zarzutów. W takiej sytuacji organ dyscyplinarny powinien uchylić wszystkie wcześniejsze orzeczenia i decyzje dotyczące kary, a nie tylko umorzyć postępowanie, pozostawiając w obrocie prawnym decyzję o karze.Stan faktyczny
H. S., funkcjonariuszka Państwowej Straży Pożarnej, została ukarana karą upomnienia. Po utrzymaniu kary w mocy przez Komisję Dyscyplinarną I instancji i odrzuceniu skargi do WSA, sprawa wróciła do organów dyscyplinarnych. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP, mimo stwierdzenia przedawnienia czynu, umorzyła postępowanie, ale w uzasadnieniu oceniła zasadność zarzutów. H. S. zaskarżyła to orzeczenie do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2012 r., uchylił orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. z dnia [...] września 2009 r., uchylił decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w G. z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz zasądził zwrot kosztów zastępstwa prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk, , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. sprawy ze skargi H. S. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego: 1) uchyla zaskarżone orzeczenie, 2) uchyla orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, 3) uchyla decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., 4) zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości; 5) zasądza od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej działając na podstawie art. 17 §1 pkt 6 Kodeksu Postępowania Karnego w związku z art. 119 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu odwołania obwinionej H. S., orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2012 r. uchyliła orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. z dnia [...] września 2009 r. oraz umorzyła postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu orzeczenia Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP wskazała, co następuje:
[...] Komendant Wojewódzki PSP w G. na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia 11 grudnia 2008 r. wymierzył funkcjonariuszce PSP – H. S. karę upomnienia na piśmie. Zainteresowana odwołała się do Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G., która orzeczeniem z dnia [...] września 2009 r. utrzymała karę upomnienia w mocy. Komisja ta stwierdziła, iż jej orzeczenie jest ostateczne i pouczyła obwinioną o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Obwiniona taką skargę złożyła i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 507/09 odrzucił skargę pouczając skarżącą, iż powinna wnieść odwołanie od orzeczenia Komisji I instancji do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP w W. Obwiniona zastosowała się do powyższego pouczenia, lecz Przewodnicząca Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmówiła przyjęcia odwołania, wskazując na właściwość w tej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. H. S. na to zarządzenie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2011 r. uchylił zaskarżone zarządzenie, nakazując Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP rozpatrzenie odwołania.
Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP uznała iż, zarzut niepowiadomienia przez H. S. przełożonego o trwającym zwolnieniu lekarskim i okresie trwania tego zwolnienia został ewidentnie wykazany w postępowaniu przed Komisją I instancji, zaś argumenty podniesione w odwołaniu nie mają żadnego wpływu na treść tego orzeczenia i dlatego nie mogą być uwzględnione. Jednakże Komisja ta stwierdziła, iż z uwagi na treść art. 119 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej sprawa uległa przedawnieniu, bowiem dnia 18 listopada 2010 r. upłynęły już dwa lata od czasu popełnienia przez obwinioną zarzucanego jej czynu. Stąd też na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 Kodeksu Postępowania Karnego postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć.
H. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie z dnia [...] stycznia 2012 r. wydane przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną przy Komendancie Głównym PSP.
Skarżąca wskazywała, iż zaskarżone orzeczenie narusza: art. 17 § 1 pkt 6 Kpk w związku z art. 124n ustawy o PSP, poprzez błędna wykładnię art. 17 § 1 pkt 6 Kpk umożliwiającą uznanie winy obwinionej; art. 5 oraz art. 17 § 1 pkt 1 i 2 Kpk w związku z art. 124n ustawy o PSP poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy stan faktyczny i okoliczności sprawy uzasadniały uniewinnienie obwinionej.
W konkluzji skargi żądała przede wszystkim zmiany zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie jej od stawianych zarzutów oraz usunięcie z uzasadnienia orzeczenia fragmentu przypisującego zasadność rozstrzygnięciu Komisji Dyscyplinarnej I instancji, zaś w dalszej kolejności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.
W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny sprawując tę kontrolę, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona w części, w której wskazuje na naruszenie zastosowanego przez organ art. 17 § 1 pkt 6 Kpk, w związku z art. 119 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, w kontekście przypisania obwinionej winy i jednoczesnego umorzenia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na przedawnienie.
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP trafnie zastosowała wobec obwinionej H. S. art. 17 § 1 pkt 6 Kpk, w związku z art. 119 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Przedawnienie zarzucanego obwinionej czynu dyscyplinarnego jest tu oczywiste i nie podlega żadnej dyskusji, zaś organ miał wprost obowiązek zastosować niniejszą instytucję prawa.
Jednakże zastosowanie instytucji przedawnienia wyłącza możliwość przypisania obwinionej winy. Dlatego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ nie miał prawa formułować jakichkolwiek ocen, co do prawidłowości rozstrzygnięcia Komisji Dyscyplinarnej I instancji w zakresie przypisania obwinionej zarzucanego jej czynu dyscyplinarnego. Działanie takie należy uznać za niedopuszczalne. Uchybienie to trafnie zostało podniesione w skardze i już z tej przyczyny – rażącej rozbieżności konkluzji orzeczenia z istotną częścią jego uzasadnienia, zaskarżone orzeczenie należało, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić.
Instytucja przedawnienia, określona w art. 119 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej czyni nie tylko niemożliwym jakiekolwiek orzekanie o popełnieniu czy też niepopełnieniu przez obwinioną zarzucanego jej czynu dyscyplinarnego, ale także uniemożliwia prowadzenie jakiegokolwiek postępowania w tym przedmiocie. Jest to negatywna przesłanka uniemożliwiająca procedowanie w danej sprawie. Zważyć tu należy, iż przepisy Kodeksu Postępowania Karnego do postępowania dyscyplinarnego w Państwowej Straży Pożarnej stosuje się odpowiednio.
W obecnym stanie prawnym, na skutek uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., podjętej w składzie 7 sędziów, sygn. akt I OSP 4/10 (publikowanej w LEX za nr 38/2012) istnieje jasność, iż od decyzji podjętej (w trybie art. 118 ust. 1 ustawy o PSP) przez przełożonego funkcjonariusza PSP można złożyć odwołanie do Komisji Dyscyplinarnej PSP I instancji, zaś od jej orzeczenia odwołać się do Komisji Dyscyplinarnej PSP II instancji (tu w niniejszej sprawie Odwoławcza Komisja Dyscyplinarną przy Komendancie Głównym PSP), od którego to orzeczenia, kończącego tryb postępowania administracyjnego, przysługuje skarga do właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W niniejszej sprawie prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2010 r. wyraźnie wskazywał na taki właśnie sposób rozstrzygania sprawy dyscyplinarnej. Organy Dyscyplinarne PSP, wbrew art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie respektowały tego orzeczenia. Powyższe wadliwe stosowanie prawa spowodowało nieuzasadnioną zwłokę w postępowaniu dyscyplinarnym, zaś prawidłowy tok tego postępowania musiał zostać ponownie wyznaczony, tym razem wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2011 r.
Zaskarżone orzeczenie z dnia [...] stycznia 2012 r. wydane przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną przy Komendancie Głównym PSP zawiera jeszcze jedną istotną wadę. Otóż prawidłowo uchylając, z uwagi na oczywiste przedawnienie przewinienia dyscyplinarnego, orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. z dnia [...] września 2009 r. organ ten pozostawił w obrocie prawnym decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w G. z dnia [...] grudnia 2008 r. wymierzającą funkcjonariuszce PSP – H. S. karę upomnienia na piśmie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak ustosunkowania się do tej decyzji, przy oczywistości przedawnienia zarzucanego obwinionej przewinienia dyscyplinarnego, stanowi istotne naruszenie prawa. W zaskarżonym orzeczeniu Odwoławcza Komisja Dyscyplinarną przy Komendancie Głównym PSP powinna także konsekwentnie z prawidłowo zastosowaną konstrukcją przedawnienia uchylić także i tę decyzję.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, iż nie wychodząc poza granice niniejszej sprawy, uchybienie to można jedynie naprawić uchylając, na zasadzie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w związku z wyżej wskazanym przepisem ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wszystkie podjęte w niniejszej sprawie orzeczenia dyscyplinarne obu instancji wraz ze wspomnianą decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w G. z dnia [...] grudnia 2008 r.
W zakresie kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł zgodnie z art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło