II SA/Wa 559/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-23

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Janusz Walawski, Joanna Kruszewska – Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, które jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie, stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji była zgodna z prawem. Stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym postanowienie prokuratora o przedstawieniu zarzutów, pozwalał na stwierdzenie oczywistości popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, co w połączeniu z utratą wymogu nieposzlakowanej opinii i podważeniem autorytetu Policji, stanowiło podstawę do zwolnienia. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne w tej sprawie nie jest uzależnione od prawomocnego zakończenia postępowania karnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia policjanta P. S. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Podstawą zwolnienia było przedstawienie mu przez prokuratora zarzutów popełnienia przestępstwa paserstwa oleju napędowego. Organ I instancji wydał rozkaz personalny o zwolnieniu, nadając mu rygor natychmiastowej wykonalności. Organ II instancji utrzymał w mocy rozkaz organu I instancji. Policjant zaskarżył decyzję organu II instancji do WSA w Warszawie, zarzucając m.in. brak oczywistości popełnienia przestępstwa oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Joanna Kruszewska – Grońska, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę - Komendant [...] Policji (dalej "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "[...]") decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "kpa") oraz art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm.; dalej: "u.P."), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] (dalej "organ I instancji", "KPP") z [...] października 2018 r. nr [...] w sprawie zwolnienia P. S. (dalej także jako "funkcjonariusz", "policjant" lub "skarżący"), na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2018 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] września 2018 r. do organu I instancji wpłynęło postanowienie z Prokuratury Okręgowej [...] Wydział [...] w [...] o przedstawieniu zarzutów P. S. o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. W treści powyższego postanowienia zarzucono funkcjonariuszowi, że w bliżej nieokreślonych dniach, w okresie od [...] listopada 2016 r. do [...] lutego 2017 r. w pobliżu [...] w [...], pow. [...], woj. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z J. W., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, nabył od G. G., uzyskaną za pomocą czynu zabronionego rzecz w postaci 1340 litrów oleju napędowego, o łącznej wartości nie mniejszej niż 6.237,60 zł należącego do A. T. i utraconego w następstwie występku przywłaszczenia, przy czym z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu. Zawiadomieniem z [...] września 2018 r. KPP powiadomił funkcjonariusza o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P., a także pouczył o przysługującym - w myśl art. 10 kpa - prawie do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, w szczególności zaś prawie do zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, możliwości zajęcia w tej sprawie stanowiska oraz zgłoszenia żądań. Następnie, realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 u.P., pismem z [...] września 2018 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem poinformowano Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji z prośbą o wyrażenie w tej sprawie opinii. Mimo potwierdzenia odbioru ww. pisma w dniu [...] września 2018 r., do KPP nie wpłynęła przedmiotowa opinia. Rozkazem personalnym nr [...] z [...] października 2018 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 u.P., zwolnił policjanta ze służby z dniem [...] listopada 2018 r. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 kpa, organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazaną w uzasadnieniu decyzji podstawą faktyczną było popełnienie przez wymienionego czynu o znamionach przestępstwa z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. Organ I instancji podkreślił, że prokurator Prokuratury Okręgowej [...] Wydziału [...] w [...] postanowieniem z [...] września 2018 r., sygn. akt [...] przedstawił wymienionemu zarzut o to, że w bliżej nieustalonych dniach, w okresie od [...] listopada 2016 roku do [...] lutego 2017 roku, w pobliżu [...] w [...], pow. [...], woj. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z innym, ustalonym funkcjonariuszem Policji, w krótkich odstępach czasu, w wyniku z góry powziętego zamiaru, nabył od ustalonego mężczyzny, uzyskaną za pomocą czynu zabronionego rzecz w postaci 1340 litrów oleju napędowego o łącznej wartości nie mniejszej niż 6237,60 zł, należącego do innego ustalonego mężczyzny i utraconego w następstwie występku przywłaszczenia, przy czym z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu. Zdaniem organu I instancji, okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie wskazują, że wymieniony dopuścił się zarzucanego mu czynu, którego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie. Spełnienia zaś przesłanki braku możliwości pozostania skarżącego w służbie organ upatruje w trosce o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego. We wniesionym odwołaniu od wskazanego rozkazu personalnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz umorzenie postępowania, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzucił naruszenie przepisów prawa tj.: a) art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. poprzez zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji w sytuacji, gdy fakt popełnienia przez niego przestępstwo nie jest oczywisty; b) art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 i art. 107 § 1 kpa, polegającego na zaniechaniu przez organ I instancji dokonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego bez wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazanym na wstępie rozkazem personalnym nr [...] z [...] stycznia 2019 r. [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Wyjaśnił, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ może wydać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji, kiedy w ocenie przełożonego zostały spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki. Przepis przewiduje bowiem fakultatywne zwolnienie policjanta ze służby w razie kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, którymi są oczywistość popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, oraz uniemożliwienie przez to pozostania funkcjonariusza w służbie. [...] wskazał, że dokonując wyboru właściwego trybu rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego, organ Policji powinien kierować się dyspozycją art. 7 kpa, a więc powinien załatwić sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nie daje zatem przy załatwieniu sprawy bezwzględnego pierwszeństwa interesowi strony, lecz nakazuje rozważyć zarówno interes społeczny oraz słuszny interes strony. Organ odwoławczy uznał, że stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wymienionemu w dniu [...] września 2018 r. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk. Ponadto skarżący przesłuchany w charakterze podejrzanego, nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu, ale złożył dobrowolne oświadczenie stwierdzając, że "jeżeli kupował paliwo, to nie był do końca świadomy, skąd ono pochodzi, jednocześnie potwierdził, że kupował tylko i wyłącznie na własne potrzeby. Maksymalnie 5 razy". Organ odwoławczy zauważył, że skarżący odpowiedział na szereg pytań prokuratora prowadzącego przesłuchanie stwierdzając, że nie wiedział skąd pochodzi kupowane po niższej cenie paliwo, ale nie podejrzewał, że może pochodzić z przestępstwa i też nie zapytał o to mężczyzny, od którego kupował paliwo. Z kolei składający wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie inni podejrzani wskazali, że skarżący wiedział skąd pochodzi paliwo i szczegółowo opisali przebieg procederu, co potwierdzają analizy połączeń telefonicznych jakie wykonywał wymieniony z osobami biorącymi wspólnie z nim udział w przestępstwie. Zdaniem [...] powyższe fakty stoją zatem w sprzeczności z wyjaśnieniami skarżącego. Dlatego też uznać należy, że skarżący swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu, który mu zarzucono, a złożone wyjaśnienie są jedynie przyjętą linią obrony mającą na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić oczywistość popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu o znamionach przestępstwa. W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy wskazał, że przesłankę dotyczącą braku możliwości pozostawienia skarżącego w służbie po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa należy upatrywać w trosce o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz porządku publicznego. Popełnienie bowiem przez wymienionego czynu o znamionach przestępstwo powoduje, że utracił on wymóg nieposzlakowanej opinii, niezbędny do pełnienia służby publicznej. Nadto skarżący swoim zachowaniem złamał prawo i sprzeniewierzył się wymaganiom stawianym policjantom oraz złożonej przysiędze. Tymczasem policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa. W świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Zdaniem [...], pozostawienie w służbie policjanta, który utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu, godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji. Tym samym uznać należy, że została spełniona druga z przesłanek, o których mowo w art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. Organ odwoławczy zauważył, że z uzasadnienia skarżonego rozkazu personalnego wynika niezbicie, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie KPP. Podniósł, że dla wydania decyzji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. nie jest wymagane wydanie w sprawie karnej prawomocnego wyroku skazującego, ani też wydanie orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne, zatem organ I instancji miał możliwość zwolnienia skarżącego we wskazanym trybie bez względu na fakt, iż postępowanie karne nie zostało zakończone, jak również nie zakończono postępowania dyscyplinarnego. [...] wskazał, że z orzeczeń sądów administracyjnych wynika, iż zastosowanie instytucji zwolnienia ze służby, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. jest możliwe, gdy funkcjonariusz w sposób oczywisty dokonał czynu o znamionach przestępstwa, a jego nieprzydatność do służby jest bezpośrednią konsekwencją takiego zachowania. Przy czym przyjmuje się, że oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa zachodzi wówczas gdy brak jest wątpliwości co do przebiegu określonego zdarzenia i charakteru udziału w nim osoby dopuszczającej się takiego czynu. Jest to więc coś pewnego i niebudzącego wątpliwości w zakresie dokonanych ustaleń faktycznych. Ocena taka jest możliwa nie tylko wówczas, gdy sprawca został złapany na gorącym uczynku lub przyznał się do popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, ale także w sytuacji, gdy stan faktyczny danej sprawy pozwala na stwierdzenie, kto dopuścił się takiego czynu, a zatem gdy wynika to z ustalonych okoliczności w sposób ewidentny, choćby ustalenie tych okoliczności było wynikiem prowadzenia obszernego postępowania dowodowego w tym zakresie. Organ odwoławczy podniósł, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie ma wątpliwości, co do okoliczności popełnienia przez funkcjonariusza zarzucanego mu czynu przez prokuratora, który dysponując dostatecznym materiałem dowodowym, gromadzonym w tej sprawie od ponad roku, licząc od dnia wszczęcia śledztwa w tej sprawie, przedstawił wymienionemu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk. A zatem skarżący kupując paliwo poza miejscem legalnej dystrybucji paliw płynnych, po cenie znacznie niższej niż cena rynkowa oraz nie otrzymując paragonu, powinien i mógł przypuszczać, że kupowane paliwo nie pochodzi z legalnego źródła. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku zapadnięcia prawomocnego wyroku o uniewinnieniu skarżącego od zarzucanego mu w postępowaniu karnym czynu z art. 291 § 1 kk, będzie on mógł skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 42 u.P., zgodnie z którym uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. [...] stwierdził także, że art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. nie uzależnia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego i wydania prawomocnego wyroku sądu, lecz od oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie uniemożliwia pozostanie w służbie. Tak więc rozpoznanie sprawy o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie ww. artykułu jest możliwe bez konieczności wydania rozstrzygnięcia prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej, bowiem brak jest związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a prowadzonym postępowaniem karnym. Konkludując organ odwoławczy uznał, że organ I instancji posiadał kompetencje, a także podstawy faktyczne do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. U podstaw rozstrzygnięcia legło popełnienie przez wymienionego czynu o znamionach przestępstwa spenalizowanego w art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, który jest oczywisty i uniemożliwia dalsze pozostawienie policjanta w służbie, zaś co do jego oczywistości nie miał najmniejszych wątpliwości zarówno KPP, jak i powołany do ścigania przestępstw prokurator. Zaskarżony rozkaz personalny zawiera ponadto prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia, zaś w uzasadnieniu decyzji organ I instancji prawidłowo wskazał przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego policjanta ze służby. Skargę na decyzję [...] z [...] stycznia 2019 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, zarzucając jej niezgodność z prawem, w szczególności z art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. poprzez zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji w sytuacji, gdy fakt popełnienia przez niego przestępstwa nie jest oczywisty oraz naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie doręczenia decyzji organu I instancji ustanowionemu pełnomocnikowi strony. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł m.in., że KPP nie dopełnił ciążącego na nim w postępowaniu administracyjnym obowiązku, "przyjmując za własne" hipotezy śledcze wysunięte w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w [...], sygn. akt [...]. Popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu jest w najwyższym stopniu dyskusyjne. Taka ocena jest podyktowana przede wszystkim faktem że gros materiału dowodowego, mającego świadczyć o popełnieniu przez skarżącego zarzucanego mu czynu, stanowią: - sprawozdania z analizy historii połączeń telefonicznych, - materiały wytworzone w związku z kontrolą operacyjną o kryptonimie [...], - protokoły odtwarzania zapisów rozmów telefonicznych prowadzonych przez J. W. z G. G. oraz skarżącym - analiza treści rozmów telefonicznych pod kątem ilości sprzedanego paliwa, okresu w którym dochodziło do transakcji oraz ceny sprzedaży. Wszystkie ww. dowody zostały uzyskane w drodze kontroli operacyjnej o ww. kryptonimie, wszczętej w związku z przypuszczeniem zaistnienia przestępstwa określonego w art. 231 § 2 k.k., art. 58 ust. 1, art. 56 ust. 1, art 62 ust. 1 u.p.n. Pełnomocnik skarżącego zauważył, że paserstwo, którego popełnienie zarzucono policjantowi, nie mieści się w katalogu zawartym w art. 19 u.P. Oznacza to, że materiały operacyjne Biura Spraw Wewnętrznych KGP nie mogą być traktowane jako posiadające walor procesowy (dowodowy) w niniejszej sprawie, o czym w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji w ogóle nie wspomniano. Rozstrzygnięcie, które w ogóle nie podnosi kwestii związanych z oceną prawną zachowania funkcjonariusza musi uchodzić na dowolne w stopniu rażącym, co czyni niniejszą skargę zasadną. Odnosząc się do faktu naruszenia art. 40 § 2 kpa, pełnomocnik skarżącego zauważył, że wskazany przepis pełni funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony, która mając ustanowionego pełnomocnika i dokonując przez niego czynności procesowych, nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym, wywołuje te same skutki prawne. Strona ustanawiając pełnomocnika czyni to w określonym celu, chce bowiem ustrzec się przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa, zagwarantować sobie rzetelną ochronę własnych interesów, jeżeli organ pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to w ten sposób niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony jej praw i interesów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi. Podniósł, że w dacie odbioru decyzji adw. M. P. nie był jeszcze ustanowiony pełnomocnikiem skarżącego w sprawie. A zatem nie było podstaw do doręczenia mu odpisu decyzji organu I instancji. Ponadto [...] wskazał, że organy obu instancji wnikliwie przeprowadziły postępowanie w sprawie. Wystąpiono o wydanie opinii przez organizację związkową, która to opinia nie jest wiążąca. Podnoszone zarzuty dotyczące oceny czynu skarżącego pod kątem zasad prawa karnego procesowego, nie mogą mieć znaczenia w ocenie zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając skarżoną decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, że rozstrzygnięcie to winno się ostać w obrocie prawnym. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P., zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Cytowane unormowanie uwzględnia przede wszystkim specyfikę pracy i status policjantów jako funkcjonariuszy publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w każdym praworządnym i demokratycznym państwie służba w Policji jest bezpośrednio związana ze szczególnie wysokimi wymaganiami w stosunku do policjantów, tak aby ich postawa moralna i nieposzlakowany charakter chroniły interes społeczny i podkreślały autorytet władzy państwowej. Ma to związek z podstawowymi zadaniami Policji, którymi zgodnie z art. 1 ust. 2 u.P., są m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych. Zakres obowiązków Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy, kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji muszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności. Jednocześnie wypełnianie przez policjanta swoich obowiązków zgodnie z powyższymi zasadami należy rozumieć jako działania podejmowane w interesie służby, który jest tożsamy w tym zakresie z interesem publicznym. Natomiast ewentualne naruszenie tych zasad może skutkować nie tylko zawieszeniem w czynnościach służbowych, ale również zwolnieniem ze służby. Szczegółowa analiza normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P., prowadzi do wniosku, że zwolnienie policjanta ze służby na tej podstawie ma charakter fakultatywny i jest możliwe w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: 1) popełnienia przez policjanta czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa (przestępstwa skarbowego), 2) oczywistości popełnienia czynu, 3) charakteru czynu, powodującego, że dalsze pozostanie policjanta w służbie jest niemożliwe. O ile ustalenie pierwszej z wymienionych wyżej przesłanek nie powinno nastręczać większych problemów, o tyle dwie pozostałe, mające charakter ocenny, powinny stanowić przedmiot szczególnie wnikliwych rozważań organu prowadzącego postępowanie, zważywszy przede wszystkim na skutki dla policjanta, którego postępowanie to dotyczy. Oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P., musi wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy, a ich ustalenie nastąpić powinno z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że brak jest ustawowej definicji "oczywistości", o której stanowi art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. o Policji, gdyż powinno się ją oceniać w okolicznościach indywidualnej sprawy i nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do rzeczywistego wypełnienia jego znamion. Na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. o oczywistości popełnienia czynu można mówić wówczas, gdy istnieją dowody jednoznacznie potwierdzające jego popełnienie. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że dostępny i zgromadzony materiał dowodowy dawał organom obu instancji podstawy do stwierdzenia, że popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. było oczywiste. Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] Wydział [...] w [...] z [...] września 2018 r. przedstawiono skarżącemu zarzut, że bliżej nieokreślonych dniach, w okresie od dnia [...] listopada 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r. w pobliżu [...] w [...], pow. [...], woj. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z innym ustalonym funkcjonariuszem Policji, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, nabył od ustalonego mężczyzny, uzyskaną za pomocą czynu zabronionego rzecz w postaci 1340 litrów oleju napędowego, o łącznej wartości nie mniejszej niż 6.237,60 zł należącego do innego ustalonego mężczyzny i utraconego w następstwie występku przywłaszczenia, przy czym z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu, czyli o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. Niewątpliwie wydanie przez prokuratora postanowienia o przedstawieniu zarzutów decyduje o prawdopodobieństwie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. Tym bardziej, że nie jest konieczne przyznanie się do winy przez funkcjonariusza w postępowaniu karnym, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał organom orzekającym w sposób oczywisty stwierdzić, że skarżący swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu, który mu zarzucono. Co prawda skarżący przesłuchany w charakterze podejrzanego, nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu, ale złożył dobrowolne oświadczenie stwierdzając, że "jeżeli kupował paliwo, to nie był do końca świadomy, skąd ono pochodzi. Jednocześnie potwierdził, że kupował tylko i wyłącznie na własne potrzeby". Powyższe wskazuje, że organy dokonały wszechstronnej analizy wszystkich zgromadzonych dowodów, a wyprowadzone z tego materiału wnioski są logiczne i znajdujące w tym materiale oparcie. Na podstawie całokształtu okoliczności i zgromadzonego materiał dowodowego nie może budzić żadnych wątpliwości, że w sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Należy mieć także na uwadze, że postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P., nie może naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego. Chociaż zatem organ Policji ma w tego rodzaju postępowaniu obowiązek zebrania dowodów świadczących o oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, z drugiej jednak strony nie ma podstaw prawnych do dublowania postępowania w zakresie czynności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i art. 297 K.p.k. Z tego względu postępowanie dowodowe w takiej sprawie musi znaleźć ograniczenia z uwagi na prowadzone postępowanie przygotowawcze i jego cele. Zauważyć również należy, że określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. zostały wyjaśnione. Nastąpiło to w oparciu o materiały dowodowe zgromadzone tak w toku postępowania przygotowawczego, jak i postępowania administracyjnego. Takie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie niniejszej, w świetle powyższych wywodów, należy uznać za prawidłowe. Nie było również podstaw, aby organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P., musiał czekać na prawomocne orzeczenie sądu karnego. Skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne stanowi bowiem samodzielną podstawę zwolnienia ze służby (art. 41 ust. 1 pkt 4 u.P.). Oczywistość popełnionego czynu, która to okoliczność została w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, w sposób wystarczający wykazana, oznacza, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza na służbie nie jest możliwe, co wyczerpuje drugą przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz Policji, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie wzbudza społecznego zaufania i podważa autorytet Policji. Policjant powinien wyróżniać się nieskazitelną postawą moralną oraz pozostawać "niekarany". Ewentualna utrata jednego z tych walorów winna prowadzić do zawieszenia w czynnościach, a następnie w razie utrzymywania się tego stanu do wykluczenia funkcjonariusza ze służby. W świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Pozostawienie w służbie policjanta, który utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu, godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji. Tym samym, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie, wobec tego, że nie zostały skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne odnoszące się do oczywistości popełnienia czynu i została spełniona druga z przesłanek, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P., zaistniały podstawy do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w oparciu o przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. Przepis ten w okolicznościach przedmiotowej sprawy został zatem zastosowany prawidłowo, wobec czego zarzut jego naruszenia nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd nie podzielił wyrażonego w skardze zarzutu naruszenia art. 40 § 2 kpa. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, rozkaz personalny organu I instancji z [...] października 2018 r. skarżący odebrał osobiście [...] listopada 2018 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Następnie, w tym samym dniu, adw. M. P., po złożeniu pełnomocnictwa, zapoznał się z aktami postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, wykonując ich fotokopie. A zatem w momencie odbioru decyzji organu I instancji przez skarżącego, organ ten nie miał wiedzy o ustanowieniu pełnomocnika w niniejszej sprawie. Jednocześnie należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącego zapoznał się z wydanym rozstrzygnięciem i w terminie wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Ustalając stan faktyczny sprawy organy obu instancji nie naruszyły zatem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy Policji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 kpa), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 kpa), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zwartych w rozpoznawanej skardze, oraz uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło