II SA/Wa 561/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów przyuczenia do wykonywania określonej pracy oddala skargę. Postępowanie w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. S. za okres od dnia [...] listopada 2014 r. do dnia [...] czerwca 2016 r. zostało wszczęte na wniosek [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy w [...]. Prezydent [...] pismem z dnia [...] września 2016 r. wystąpił do wnioskodawcy, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, o uzupełnienie braków formalnych wniosku, tj. formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, oświadczenia o otrzymaniu bądź nieotrzymaniu pomocy de minimis. W odpowiedzi z dnia [...] października 2016 r. wnioskodawca poinformował, że OHP jako podmiot nie prowadzący działalności gospodarczej nie podlega ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej i w związku z tym złożony w tej sprawie wniosek jest kompletny. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], na podstawie art. 70b ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 6, ust. 7 i ust. 11 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w związku z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1) w zw. z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 244, poz. 1626 oraz z 2015 r. poz. 11830 oraz § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2014 r., poz. 232), odmówił przyznania [...] Wojewódzkiej Komendzie Ochotniczych Hufców Pracy z siedzibą w [...] dofinansowania kosztów przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika P. S. Organ wskazał, że dla przyznania wnioskowanego dofinansowania nie ma znaczenia czy OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą. Prezydent [...] stwierdził, że może ono być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis. Konieczne jest w związku z powyższym złożenie przez wnioskodawcę dokumentów, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2016r. poz. 1808). Brak dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o pomoc de minimis stanowi niespełnienie wymagań określonych w art. 70b ust. 11 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 70 ust. 2 i 11 ustawy o systemie oświaty. Stwierdził, że dofinansowanie, o które [...] Wojewódzka Komenda OHP wnioskuje stanowi pomoc de minimis udzielaną na zasadach i warunkach określonych w rozporządzeniach Komisji (UE) nr 1407/2013 lub 1408/2013, a zatem pomoc ta nie może być przyznana jako pomoc inna niż de minimis. Organ wskazał, że w świetle art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. jako beneficjenta pomocy należy rozumieć podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w tym podmiot prowadzący działalność w zakresie rolnictwa lub rybołówstwa, bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania, który otrzymał pomoc publiczną. SKO stwierdziło, że zasadnie organ I instancji uznał, że pomoc, o którą ubiega się wnioskodawca jest pomocą de minimis. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, jest on adresowany do pracodawcy a nie do przedsiębiorcy. SKO podało, że odwołujący się nie kwestionuje, że zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego i z tego tytułu ubiega się o pomoc, o której mowa w art. 70b ustawy o systemie oświaty. Wnioskodawca jest pracodawcą w rozumieniu art. 70b ust. 1 tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 70b ust. 11 powołanej ustawy, dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, stanowi pomoc de minimis. SKO wskazało, że bez znaczenia w tym przypadku pozostaje okoliczność, czy OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą. Istotą sprawy jest bowiem prawidłowa ocena organu, że dofinansowanie, o które wnosił wnioskodawca może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis. Skoro tak, to konieczne było złożenie dokumentów, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. Organ podał też, że powołana w odwołaniu interpretacja UOKiK nie jest wiążąca dla organu administracji w tej sprawie. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi [...] Wojewódzkiej Komendy OHP w [...], reprezentowanej przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości trzykrotności stawki minimalnej według norm przepisanych, pełnomocnik zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię: - art. 70b ustawy o systemie oświaty polegające na jego niezastosowaniu, - art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty polegające na jego niezastosowaniu i żądaniu dokumentów nie wymienionych w tym przepisie, - art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty polegające na jego zastosowaniu podczas gdy nie ma on zastosowania do OHP, - art. 2 ust 16 ustawy o postępowaniach w sprawach dotyczących pomocy publicznej poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż skarżący jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, - art. 107 i 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, z którego wynika iż do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od formy prawnej i sposobu funkcjonowania poprzez uznanie iż ma on zastosowanie do [...] OHP; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy t.j. art. 7, 10, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie mimo kompletnego materiału dowodowego i oparcia decyzji na błędnych ustaleniach dotyczących statusu skarżącego, co skutkowało podjęciem przez organ decyzji noszącej cechy dowolności. Pełnomocnik wskazał, że o ile można się zgodzić z definicją przedsiębiorstwa jako jednostki wykonującej działalność gospodarczą niezależnie od formy prawnej i sposobu finansowania, to nie sposób zgodzić się z implikacjami tej definicji wyciąganymi przez SKO. Szkolenie młodocianych jest jednym z zadań ustawowych OHP i nie może być utożsamiane z działalnością konkurencyjną dla podmiotów gospodarczych takich jak przedsiębiorcy. OHP nie osiąga z tego tytułu korzyści, zaś uznanie wykonywania zadań ustawowych za działalność gospodarczą podlegającą przepisom regulującym pomoc de minimis, biorąc pod uwagę skalę tej działalności oraz ograniczenia kwotowe w udzielaniu pomocy de minimis, prowadziłoby wprost do zaprzestania wykonywania tych zadań i właśnie to spowodowałoby zachwianie równowagi konkurencyjności podmiotów na rynku, na którą powołuje się SKO. Pełnomocnik powołał się na stanowisko UOKiK zawarte w piśmie z dnia [...] września 2015 r. Zarzucił, że organ nie odniósł się do stanowiska UOKiK. Pełnomocnik wskazał, że ustawodawca w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. prawo oświatowe nadał odpowiednikowi art. 70 b ust. 11 ustawy o systemie oświaty czyli art. 121 ust. 11 następujące brzmienie "77. Dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, udzielane podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1808 i 1948), stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, 1) lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr J 408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 9). Takie brzmienie tego przepisu, zdaniem skarżącego, wyklucza jednoznacznie i definitywnie wykładnię pozwalającą na stosowanie tego przepisu wobec jednostek takich jak Ochotnicze Hufce Pracy. Pełnomocnik podniósł też, że organ nie odniósł się do zarzutu, iż organ I instancji w podstawie prawnej decyzji nie przywołał art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, co powoduje, że powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie powołując się na ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Kwestią o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było, czy skarżący jako podmiot ubiegający się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika był obowiązany przedłożyć na wezwanie organu I instancji dokumenty niezbędne do ubiegania się o pomoc de minimis. Skarżący jako podstawę wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika wskazał art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty. To, że dokumenty, o których mowa w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty zostały złożone, nie było przez organ kwestionowane. W ocenie Sądu, organy dokonały w tej sprawie prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej w zw. z art. 70b ust. 1, ust. 6, ust. 7 i ust. 11 ustawy o systemie oświaty. Okoliczność niepowołania przez organ I instancji w podstawie prawnej art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej nie stanowi o wadliwości tej decyzji. Przepis ten powołany został w uzasadnieniu decyzji. Nadto, organ wyjaśnił w uzasadnieniu jednoznacznie, że podstawą odmowy przyznania dofinansowania było niezłożenie na wezwanie dokumentów żądanych w piśmie z dnia [...] września 2016 r., w którym organ jednoznacznie wskazał, że pomoc, o którą ubiega się wnioskodawca stanowi pomoc de minimis. Nieodniesienie się przez organ II instancji do tego zarzutu odwołania nie stanowi – w tym stanie sprawy – uchybienia, które miało wpływ na wynik sprawy. Wskazany we wniosku o dofinansowanie art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do przyznania tego świadczenia. Dofinansowania kosztów kształcenia dotyczy bowiem cały art. 70b tej ustawy. Przepis art. 70b ust. 1 tej ustawy wskazuje jedynie, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1. Zgodnie z art. 70b ust. 7, dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Do wniosku zgodnie z przepisem należy dołączyć kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego, kopię dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu. Dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest finansowane ze środków Funduszu Pracy (art. 70b ust. 8). Od dnia 1 września 2012 r. do art. 70b ustawy o systemie oświaty, po ust. 10 dodano ustęp 11, zgodnie z którym dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym. Zasady postępowania w sprawie uzyskania pomocy de minimis określa właśnie ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zgodnie z jej art. 37 podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy: 1. wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie; 2. informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis. Do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi (ust. 7). Przepis art. 70b ustawy o systemie oświaty nie zawiera normy prawnej, z której wynikałoby, że Ochotnicze Hufce Pracy mogą ubiegać się o dofinansowanie na podstawie art. 70b ustawy o systemie oświaty, ale nie w ramach pomocy de minimis. Przepis art. 70b ustawy o systemie oświaty nie zawiera normy prawnej wyłączającej stosowanie ust. 11 w odniesieniu do pracodawcy jakim jest Ochotniczy Hufiec Pracy. Treść art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Nietrafne są tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty, jak też przepisów traktatu o funkcjonowaniu UE wymienionych wprost w tym przepisie ustawy o systemie oświaty. Dofinansowanie kosztów kształcenia stanowi pomoc de minimis, której przyznanie uzależnione jest nie tylko od złożenia dokumentów, o których mowa w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty, ale także dokumentów wymaganych w art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz przepisami wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 29 marca 2010 r. Prawidłowo zatem organ I instancji żądał od wnioskodawcy złożenia dokumentów w postaci formularza stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. oraz zaświadczenia o pomocy de minimis wraz z pouczeniem o skutkach niezłożenia tych dokumentów. Skoro wnioskodawca żądanych dokumentów nie złożył, organ zasadnie, uwzględniając art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, odmówił przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Nie został tym samym naruszony art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty. Wobec niezastosowania się przez wnioskodawcę do wezwania organu w zakresie uzupełnienia wniosku i nienadesłania dokumentów niezbędnych do przyznania dofinansowania, za niezasadny Sąd uznał także zarzut dotyczący naruszenia art. 70b poprzez odmowę przyznania dofinansowania. Okoliczność, czy [...] OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą pozostaje bez znaczenia w tej sprawie. Istotą sprawy jest bowiem prawidłowe ustalenie organów, że dofinansowanie, o które wnosił skarżący może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis. Niezasadny jest przy tym zarzut naruszenia art. 2 ust. 16 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, który na potrzeby tej ustawy wskazuje, jak należy rozumieć stosowany w ustawie zwrot "beneficjent pomocy". W niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 121 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59), bowiem zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60) przepis ten wszedł w życie z dniem 1 września 2017 r. Natomiast zaskarżona decyzja wydana została [...] lutego 2017 r. W ocenie Sądu organy nie naruszyły również przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 k.p.a. Stan faktyczny ustalony w sprawie był bezsporny. Okoliczność, że OHP twierdzi, iż nie prowadzi działalności gospodarczej nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, stąd też zarzut błędnych ustaleń dotyczących statusu skarżącego, nie jest zasadny. Organy uwzględniły wszystkie mające dla sprawy okoliczności, co znalazło wyraz w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, które nadto nie pozostawiają wątpliwości, co do przesłanek, jakimi organy kierowały się podejmując te decyzje. Postępowanie toczyło się na wniosek. Strona miała zatem o nim wiedzę. Organ zwracał się do strony o nadesłanie wskazywanych w wezwaniu dokumentów. Strona miała możliwość wypowiedzenia się w tym zakresie, co zresztą uczyniła. Odmienna ocena organu od oceny strony, co do spełnienia warunków, o których mowa w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie stanowi o naruszeniu przez organy art. 80 k.p.a. Prawidłowo nadto organ II instancji wskazał, że stanowisko wyrażone przez UOKiK nie jest wiążące dla organu (v. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2013/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w wyroku.