II SA/Wa 564/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-30
Skład orzekający: Joanna Kube, Bronisław Szydło, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydana na podstawie ustawy o Policji jest zgodna z prawem, gdy skarżący zajmuje lokal bez tytułu prawnego, mimo że lokal nie jest własnością Policji, a jedynie pozostaje w jej dyspozycji?Ratio decidendi
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydana na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji jest zgodna z prawem, jeśli osoba zajmująca lokal nie posiada do niego tytułu prawnego, nawet jeśli lokal nie jest własnością Policji, a jedynie pozostaje w jej dyspozycji. Prawo dyspozycji lokalem przez Policję nie wymaga jego własności, a jedynie możliwości jego przydzielania funkcjonariuszom.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego. Lokal był pierwotnie przydzielony ojcu skarżącego, funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej. Po śmierci ojca skarżący zamieszkiwał w lokalu bez tytułu prawnego. Skarżący podnosił, że lokal nie jest własnością Skarbu Państwa ani nie jest w dyspozycji Policji, a umowę najmu zawarł z PKP. Organy administracji utrzymywały, że skarżący nie spełnia warunków do zajmowania lokalu, a Policja ma prawo dysponować tym lokalem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Bronisław Szydło (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2009 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienie lokalu mieszkalnego oddala skargę
Decyzją dnia [...] października 2008 r. nr [...] Komendant [...], działając na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca
2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884) oraz powołując się na art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. przez H. P. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w lokalu.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 1980 r. o przydziale mieszkania funkcyjnego, lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. został przydzielony funkcjonariuszowi Komendy [...] Milicji Obywatelskiej w W. J.P., ojcu H. P. Pozwem z dnia 22 października 1998 r. H. P. wystąpił do Sądu Rejonowego [...] przeciwko Komendzie [...] o wstąpienie w stosunek najmu. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2005 r. Sąd oddalił powództwo.
W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że H. P. zamieszkuje we wskazanym wyżej lokalu bez tytułu prawnego. Nie spełnia również warunków do uzyskania prawa do zamieszkiwania w tym lokalu na podstawie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, określonych w powołanej ustawie o Policji oraz w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm.). Stąd też w ocenie organu koniecznym było wydanie decyzji o opróżnieniu przedmiotowego lokalu przez H. P. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w lokalu w oparciu o art. 95 ust. 3 pkt 3 powołanej ustawy o Policji.
Po rozpatrzeniu odwołania H. P. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawne rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 97 ust. 5 powołanej ustawy o Policji oraz § 14 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów.
W motywach rozstrzygnięcia organ powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 90 ust. 1 ustawy o Policji na mieszkania dla policjantów przeznaczane są m. in. lokale będące własnością gmin. Podał także, że pojęcie "dyspozycji" użyte w art. 90 ust. 1 ustawy należy rozumieć jako prawo wskazania przez organ Policji najemcy lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób gminy, a także prawo rezygancji ze wskazania najemcy.
H. P., działając przez pełnomocnika, złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie § 1 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów. Podniósł, że przedmiotowy lokal mieszkalny nie jest własnością Skarbu Państwa, ani nie jest w dyspozycji Policji.
Wyjaśnił, że ojciec skarżącego, który zmarł w 1998 r., zawarł umowę najmu spornego lokalu z Dyrekcją Rejonową Kolei Państwowych. Sąd Rejonowy [...] oddalił powództwo przeciwko Skarbowi Państwa – Komendzie [...] o wstąpienie w najem po ojcu, z tego powodu, że brak było legitymacji biernej po stronie pozwanego. Do skargi dołączona został kopia wydanego w tej sprawie wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2005 r. sygn. akt [...]. Pełnomocnik skarżącego podał również, że pismem z dnia 1 marca 2004 r. PKP S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w W. zwróciła się do skarżącego z propozycją wykupu zajmowanego lokalu, oraz że został on następnie przekazany jednostce samorządu terytorialnego.
W odpowiedzi nas skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. został przekazany do dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych pismem z dnia 14 stycznia 1967 r., a następnie pismem z dnia 29 kwietnia 1967 r. przekazano go ówczesnej Komendzie Milicji Obywatelskiej [...]. Ponadto podniósł, iż zarówno Zakład Gospodarowania Nieruchomościami PKP oraz Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...] nie kwestionowały prawa dyspozycji przedmiotowym lokalem przez Komendę [...]. Organ stwierdził także, że z chwilą przekazania m. in. przedmiotowego lokalu aktem notarialnym [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. na rzecz [...] zostało uznane prawo dyspozycji Komendanta [...] tym lokalem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Lokal nr [...] przy ul. [...] w W. był zajmowany przez ojca skarżącego, będącego funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, na podstawie decyzji Komendy [...] z dnia [...] czerwca 1980 r. Po śmierci ojca przedmiotowy lokal jest zajmowany przez skarżącego bez tytułu prawnego. Jest to okoliczność niesporna, która nie była kwestionowana przez skarżącego zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i we wniesionej do Sądu skardze.
Słusznie organ zauważa, że krąg osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji jest w sposób wyczerpująco określony w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm.).
W przypadku skarżącego, który nie jest funkcjonariuszem Policji, a którego zmarły ojciec zajmował przedmiotowy lokal na podstawie decyzji o przydziale, ewentualnych uprawnień do zajmowania lokalu mieszkalnego należałoby poszukiwać w przepisach powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Stosownie do treści art. 29 ust. 1 funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby.
Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 2 cytowanej ustawy prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach.
Niewątpliwie skarżący nie należy do kręgu osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego, określonego w powołanych wyżej przepisach. W tej sytuacji zachodziła przesłanka wymieniona w art. 95 ust. 3 pkt 3 powołanej ustawy o Policji, skutkująca wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Stosownie bowiem do tego przepisu decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego.
Za nieuzasadnione należy uznać zawarty w skardze zarzut wskazujący, iż zajmowany przez skarżącego lokal mieszkalny nie jest własnością Skarbu Państwa, oraz że nie jest on w dyspozycji Policji. Stanowisko takie skarżący wywodzi z wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2005 r. sygn. akt I [...].
Ustosunkowując się do tego zarzutu należy na wstępie wyjaśnić, że sąd administracyjny nie jest władny do dokonywania rozstrzygnięć w zakresie sytuacji własnościowej przedmiotowego lokalu. Nie było to przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Postępowanie administracyjne toczyło się w związku z faktem zajmowania przez skarżącego bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego przydzielonego wcześniej funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej.
Niemniej jednak należy zauważyć, że stosownie do treści art. 90 ust. 1 powołanej ustawy o Policji na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Z treści tego przepisu wynika, że nie jest koniecznym, aby przeznaczone dla funkcjonariuszy Policji lokale mieszkalne były własnością organów Policji.
W powołanym wyżej wyroku Sądu Rejonowego stwierdzono, że Komenda [...] nie jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Jednakże należy zauważyć, że w uzasadnieniu tego wyroku wskazano również, że lokal ten został przekazany przez PKP do dyspozycji Komendy [...], na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 1967 r. Ponadto, jak wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, lokal ten jest obecnie własnością [...]. Prawo dyspozycji lokalem nie było zaś kwestionowane przez obecnego właściciela lokalu.
Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło