II SA/Wa 565/16
WyrokWSA w Warszawie2016-08-26
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Danuta Kania, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dane obejmujące imię i nazwisko, numer PESEL oraz adres miejsca zamieszkania i adres do korespondencji kobiet urodzonych w określonym roku i województwach, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też są danymi osobowymi podlegającymi ochronie?Ratio decidendi
Dane obejmujące imię i nazwisko, numer PESEL oraz adres miejsca zamieszkania i adres do korespondencji kobiet urodzonych w określonym roku i województwach, stanowią dane osobowe w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych i nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prezes NFZ dopuścił się naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, kwalifikując te dane jako informacje publiczne.Stan faktyczny
Spółka L. Sp. z o.o. wystąpiła do Prezesa NFZ o udostępnienie danych osobowo-adresowych kobiet urodzonych w 1966 roku z określonych województw, wskazując na potrzebę wykorzystania ich do wysyłki zaproszeń w ramach programu profilaktyki zdrowotnej. Prezes NFZ odmówił udostępnienia tych danych, uznając je za informację publiczną przetworzoną, dla której nie wykazano szczególnego interesu publicznego. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej i ochronie danych osobowych. Sąd uchylił decyzje Prezesa NFZ, uznając, że wnioskowane dane nie są informacją publiczną, lecz danymi osobowymi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Zasądzono od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz L. Sp. z o.o. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Danuta Kania (sprawozdawca), Ewa Marcinkowska, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz L. Sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ") decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej w postaci danych obejmujących: imię i nazwisko, numer PESEL, adres miejsca zamieszkania oraz adres do korespondencji kobiet urodzonych w roku 1966 z następujących województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, lubelskiego, lubuskiego, łódzkiego, małopolskiego, mazowieckiego, opolskiego, podkarpackiego, podlaskiego, pomorskiego, śląskiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła do Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o udostępnienie danych osobowo-adresowych kobiet urodzonych w 1966 roku z województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, lubelskiego, lubuskiego, łódzkiego, małopolskiego, mazowieckiego, opolskiego, podkarpackiego, podlaskiego, pomorskiego, śląskiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego. Dane te obejmowały: imię i nazwisko, numer PESEL oraz adres miejsca zamieszkania i adres do korespondencji.
We wniosku L. Sp. z o.o. poinformowała, że zawarła z odpowiednimi oddziałami wojewódzkimi NFZ wieloletnie kontrakty w zakresie Programu profilaktyki [...], realizowanego w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób [...]. Wskazała, iż realizuje zadania programowe w ramach zawartych kontraktów, które obowiązują w kolejnych latach. Uzyskane dane zostaną przez firmę L. Sp. z o.o. wykorzystane do realizacji wysyłki zaproszeń do kobiet z rocznika, który od 2016 r. zostanie objęty Programem. Spółka zapewniła, że spełnia wszelkie wymogi w zakresie zapewnienia środków bezpieczeństwa danych na poziomie zgodnym z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentacji przetwarzania danych osobowych oraz warunków technicznych i organizacyjnych, jakim powinny odpowiadać urządzenia i systemy informatyczne służące do przetwarzania danych (Dz. U. Nr 100, poz. 1024).
Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Prezes NFZ poinformował L. Sp. z o.o., iż wnioskowane dane mają charakter informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zatem ich udostępnienie jest uwarunkowane wykazaniem przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. L. Sp. z o.o. poinformowała, że profilaktyka zdrowotna jest prowadzona i propagowana przez firmę w interesie publicznym. Wskazała, że badanie [...], wykonywane w ramach realizacji Programu profilaktyki [...], stanowi strategiczne badanie przeprowadzane u osób nieposiadających objawów choroby, w celu jej wykrycia i wczesnego leczenia, dla zapobieżenia jej poważnym następstwom w przyszłości. Badanie dotyczy określonej, wyselekcjonowanej grupy, którą są kobiety po 50 roku życia. Spółka podkreśliła, że wnioskowane dane są niezbędne do wysłania zaproszeń do kobiet objętych ww. Programem, co stanowi element realizacji zadań świadczeniodawców.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 104 k.p.a., odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej z uwagi na brak wykazania przesłanki szczególnego interesu publicznego.
Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. L. Sp. z o.o. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała, iż występując z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej miała na celu uzyskanie danych znajdujących się w Systemie Informatycznego Monitorowania Profilaktyki (SIMP) w związku z realizacją zadań nałożonych umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - profilaktyczne programy zdrowotne, mających na celu poinformowanie kobiet, które ukończyły 50 rok życia, a tym samym objęte zostały Programem w zakresie wczesnego wykrywania [...] - o możliwości wykonania badania [...].
Prezes NFZ nie znalazł podstaw do uwzględnienia ww. wniosku. Motywując powołaną na wstępie decyzję stwierdził, iż podniesione przez Spółkę okoliczności, nie wypełniają przesłanki szczególnego interesu publicznego, od zaistnienia której uzależnione jest udzielenie informacji przetworzonej. Sposób informowania
pacjentów o Programie profilaktyki [...], poprzez wysyłkę imiennych zaproszeń na badanie [...], który przewidziany był w treści Narodowego Programu Zwalczania Chorób [...] na lata 2006-2015, został zmieniony. Obowiązujący obecnie Narodowy Program Zwalczania Chorób [...] na lata 2016-2024, przyjęty uchwałą nr 208 Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2015 r. (M.P. z 2015 r., poz. 1165) nie przewiduje wysyłki imiennych zaproszeń wygenerowanych z SIMP przez Wojewódzkie Ośrodki Koordynujące.
Powyższa zmiana została odzwierciedlona w zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w sprawie określania warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne, zmienionym zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2015 r. [...], który stanowi, iż "do udziału w programie nie jest wymagane skierowanie; akcję informacyjną o programie prowadzą świadczeniodawcy realizujący program" (załącznik nr 3, I. Część A ust. 4. Tryb zapraszania do programu; załącznik nr 4, I. Część A ust. 5. Tryb zapraszania do programu).
Prezes NFZ zauważył, iż użyte sformułowanie "akcję informacyjną o programie prowadzą świadczeniodawcy realizujący program" oznacza, że to na świadczeniodawcach spoczywa obowiązek informowania o programie profilaktyki [...] oraz prowadzenia akcji informacyjnej, a nie - jak odbywało się to dotychczas - za pośrednictwem Wojewódzkich Ośrodków Koordynujących w oparciu o SIMP.
Końcowo Prezes NFZ wskazał, iż gdyby rozpatrywać wniosek o udostępnienie danych obejmujących swoim zakresem: imię i nazwisko, numer PESEL oraz adres miejsca zamieszkania i adres do korespondencji kobiet urodzonych w roku 1966, jako wniosek o udostępnienie danych osobowych ze zbioru, należałoby wziąć pod uwagę zapisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2135 ze zm.), która przewiduje ograniczenia w udostępnianiu danych osobowych osób fizycznych z uwagi na ochronę prywatności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2016 r. L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzuciła rażące naruszenie:
1) art. 4 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę udostępnienia informacji w postaci wnioskowanych danych, podczas gdy władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne obowiązane są do udostępniania informacji publicznej;
2) art. 23 ust. 1 pkt. 4 i 5 u.o.d.o., poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że w niniejszej sprawie przetwarzanie danych nie jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego oraz usprawiedliwionych celów realizowanych przez odbiorców danych, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki przetwarzania danych określone w powołanej regulacji prawnej;
3) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestnika do organu władzy publicznej;
4) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie oraz niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy zakres żądanych przez skarżącą danych wynikał z istotnego interesu publicznego i ograniczenie się do stwierdzenia przez organ, bez jakiejkolwiek analizy, że interes taki nie występował;
5) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art.. 23 ust. 1 pkt 4 i 5 u.o.d.o. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie i ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do przywołania i zacytowania przepisu bez dokonania jakiegokolwiek uzasadnienia co do tego, jakie znaczenie w sprawie przypisuje mu organ;
6) art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy obowiązkiem organu było ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy w każdym aspekcie z uwzględnieniem wszystkich podniesionych zarzutów.
W związku z powyższymi zarzutami skarżąca Spółka wniosła o:
- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...],
- dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcia w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które wiązać będą organ.
W motywach skargi skarżąca Spółka podniosła, iż Prezes NFZ, wydając decyzję odmawiającą udostępnienia danych, dokonał błędnej wykładni przepisów prawnych regulujących kwestię realizacji Programu profilaktyki [...]. Konsekwencją tej decyzji jest utrudnianie lub wręcz uniemożliwianie skarżącej prowadzenia akcji informacyjnej o Programie, a tym samym prawidłowej realizacji zadań dla dobra publicznego oraz wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów.
Skarżąca podkreśliła, iż promocja akcji w postaci wysyłania imiennych zaproszeń do kobiet, które ukończyły 50 rok życia, stosowana dotychczas przez Wojewódzkie Ośrodki Koordynujące, stanowi najbardziej skuteczny i sprawdzony sposób informowania o Programie. Przekazanie informacji drogą telefoniczną lub listowną ma charakter indywidualny i bezpośrednio trafia do wyselekcjonowanej grupy osób, dla której dedykowany jest Program. Oczywistym jest zatem, iż takie rozwiązanie ma większe szanse na skuteczne przekazanie informacji i pozwala na wykazanie personalnego stosunku do odbiorców. Kampania promocyjna, czy inne działania o charakterze ogólnym, mogą stanowić jedynie pewnego rodzaju uzupełnienie akcji informacyjnej, a nie przybierać postać nadrzędną. L. Sp. z o.o. uzyskując dane, o których udostępnienie wnioskowała, mogłaby prowadzić akcję informacyjną równolegle z dotychczasową, sprawdzoną metodą, a jednocześnie w odmienny, niezależny sposób podejmować próby poszukiwania nowej drogi informowania o Programie. Skarżąca zaznaczyła również, iż brak możliwości uzyskania wnioskowanych danych zdecydowanie zmniejszy szansę na skierowanie działań informacyjnych o programie promocji zdrowia - w kontekście profilaktyki i zapobiegania chorobie [...] - do wyselekcjonowanej grupy kobiet.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów innych, aniżeli zostały w niej podniesione.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 4). W myśl art. 6.1 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie prawa do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, co należy zaznaczyć, służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej oraz innych podmiotów, w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
Nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. W niniejszej sprawie spełniony został zatem zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcia wymagała natomiast kwestia zakresu przedmiotowego ustawy poprzez dokonanie oceny, czy Prezes NFZ prawidłowo uznał, że informacja objęta wnioskiem L. Sp. z o.o. posiada walor informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) oraz czy istniały podstawy do odmowy jej udostępnienia, z tego powodu, że skarżąca Spółka nie wykazała przesłanki szczególnej istotności interesu publicznego warunkującej udostępnienie informacji publicznej przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i działalnością podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.
Definicja informacji publicznej zawarta w ww. przepisie odsyła zatem do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak w przedmiotowej ustawie. Zaznaczyć jednak należy, że podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozwijane jako "działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138).
W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 667/11; wyrok NSA z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1004/13; publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższego wynika, iż konstruując definicję pojęcia "informacja publiczna", trzeba posłużyć się łącznie kryteriami określanymi, w literaturze jako kryterium podmiotowe i przedmiotowe. Kryterium podmiotowe wskazuje podmioty, o których informacja może być uznana za informację publiczną. Krąg tych podmiotów został określony w powołanym wyżej art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Z kolei kryterium przedmiotowe związane jest z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i zawartym w nim pojęciu sprawy publicznej. Tak więc nie każde działanie organu władzy publicznej będzie przedmiotem informacji publicznej, lecz tylko takie, które zawiera pewien dodatkowy element w postaci "sprawy publicznej". Odnosi się zatem do funkcjonowania państwa i jego organów, dotyczącego interesów szerszej grupy obywateli lub gospodarowania mieniem publicznym. O ile zatem ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, o tyle nie przyznaje uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku.
W potocznym rozumieniu słowo "publiczny" oznacza dotyczący ogółu, służący ogółowi ludzi, dostępny dla wszystkich, ogólny, społeczny, nieprywatny (Uniwersalny słownik języka polskiego, D-Ś, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 843). Z informacją publiczną nie mamy zatem do czynienia wtedy, gdy dana informacja nie dotyczy sprawy publicznej, ale co do zasady obejmuje sprawy prywatne, niepubliczne, osobiste, intymne (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), a także informacje, które naruszałyby godność, cześć (dobre imię), a więc dobra osobiste. Nie wszystkie zatem działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli bowiem informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy (rejestrach, zbiorach danych) prowadzonych przez organ. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest uznanie, że część danych i dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo, że związana jest z jego działalnością, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. 3 Wolters Kluwer, Warszawa 2016).
W świetle powyższego uprawniony jest pogląd, że sprawami publicznymi nie są konkretne, indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym, lub podmiotu niebędącego władzą publiczną lub innym podmiotem wykonującym zadania publiczne, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok
NSA OZ w Katowicach z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 655/02, niepubl.).
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że stanowisko Prezesa NFZ co do charakteru żądanej informacji - jako informacji publicznej (przetworzonej) - nie jest prawidłowe.
Przedmiotem wniosku z dnia [...] listopada 2015 r. były dane obejmujące: imię i nazwisko, numer PESEL, adres miejsca zamieszkania oraz adres do korespondencji kobiet urodzonych w 1966 r. z województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, lubelskiego, lubuskiego, łódzkiego, małopolskiego, mazowieckiego, opolskiego, podkarpackiego, podlaskiego, pomorskiego, śląskiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego
Dane te, na gruncie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2135 ze zm.), stanowią dane osobowe w rozumieniu jej art. 6. Przepis ten w ust. 1 stanowi, iż za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne (ust. 2). Przy czym numerem identyfikacyjnym, o którym mowa w komentowanym przepisie jest m.in. numer powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), zaś czynnikami określającymi cechy osoby mogą być m.in.: wygląd zewnętrzny, wzór siatkówki oka (cechy fizyczne); struktura kodu genetycznego, grupa krwi (cechy fizjologiczne); status majątkowy (cechy ekonomiczne); pochodzenie, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne oraz przynależność wyznaniowa, partyjna lub związkowa (cechy te można zaliczyć do cech umysłowych, kulturowych lub społecznych, w zależności od sposobu interpretacji tych pojęć). Przy czym wskazane powyżej czynniki nie wyczerpują otwartego katalogu rodzajów informacji, które mogą być przypisane konkretnej osobie fizycznej.
Nie ulega wątpliwości, że dane osobowe objęte wnioskiem skarżącej Spółki stanowią dane o charakterze prywatnym, a ich prawo do ochrony jest emanacją praw osobistych człowieka, których głównym celem jest poszanowanie prywatności przed nieuprawnioną ingerencją.
Dane te, co należy podkreślić, nie stanowią informacji o sprawie publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., nie dotyczą bowiem faktów czy danych dotyczących działalności organów władzy publicznej, ani innych podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim wykonują one zadania publiczne lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
W świetle powyższego uznać należy, że kwalifikując wnioskowane informacje jako informacje publiczne, Prezes NFZ dopuścił się naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji.
Zaznaczyć przy tym należy, że realizacja wniosku informacyjnego poprzez wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. następuje tylko wówczas, gdy adresatem wniosku jest podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, a żądana informacja ma charakter informacji publicznej, lecz podlega wyłączeniu z udostępnienia z przyczyn określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Wydanie decyzji odmownej w sytuacji, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 2867/02, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 3301/02; publ. Monitor Prawniczy 2003, nr 5, s. 196).
W świetle powyższego, brak było podstaw do oceny przez Sąd merytorycznych zarzutów skargi, które koncentrowały się wokół kwestii uznania przez organ, że skarżąca Spółka nie wykazała przesłanki "szczególnej istotności interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., która warunkuje udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. Badanie zasadności zarzutów w tej materii byłoby konieczne tylko wówczas, gdyby wniosek informacyjny dotyczył danych o charakterze publicznym, a nie danych osobowych (prywatnych). Wówczas kontroli Sądu podlegałaby zarówno kwestia kwalifikacji przez organ żądanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej, a także kwestia oceny, czy za jej udostępnieniem przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny.
Konkludując Sąd stwierdza, iż wobec naruszenia przez organ ww. przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, eliminacji z obrotu prawnego podlegały obie wydane w sprawie decyzje.
Rozpatrując ponowię wniosek informacyjny skarżącej Spółki z dnia [...] listopada 2015 r. Prezes NFZ uwzględni dokonaną ocenę prawną. Weźmie również pod uwagę ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że w przypadku, gdy objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, organ ma obowiązek powiadomić o tym pisemnie wnioskodawcę. Poinformowanie to nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r" sygn. akt I OSK 80.7/07, publ. LEX nr 470867).
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił jak w punkcie 2 sentencji - na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ. U. poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło