II SA/Wa 565/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania – oddala skargę – B. M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2018 r. (nr [...]) o zwrocie skarżącej jej podania z 14 lipca 2017 r. Z okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynika, że Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w dniu [...] czerwca 2017 r. wydał decyzję (nr [...])) o ponownym ustaleniu skarżącej prawa do emerytury w związku ze służbą na rzecz totalitarnego państwa (art. 15c w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, Dz.U. z 2016 r., poz. 708) oraz decyzję (nr [...]) o ponownym ustaleniu skarżącej wysokości renty inwalidzkiej (art. 15c powołanej ustawy). B. M. w piśmie z 14 lipca 2017 r. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności tych decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 7, art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 33 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. wydanym na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zwrócił wniosek skarżącej. Organ podał, że decyzje Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o ustaleniu wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego mogą być zaskarżone przez stronę do właściwego sądu, według zasad określonych w k.p.c. (art. 32 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej). Minister dodał, że nie ma podstaw do wywodzenia dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (o stwierdzenie nieważności) takich decyzji z art. 11 tej ustawy, który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy k.p.a. Postępowanie w sprawach emerytalno-rentowych, zakończone decyzją o ustaleniu (odmowie ustalenia) prawa do zaopatrzenia emerytalnego (decyzją o ponownym ustaleniu wysokości świadczenia), w całości zostało regulowane w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Właściwym do rozpoznania podania B. M. jest więc sąd powszechny, co uzasadnia jego zwrot skarżącej na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w którym wywiodła, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie do postępowań przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1 k.p.a.), zaś postępowania dotyczące ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego nie zostały wymienione w art. 3 tej ustawy, który zawiera zamknięty katalog spraw w których k.p.a. nie ma zastosowania. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie z [...] sierpnia 2017 r. Organ powtórzył, że przepisy k.p.a. nie mają zastosowania do decyzji organu rentowego w sprawach emerytalno-rentowych, w tym decyzji o ponownym ustaleniu wysokości świadczenia. Wniosek skarżącej z 14 lipca 2017 r. dotyczy w istocie żądania wszczęcia postępowania w sprawie podlegającej rozpoznaniu przez sąd powszechny. B. M. w skardze do Sądu na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2018 r. wniosła o jego uchylenie oraz "zobowiązanie organu do wydania postanowienia o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z [...] czerwca 2017 r." o ponownym ustaleniu wysokości jej emerytury oraz renty inwalidzkiej oraz o zasądzenie "wszystkich kosztów postępowania". W skardze do Sądu skarżąca stwierdziła, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest organem właściwym do załatwienia jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu emerytalnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone przez B. M. postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2018 r., którym organ utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] sierpnia 2017 r. o zwrocie skarżącej jej podania z 14 lipca 2017 r. zostało wydane na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Organ administracji publicznej zwraca więc podanie, jeżeli z jego treści jednoznacznie wynika, że sprawa nim objęta jest sprawą cywilną, a zatem sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz do której przepisy k.p.c. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (art. 1 k.p.c.), podlegającej rozpoznaniu przez sąd powszechny. Należy dodać, że powołany przepis ma zastosowanie również wtedy, gdy z informacji zawartych w podaniu o wszczęcie postępowania nie wynika, jaki organ jest w sprawie właściwy. Sąd podziela zapatrywanie Ministra, znajdujące oparcie w przepisach prawa, że nie jest właściwy do rozpoznania pisma skarżącej z 14 lipca 2017 r. (zatytułowanego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji), w którym zakwestionowała decyzje Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z [...] czerwca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości świadczeń emerytalno-rentowych. Kwestie związane z zaopatrzeniem emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin zostały uregulowane w powołanej przez organ tzw. ustawie zaopatrzeniowej. Zgodnie z art. 32 ust. 4 tej ustawy, od decyzji organu emerytalnego przysługuje osobie zainteresowanej odwołanie do właściwego sądu na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Zatem zakwestionowanie prawidłowości wydanej decyzji następuje poprzez poddanie jej kontroli sądu powszechnego. Przepis art. 33 ustawy pozwala na ponowne ustalenie prawa do świadczeń i ich wysokości na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawnione nowe okoliczności mające wpływ na prawo lub wysokość świadczenia. Czynności tej dokonuje organ emerytalny, który rozstrzygał uprzednio w przedmiocie prawa do świadczenia, w trybie wznowienia postępowania. Stosownie zatem do art. 32 ust. 4 ustawy, od decyzji waloryzacyjnych tak jak od pozostałych decyzji organu emerytalnego ustalającego prawo i wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, przysługuje odwołanie do sądu właściwego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd zauważa, że art. 11 powołanej ustawy odsyła do przepisów k.p.a. wyłącznie w sprawach nieuregulowanych w ustawie. Skoro, postępowanie w sprawach decyzji ustalających lub odmawiających prawa do zaopatrzenia emerytalnego, jak również trybu wznowienia postępowania w tych sprawach regulują przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, to należy przyjąć, ze przepisy k.p.a. dotyczące stwierdzenia nieważności tych decyzji nie mają zastosowania do decyzji organu rentowego. Należy dodać, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14 kwietnia 1999 r., sygn. akt II UKN 161/99, stwierdził, że: "przepisy o postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie przewidują prawnej możliwości uznania nieważności decyzji organu rentowego" i pogląd ten jednolicie jest wyrażany w orzecznictwie (por. np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 czerwca 2010 r., II SA/Wa 856/10, lex nr 784397). Konkludując, organ rentowy nie ma podstaw prawnych do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w przedmiocie świadczenia emerytalnego. Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy wyraźnie wskazuje w jakich trybach możliwa jest weryfikacja decyzji prawomocnych. Z tego wynika, że skarga nie jest uzasadniona i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1032), podlega oddaleniu. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 tej ustawy.